Khi giá cả sinh hoạt ngày càng leo thang, câu chuyện của một gia đình 4 người sống ở thành phố với mức thu nhập 20 triệu đồng/tháng nhưng gần như không có khoản dư đã khiến nhiều người đồng cảm.
GIA ĐÌNH 4 NGƯỜI TIÊU GẦN HẾT LƯƠNG MỖI THÁNG
Theo chia sẻ, mỗi tháng gia đình 4 người chi khoảng 18,94 triệu đồng để trang trải các khoản sinh hoạt cơ bản. Trong đó, tiền thuê nhà là 2 triệu đồng, còn các chi phí điện, nước và wifi khoảng 800.000 đồng. Những khoản thiết yếu trong bếp như ga và gạo tiêu tốn khoảng 700.000 đồng mỗi tháng, chưa kể dầu ăn, nước mắm, muối và các gia vị khác khoảng 200.000 đồng.
Chi phí đi lại chủ yếu là tiền xăng xe với khoảng 400.000 đồng/tháng. Các vật dụng sinh hoạt như xà bông, sữa tắm, kem đánh răng và đồ dùng cá nhân khác cũng hết khoảng 200.000 đồng. Ngoài ra, gia đình còn đóng tiền rác 40.000 đồng và khoảng 100.000 đồng cho nước uống đóng bình loại 20 lít.
Tiền ăn uống chiếm phần lớn trong tổng chi tiêu. Riêng bữa sáng cho cả gia đình khoảng 3 triệu đồng/tháng. Các bữa trưa và tối vào khoảng 6 triệu đồng. Bên cạnh đó, người chồng có thêm khoản ăn vặt và cà phê khoảng 600.000 đồng.
Gia đình cũng dành khoảng 2 triệu đồng cho việc học của con, cùng với 500.000 đồng tiền sữa. Chi phí chăm sóc sức khỏe bao gồm 300.000 đồng tiền thuốc bắc cho bà và khoảng 1 triệu đồng dự phòng cho các khoản khám bệnh phát sinh. Ngoài ra còn có khoảng 1 triệu đồng dành cho các khoản đám tiệc, hiếu hỉ trong tháng.
Không chỉ vậy, gia đình còn nuôi mèo nên mỗi tháng tốn thêm khoảng 100.000 đồng cho cát và thức ăn cho thú cưng.
Trước những khoản chi tiêu trên, người vợ nêu ra thắc mắc:
“Chi tiêu một tháng cơ bản của gia đình 1 con nhỏ ngoài những mục này không biết còn thiếu gì nữa không mọi người?
Em mới tập ghi chép chi tiêu vì thấy tháng nào cũng không có dư. Gia đình 4 người. gồm 2 vợ chồng, bà ngoại và em bé 2 tuổi. Chi tiêu như này có nhiều quá không và có khoản nào bớt lại được không ạ? Mọi người ghi chép chi tiêu hàng ngày thế nào vậy ạ? Ví dụ hôm nay mua 5.000 đồng gói muối, 10.000 đồng gói bánh là ghi rõ ra hết hay chỉ ghi ước chừng?
Có hôm bận em quên không ghi, chồng em bảo ghi làm gì, tiền cũng xài rồi. Mà không ghi rõ ra thì tiền cứ hết lại bảo đi đâu. Nhà em bà ngoại lớn tuổi yếu nên không đi làm được nữa.
Thu nhập chỉ có 2 vợ chồng em 20 triệu đồng/tháng thôi mà thấy chi gần hết tiền lương luôn rồi. Ở thành phố có 1 con nhỏ thôi mà mức chi hàng tháng cao quá. Căng thẳng lắm mọi người ạ. Mở mắt ra là tiền.
Chưa kể nhiều lúc ốm đau đi viện mới thấy cảnh. Em cũng muốn có thêm một bé nữa cho có anh em mà thấy tình hình kinh tế vậy sợ không đủ lo cho con. Xin mọi người cho lời khuyên ạ”.
Không chỉ riêng người vợ trăn trở về chuyện “làm mãi vẫn không dư”, bài chia sẻ còn nhanh chóng thu hút hàng loạt ý kiến từ cộng đồng mạng. Trong số đó, có ý kiến cho rằng khoản ăn sáng và nước uống hoàn toàn có thể tối ưu nếu gia đình chịu khó tự chuẩn bị ở nhà thay vì mua sẵn mỗi ngày.
