Trong một chia sẻ với báo giới vào ngày 15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có quan điểm rất tương đồng về Iran, khi cả hai đều muốn chấm dứt chiến sự và ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Phát biểu được đưa ra trong ngày làm việc thứ hai của hội nghị thượng đỉnh mang tính then chốt giữa hai nhà lãnh đạo.
“Chúng tôi đã thảo luận về Iran. Quan điểm của chúng tôi rất giống nhau về Iran. Chúng tôi muốn cuộc chiến này kết thúc. Chúng tôi không muốn họ có vũ khí hạt nhân. Chúng tôi muốn eo biển Hormuz được mở lại”, ông Trump nói tại buổi chụp ảnh trước khi hai nhà lãnh đạo dùng trà và ăn trưa.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng khẳng định hai bên đã đạt được một số thỏa thuận thương mại tuyệt vời.
Trước cuộc gặp ngày thứ Sáu, ông Trump đã cùng ông Tập tham quan khu vườn tại Trung Nam Hải - nơi đặt trụ sở văn phòng của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ông Tập từng cho biết ông lựa chọn địa điểm đặc biệt này để đáp lại sự hiếu khách mà ông từng nhận được tại Mar-a-Lago năm 2017. Chủ tịch Trung Quốc nói thêm rằng ông Trump tỏ ra hứng thú với các loài cây trong khu vườn, bao gồm cả hoa hồng Trung Quốc, và ông đã đồng ý tặng hạt giống loài hoa này cho Tổng thống Mỹ.
Các cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh xuất hiện căng thẳng liên quan tới vấn đề Đài Loan, chủ đề mà ông Tập Cận Bình đã đưa ra cảnh báo cứng rắn với Mỹ trong cuộc hội đàm đầu tiên, cùng những câu hỏi về vai trò của Trung Quốc trong việc chấm dứt chiến sự tại Trung Đông.
Ông Trump đang tìm cách củng cố sự ủng hộ quốc tế cho nỗ lực mở lại eo biển Hormuz trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đã bước sang tháng thứ ba. Trung Quốc hiện là quốc gia mua dầu lớn nhất của Iran.
Khi được hỏi liệu ông Trump và ông Tập có thảo luận về Iran hay không, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tránh trả lời trực tiếp nhưng tái khẳng định quan điểm rằng lệnh ngừng bắn và đàm phán cần được tiếp tục, đồng thời eo biển Hormuz phải được mở lại.
“Không cần thiết phải tiếp tục cuộc chiến lẽ ra không nên xảy ra này. Việc sớm tìm ra giải pháp sẽ có lợi cho Mỹ và Iran, cũng như các quốc gia trong khu vực và thậm chí toàn thế giới”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố.
“Cánh cửa đối thoại đã mở thì không nên đóng lại,” người phát ngôn nhấn mạnh thêm.
Trong ngày đầu tiên của hội nghị thượng đỉnh, Tổng thống Mỹ được chào đón long trọng khi tới Bắc Kinh và tiếp tục nhận nghi thức tiếp đón cấp cao trước cuộc hội đàm song phương kéo dài hơn hai giờ với ông Tập Cận Bình tại Đại lễ đường Nhân dân.
Công nghệ và thương mại tiếp tục là những chủ đề trọng tâm trong các cuộc đàm phán.
Trước chuyến đi, ông Trump cho biết ông dự định sẽ đề nghị ông Tập Cận Bình “mở cửa” nền kinh tế Trung Quốc cho doanh nghiệp Mỹ.
Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn như Elon Musk của Tesla và SpaceX, Tim Cook của Apple và Jensen Huang của Nvidia đã cùng tháp tùng Tổng thống Mỹ tới Bắc Kinh.
Ông Trump nói các doanh nhân này đi cùng ông để thể hiện sự tôn trọng với ông Tập.
“Chúng tôi mời 30 doanh nhân hàng đầu thế giới. Tất cả đều đồng ý. Tôi không muốn người đứng thứ hai hay thứ ba trong công ty, tôi chỉ muốn những người đứng đầu. Họ có mặt hôm nay để thể hiện sự tôn trọng với ngài và với Trung Quốc, đồng thời mong muốn thúc đẩy thương mại và kinh doanh. Và điều đó sẽ hoàn toàn mang tính tương hỗ từ phía chúng tôi”, ông Trump phát biểu.
Nhà Trắng cho biết một trong những mục tiêu của Tổng thống Donald Trump tại hội nghị lần này là đạt được các thỏa thuận mua hàng với Trung Quốc trong các lĩnh vực hàng không, nông nghiệp và năng lượng.
“Chúng tôi đã có một mối quan hệ tuyệt vời. Chúng tôi luôn hòa hợp. Khi có khó khăn, chúng tôi giải quyết được. Tôi gọi cho ngài và ngài gọi cho tôi. Mỗi khi có vấn đề, mọi người không biết điều này, chúng tôi đều xử lý rất nhanh chóng. Và chúng ta sẽ có một tương lai tuyệt vời cùng nhau”, ông Trump chia sẻ.
Về phần mình, ông Tập Cận Bình cho rằng Trung Quốc và Mỹ đều có lợi từ hợp tác và sẽ tổn thất nếu đối đầu.
“Chúng ta nên là đối tác chứ không phải đối thủ. Chúng ta nên giúp nhau thành công, cùng thịnh vượng và tìm ra cách đúng đắn để các cường quốc chung sống hài hòa trong kỷ nguyên mới”, ông Tập Cận Bình nhấn mạnh.
Tổng thống Donald Trump rời Bắc Kinh trong ngày thứ Sáu.
Ông Trump cũng đã mời ông Tập tới thăm Nhà Trắng vào ngày 24/9, cho thấy các cuộc đàm phán thương mại sẽ còn tiếp tục sau tuần này. Lời mời được ông Trump công bố trong quốc yến tối thứ Năm, theo đoạn video do Nhà Trắng chia sẻ. Phía Trung Quốc hiện chưa xác nhận liệu ông Tập có chấp nhận lời mời hay không, dù truyền thông nhà nước ngày thứ Sáu có nhắc tới lời mời tiếp tục đối thoại tại Washington D.C.
Hai nhà lãnh đạo cũng có thể gặp lại nhau bên lề hội nghị APEC tại Thâm Quyến (Trung Quốc) vào tháng 11 và hội nghị G20 tại Florida (Mỹ) vào tháng 12.
“Hướng tới tương lai, sự chú ý của chúng tôi hiện tập trung vào chuyến thăm Mỹ ngày 24/9 của Chủ tịch Tập Cận Bình”, ông Hải Triệu, Giám đốc nghiên cứu chính trị quốc tế tại Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, nhận định.
“Đây chắc chắn sẽ là một chuyến thăm cấp nhà nước vì điều đó mới công bằng. Đây là chuyến thăm đáp lễ sau chuyến công du chính thức của Tổng thống Trump tới Trung Quốc”, ông nói thêm, đồng thời cho rằng ông Tập có thể tới New York để dự cuộc họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào đầu tháng 9 trước khi đến Washington D.C.
