Oil pulling (phương pháp súc miệng bằng dầu) hiện xuất hiện tràn lan trên Internet. Rất nhiều người đăng tải quy trình thực hiện của mình trên mạng xã hội gồm mở một hũ dầu dừa, lấy một thìa dầu cho vào miệng và khi dầu tan chảy thành dạng lỏng, bắt đầu đảo dầu qua lại giữa các kẽ răng trong khoảng từ 5 - 20 phút.
Sau đó, nhổ dầu ra trước khi đánh răng và dùng chỉ nha khoa như bình thường, lặp lại quy trình này vài lần mỗi tuần. Phương pháp này giống như một loại nước súc miệng tự nhiên.
Một số người cho rằng súc miệng bằng dầu có thể giúp răng trắng hơn và hơi thở thơm mát hơn. Những người khác lại khẳng định phương pháp này giúp thúc đẩy hệ vi sinh vật trong khoang miệng khỏe mạnh hơn, từ đó có mối liên hệ với sức khỏe đường ruột tốt hơn.
LỊCH SỬ HÀNG NGHÌN NĂM
Phương pháp súc miệng bằng dầu có lịch sử hàng nghìn năm, bắt nguồn từ Ayurveda, nền y học cổ truyền của Ấn Độ. Dù đã xuất hiện từ lâu, phương pháp này đang được nhiều người quan tâm trở lại và cách thực hiện gần như không thay đổi so với thời cổ đại.
Theo đó, một thìa dầu ăn được như dầu dừa, dầu hướng dương hoặc dầu ô liu được ngậm trong miệng, đảo đều qua các kẽ răng trong tối đa 20 phút rồi nhổ bỏ.
Theo quan niệm của y học Ayurveda, việc đảo dầu trong miệng có tác dụng kéo độc tố và tạp chất ra ngoài. Những chất này được cho là có liên quan đến mảng bám trên răng, vốn hình thành từ vi khuẩn trong khoang miệng và các mảnh vụn thức ăn tích tụ.
Xuất phát từ quan niệm sức khỏe răng miệng có mối liên hệ mật thiết với sức khỏe toàn thân, người xưa cũng tin rằng súc miệng bằng dầu có thể giúp thanh lọc, thải độc cho cơ thể.
Tuy nhiên, đến đầu thế kỷ 20, phương pháp này dần bị thay thế bởi kem đánh răng, sản phẩm đã được chứng minh về mặt khoa học có tác dụng bảo vệ và cải thiện sức khỏe răng miệng.
Việc súc miệng bằng dầu được quan tâm trở lại trong những năm gần đây cũng nằm trong xu hướng tìm về các phương pháp chăm sóc sức khỏe có nguồn gốc tự nhiên.
KHÔNG MANG LẠI LỢI ÍCH NHƯ KỲ VỌNG
Khi bàn chải và kem đánh răng chưa phổ biến, súc miệng bằng dầu có thể từng là một lựa chọn hữu ích. Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Matthew Messina, cố vấn người tiêu dùng của Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ, đồng thời là giám đốc Trung tâm Nha khoa Ohio State Upper Arlington Dentistry, hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh phương pháp này mang lại lợi ích cho sức khỏe răng miệng, nhưng cũng chưa có bằng chứng cho thấy nó gây hại.
Một phân tích tổng hợp được công bố năm 2022 cho thấy súc miệng bằng dầu có thể làm giảm số lượng vi khuẩn trong khoang miệng. Dù vậy, các bằng chứng về khả năng giảm viêm nướu hoặc hạn chế hình thành mảng bám của phương pháp này so với quy trình vệ sinh răng miệng thông thường vẫn còn khá hạn chế.
Theo Messina, trong thời kỳ chưa có kem đánh răng, súc miệng bằng dầu có thể được xem là giải pháp “có còn hơn không”. Nhưng ở thời điểm hiện tại, khi các sản phẩm và phương pháp vệ sinh răng miệng đã được chứng minh hiệu quả trở nên phổ biến, việc dành nhiều thời gian cho nghi thức này hầu như không mang lại lợi ích bổ sung đáng kể so với những thói quen cơ bản như đánh răng và dùng chỉ nha khoa.
Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ cũng cho biết hiện chưa có nghiên cứu khoa học đáng tin cậy nào chứng minh súc miệng bằng dầu có khả năng ngăn ngừa sâu răng, làm trắng răng hoặc cải thiện sức khỏe tổng thể của khoang miệng.
Các chuyên gia không khuyến khích súc miệng bằng dầu. Theo Tiến sĩ Matthew Messina, một số bệnh nhân của ông cho biết sau khi súc miệng bằng dầu, khoang miệng có cảm giác và mùi vị giống như vừa ăn salad. Vì cảm giác nhờn dầu còn đọng lại, họ thường đánh răng lâu hơn để làm sạch miệng.
“Trớ trêu thay, thói quen vệ sinh răng miệng của họ lại được cải thiện vì họ đánh răng lâu hơn. Điều đó hoàn toàn không có gì đáng phàn nàn. Xét cho cùng, kết quả đạt được vẫn giống nhau”, ông chia sẻ.
Tuy nhiên, súc miệng bằng dầu có thể trở thành vấn đề nếu được sử dụng thay thế cho các phương pháp điều trị y tế đã được chứng minh hiệu quả. Chẳng hạn, khi bị nhiễm trùng nướu hoặc áp xe răng, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị, có thể cần sử dụng thuốc kháng sinh, thay vì trông chờ vào khả năng chữa lành chưa được kiểm chứng của dầu.
Ngoài ra, việc vô tình nuốt phải dầu có thể gây ra một số vấn đề về đường tiêu hóa, dù không phải trường hợp nào cũng dẫn đến tác hại nghiêm trọng.
Trong khi đó, nước súc miệng truyền thống lại mang đến một số lợi ích đã được ghi nhận. Sản phẩm này thường chứa các thành phần kháng khuẩn giúp giảm lượng vi khuẩn liên quan đến sâu răng và bệnh nướu răng.
Theo Messina, những dung dịch súc miệng có chứa fluoride còn có tác dụng hỗ trợ củng cố men răng. Dù vậy, nước súc miệng chỉ đóng vai trò bổ trợ, không thể thay thế việc đánh răng và làm sạch kẽ răng bằng chỉ nha khoa.
“Các dung dịch súc miệng nên được sử dụng để hỗ trợ một chế độ chăm sóc răng miệng khoa học bao gồm đánh răng hai lần mỗi ngày bằng kem đánh răng chứa fluoride và làm sạch kẽ răng một lần mỗi ngày bằng chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước”, Messina nhấn mạnh.
Xét cho cùng, súc miệng bằng dầu gần như chỉ khiến thời gian vệ sinh răng miệng kéo dài hơn mà chưa mang lại lợi ích rõ rệt. Việc dành tới 20 phút mỗi ngày cho phương pháp này có thể tạo cảm giác đang tích cực chăm sóc răng miệng, nhưng thực tế hiệu quả vẫn chưa được chứng minh.
Tiến sĩ Kami Hoss, nha sĩ kiêm chuyên gia chỉnh nha có phòng khám gần thành phố San Diego, cho rằng phương pháp này có thể tạo ra cảm giác an toàn giả tạo, khiến nhiều người lầm tưởng rằng sức khỏe răng miệng đang được cải thiện.
Mặc dù nghiên cứu năm 2022 đã ghi nhận sự thay đổi về số lượng vi khuẩn trong khoang miệng sau khi súc miệng bằng dầu, kết quả này vẫn chưa đủ cơ sở để khẳng định phương pháp có tác dụng ngăn ngừa sâu răng hoặc bệnh nha chu.
Các nhà khoa học cần tiến hành thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu, đặc biệt là những thử nghiệm ngẫu nhiên có quy mô lớn hơn và sự tham gia của nhiều bệnh nhân hơn, để đánh giá chính xác hiệu quả của phương pháp này.