“Bác tiết kiệm khoản ăn sáng tự nấu đi. 100.000 đồng bữa sáng có thể mua 4 cái bánh mì 12.000 đồng, 8 quả trứng 32.000 đồng, xúc xích 4 cái 24.000 đồng làm bánh mì kẹp trứng xúc xích ăn no đến tận trưa, sạch sẽ đảm bảo. Nước thì bác nên đầu tư cái bình lọc nước, giờ loại 10 lõi uống cho đảm bảo. Đỡ mất công đi mua nước, mà dùng cũng thoải mái nữa”.
Một số người khác lại nhìn nhận vấn đề nằm ở tổng chi phí ăn uống khi con số này đang chiếm gần một nửa thu nhập hàng tháng của cả gia đình.
“Cân nhắc lại tiền ăn đi bạn, nên chi tầm khoảng 20 - 30% tổng thu nhập thôi. Nếu được thì nấu ăn tại nhà cho tiết kiệm, chứ như bạn liệt kê thì tôi thấy tiền ăn chiếm hết 50% tiền lương rồi. Còn không thì phải tìm cách tăng thu nhập thôi thì mới có dư được”.
Tuy nhiên, không ít cư dân mạng cũng lên tiếng bênh vực người vợ, cho rằng mức chi cho ăn uống như vậy là khá bình thường đối với gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi, nhất là khi ưu tiên thực phẩm sạch và đảm bảo sức khỏe.
“Mình thấy 4 người ăn bao nhiêu đó mà nhiều hả mọi người? Phải chú trọng sức khoẻ chứ ạ! Ăn đồ ăn sạch thì giá đó cũng không đủ nữa, 2 mẹ con mình tháng ăn nhiêu đó rồi ạ. Do các khoản vặt góp lại nên vậy là đúng rồi mà mọi người”.
Ở góc nhìn khác, có người thẳng thắn nhận định rằng với cơ cấu chi tiêu hiện tại, chuyện không có đồng dư gần như là điều đã được báo trước.
“Riêng tiền ăn đã chiếm hết nửa quỹ lương rồi thì đương nhiên là khó mà dư ra đồng nào lắm. Mình không nói ăn thế là ít hay nhiều vì nó tùy vào sức ăn của mỗi người, nhưng mức chi tiêu nhà bạn như giờ thì phải chấp nhận thôi. Chỉ có cách tăng quỹ lương lên hoặc giảm bớt tiền ăn, tiền cà phê xuống”.
Đáng chú ý, một bình luận dài nhận được nhiều sự đồng tình khi phân tích khá chi tiết bài toán tài chính của gia đình, từ tỷ lệ chi cho ăn uống, khoản dự phòng quá thấp cho đến cách ghi chép chi tiêu sao cho bớt áp lực nhưng vẫn hiệu quả.
“Ăn uống (tổng 9 triệu chiếm 45% thu nhập), đây là khoản lớn nhất, 300.000 đồng/ngày cho 4 người ở thành phố là mức trung bình khá. Tuy nhiên, nếu muốn tiết kiệm, đây là nơi dễ "cắt gọt" nhất mà không ảnh hưởng quá nhiều đến chất lượng sống.
Khoản dư (1,06 triệu đồng) quá ít (khoảng 5% thu nhập). Chỉ cần một người ốm nhẹ hoặc một đám cưới phát sinh là bạn sẽ bị hụt tiền ngay.
Các khoản thiếu bạn chưa liệt kê gồm quần áo, đồ gia dụng hư hỏng, lễ Tết, và đặc biệt là bảo hiểm/quỹ dự phòng khẩn cấp.
Về cách ghi chép chi tiêu hiệu quả, đừng quá khắt khe việc ghi từng 5.000 đồng, 10.000 đồng mỗi ngày vì nó dễ gây nản lòng (như chồng bạn nói). Hãy thử ghi chép theo nhóm. Ví dụ, cuối ngày chỉ cần ghi: "Chợ: 150.000 đồng", "Ăn vặt: 20.000 đồng", không cần chi tiết là muối hay bánh.
Đồng thời, tải các ứng dụng quản lý chi tiêu, tiện tay nhập ngay sau khi trả tiền, ứng dụng sẽ tự cộng dồn và báo cáo biểu đồ cho bạn.
