Vị trí mụn xuất hiện trên khuôn mặt có thể cung cấp một số thông tin về những yếu tố liên quan đến tình trạng da. Mụn ở các vùng như cằm, má hoặc trán đôi khi có thể liên quan đến những nguyên nhân khác nhau từ thay đổi hormone, sản phẩm chăm sóc da đến thói quen sinh hoạt. Việc xác định các yếu tố này có thể hỗ trợ lựa chọn phương pháp chăm sóc và điều trị phù hợp.
Theo đó, mụn ở vùng trán có thể liên quan đến dầu từ tóc. Khi tóc không được làm sạch thường xuyên, dầu và các tạp chất từ tóc có thể tiếp xúc với da trán, làm tăng nguy cơ nổi mụn. Một số sản phẩm dành cho tóc, thay đổi hormone và căng thẳng cũng có thể góp phần gây mụn ở khu vực này.
Acne cosmetica là thuật ngữ dùng để chỉ tình trạng mụn do các sản phẩm dành cho tóc, mỹ phẩm trang điểm hoặc sản phẩm chăm sóc da gây ra. Thay đổi sản phẩm chăm sóc tóc, giữ tóc sạch sẽ và hạn chế để các sản phẩm dành cho tóc tiếp xúc trực tiếp với da có thể giúp giảm nguy cơ xuất hiện mụn đầu đen, mụn viêm và mụn đầu trắng ở vùng trán.
Mụn ở cằm hoặc đường viền hàm thường có liên quan đến hormone. Lượng androgen, chẳng hạn testosterone, tăng cao có thể kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, làm tăng tiết dầu và khiến lỗ chân lông dễ bị tắc nghẽn, đặc biệt ở khu vực cằm và đường viền hàm. Vì vậy, tình trạng mụn có thể trở nên rõ rệt hơn vào thời điểm trước kỳ kinh nguyệt.
Mụn xuất hiện dọc theo đường chân tóc, gần tai hoặc quanh vùng má có thể liên quan đến mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc cá nhân. Việc đội mũ hoặc đeo băng đô khi đổ mồ hôi cũng có thể tạo điều kiện để vi khuẩn tích tụ và tiếp xúc với da, từ đó làm tăng nguy cơ nổi mụn ở những khu vực này. Những thay đổi về hormone cũng có thể góp phần kích thích mụn xuất hiện ở vùng rìa khuôn mặt.
Mụn ở vùng má đôi khi có thể liên quan đến chế độ ăn nhiều đường. Ngoài ra, điện thoại thường xuyên tiếp xúc với da mặt cũng có thể mang theo vi khuẩn và các tác nhân gây bẩn, góp phần làm tăng nguy cơ nổi mụn ở vùng má.
Trong khi đó, vùng chữ T gồm trán, mũi và cằm, thường tiết nhiều dầu hơn so với các khu vực khác trên khuôn mặt. Do tập trung nhiều tuyến bã nhờn, vùng này dễ xuất hiện mụn đầu đen và mụn đầu trắng hơn.
Có thể cần một khoảng thời gian để tìm ra phương pháp điều trị phù hợp với tình trạng mụn bởi mụn có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Các phương pháp điều trị hiệu quả có thể bao gồm sữa rửa mặt, liệu pháp laser và ánh sáng, các phương pháp tự nhiên, thuốc uống và thuốc điều trị tại chỗ.
Sữa rửa mặt dịu nhẹ nên được sử dụng để làm sạch da ít nhất hai lần mỗi ngày và sau khi đổ mồ hôi. Sữa rửa mặt chứa benzoyl peroxide có thể giúp giảm vi khuẩn và lượng dầu trên da, trong khi sản phẩm chứa axit salicylic có tác dụng hỗ trợ làm sạch mụn đầu đen và mụn đầu trắng.
Trong khi đó, các phương pháp điều trị bằng laser và ánh sáng có thể mang lại hiệu quả lâu dài ở hầu hết mọi người.
Một số phương pháp có nguồn gốc tự nhiên cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ các phương pháp điều trị khác. Các chiết xuất từ thực vật như lô hội, dầu cây trà và măng cụt là những lựa chọn có thể được cân nhắc.
Các loại thuốc uống được sử dụng trong điều trị mụn có thể bao gồm thuốc kháng sinh, thuốc tránh thai, spironolactone hoặc isotretinoin. Trong khi đó, các phương pháp điều trị tại chỗ có thể sử dụng retinoid, axit salicylic, benzoyl peroxide hoặc thuốc kháng sinh. Những hoạt chất này thường có trong các sản phẩm dạng kem, gel hoặc lotion.
Tuy nhiên, cần lưu ý một số loại thuốc tránh thai và corticosteroid có thể khiến tình trạng mụn trở nên nghiêm trọng hơn. Vì vậy, nên trao đổi với bác sĩ da liễu trước khi sử dụng thuốc tránh thai.
Để phòng ngừa và giảm mụn, không nên sử dụng quá nhiều phương pháp điều trị cùng lúc. Làn da có thể cần vài tuần mới bắt đầu cho thấy sự cải thiện, vì vậy nên duy trì một phương pháp điều trị trong một khoảng thời gian phù hợp trước khi chuyển sang phương pháp khác.
Cọ trang điểm cũng cần được vệ sinh thường xuyên bằng xà phòng không chứa hương liệu hoặc nước tẩy trang micellar và nước ấm. Các sản phẩm trang điểm đã hết hạn nên được thay mới để hạn chế nguy cơ gây kích ứng và nổi mụn.
Hạn chế chạm tay lên mặt, đặc biệt là cạy hoặc tự nặn mụn, vì những hành động này có thể khiến tình trạng mụn trở nên nghiêm trọng hơn và làm tăng nguy cơ hình thành sẹo.
Bảo vệ da khỏi ánh nắng cũng là một phần quan trọng trong việc chăm sóc da mụn. Tia cực tím (UV) từ ánh nắng mặt trời và giường tắm nắng có thể khiến mụn trở nên nặng hơn. Kem chống nắng phổ rộng có khả năng chống nước và SPF 30 nên được thoa trước khi ra ngoài.
Ngoài ra, gội đầu thường xuyên và giữ tóc sạch, đồng thời hạn chế để tóc tiếp xúc với khuôn mặt có thể giúp giảm nguy cơ xuất hiện các đợt nổi mụn.
Khi nghi ngờ có rối loạn hoặc mất cân bằng hormone, nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá phù hợp. Một chế độ ăn uống cân bằng, hạn chế đường và thực phẩm chế biến sẵn cũng có thể hỗ trợ duy trì sự cân bằng hormone.