Áp dụng quy tắc tiết kiệm trước, chi tiêu sau. Khi có lương, hãy trích ngay 1 - 2 triệu đồng bỏ vào một tài khoản riêng (coi như tiền đã mất). Chỉ chi tiêu trong số còn lại.
Về việc có nên sinh thêm bé thứ hai hay không, với bảng tính này, mình khuyên bạn chưa nên sinh bé thứ hai ngay lúc này. Bé 2 tuổi sắp tới tiền học sẽ tăng, nhu cầu dinh dưỡng cũng cao hơn.
Nếu có thêm bé, chi phí bỉm sữa, tiêm chủng và đặc biệt là mẹ phải nghỉ làm một thời gian sẽ khiến thu nhập giảm trong khi chi phí tăng vọt. Hãy đợi khi tích lũy được một khoản dự phòng ít nhất bằng 3 - 6 tháng chi tiêu (khoảng 60 - 100 triệu đồng).
Để "dễ thở" hơn, bạn nên cố gắng đi chợ đầu mối, mua thực phẩm theo tuần. Giảm ăn ngoài, tự làm đồ ăn sáng tại nhà có thể tiết kiệm thêm 1 – 1,5 triệu đồng/tháng. Ăn vặt, cà phê cắt giảm 50%, tự pha cà phê mang đi làm.
Nếu có thể, hãy đầu tư một máy lọc nước trả góp. Về lâu dài sẽ rẻ và an toàn hơn mua bình 20 lít bên ngoài.
Thay vì cãi nhau với chồng về việc ghi chép, hãy cho anh ấy thấy con số tổng. Ví dụ: "Tháng này nhà mình dư có 1 triệu đồng thôi, nếu xe hỏng là coi như âm tiền". Khi chồng thấy được bức tranh lớn, anh ấy sẽ tự khắc thấu hiểu và cùng bạn tiết kiệm”.
CÁCH QUẢN LÝ CHI TIÊU GIÚP NHIỀU GIA ĐÌNH DỄ THỞ HƠN
Thực tế, chuyện không biết tiền đi đâu là tình trạng khá phổ biến ở nhiều gia đình, đặc biệt với những người sống tại đô thị và có con nhỏ. Theo các chuyên gia tài chính cá nhân, việc ghi chép chi tiêu không đơn thuần là cộng trừ tiền bạc, mà còn giúp các gia đình nhìn rõ những khoản đang rò rỉ mỗi tháng để điều chỉnh hợp lý hơn.
Nhiều người thường bỏ cuộc giữa chừng vì cố ghi quá chi tiết từng khoản nhỏ như vài nghìn đồng mua bánh hay gia vị. Tuy nhiên, điều quan trọng không nằm ở việc ghi ly cà phê giá bao nhiêu, mà là hình thành thói quen theo dõi dòng tiền đều đặn.
Một số phương pháp quản lý chi tiêu phổ biến hiện nay là chia ngân sách theo nhóm như ăn uống, đi lại, con cái, phát sinh và tiết kiệm thay vì ghi vụn vặt từng món đồ. Ngoài sổ tay truyền thống, nhiều gia đình trẻ cũng chuyển sang dùng ứng dụng quản lý tài chính để tiện nhập liệu và theo dõi biểu đồ chi tiêu hàng tháng.
Bên cạnh việc kiểm soát dòng tiền, các chuyên gia cũng khuyến nghị nên xây dựng quỹ dự phòng khẩn cấp tương đương từ 3 – 6 tháng chi tiêu sinh hoạt. Đây được xem là “tấm đệm tài chính” giúp gia đình tránh rơi vào cảnh hụt trước hụt sau khi có việc phát sinh như ốm đau, thất nghiệp hay hiếu hỉ bất ngờ.
Ngoài ra, nguyên tắc tiết kiệm trước, chi tiêu sau cũng được nhiều người áp dụng. Theo đó, ngay khi nhận lương, mỗi gia đình nên tách riêng một khoản cố định cho tiết kiệm rồi mới tính đến các khoản sinh hoạt còn lại. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng tiêu hết tiền rồi mới nghĩ đến chuyện để dành.
Áp lực tài chính hiện nay không chỉ đến từ mức thu nhập, mà còn xuất phát từ chi phí sinh hoạt ngày càng tăng tại các thành phố lớn. Giá thực phẩm, học phí, y tế hay các khoản phát sinh nhỏ lẻ đều có thể khiến ngân sách gia đình nhanh chóng “đội lên” nếu không được theo dõi sát sao.
