Thái Lan đang tìm đến các tập đoàn lớn do giới tỷ phú dẫn dắt để hỗ trợ kiềm chế chi phí sinh hoạt gia tăng, cho thấy áp lực lạm phát ngày càng cấp bách cũng như vai trò vượt trội của các “ông lớn” trong nền kinh tế nước này.
Thủ tướng Anutin Charnvirakul, người đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tháng 2 vừa qua, đã chính thức khởi động chương trình “Người Thái giúp người Thái” vào thứ Tư (1/4).
Các doanh nghiệp tham gia chương trình nhằm giữ giá ổn định gồm CP All và CP Axtra thuộc quyền kiểm soát của tỷ phú Dhanin Chearavanont; Central Retail Corp do gia tộc Chirathivat điều hành cùng Berli Jucker của ông Charoen Sirivadhanabhakdi. Cụ thể, các doanh nghiệp đồng ý tung ra loạt sản phẩm thực phẩm, đồ dùng cá nhân và hàng thiết yếu mang nhãn hiệu riêng với mức giảm giá từ 25% đến 50%.
Tại hàng nghìn cửa hàng bán buôn, siêu thị và cửa hàng tiện lợi tham gia chương trình “Người Thái giúp người Thái”, các nhà bán lẻ đã triển khai loạt chương trình khuyến mãi nổi bật trong cửa hàng, với biển quảng cáo bắt mắt nêu bật các sản phẩm giảm giá, bao gồm nhãn “giảm 50%” và trưng bày loạt lựa chọn giá rẻ hơn.
“Đây là bước tiến quan trọng trong hợp tác giữa khu vực công và tư nhân. Điều quan trọng được đảm bảo là người tiêu dùng sẽ tiết kiệm được chi phí phần nào chi phí sinh hoạt”, Thủ tướng Anutin phát biểu tại Bangkok.
Dù chính phủ vẫn duy trì kiểm soát giá đối với hàng chục mặt hàng thiết yếu, nhưng chi phí năng lượng và sản xuất tăng cao đã đẩy giá nhiều mặt hàng cơ bản như thịt lợn và trứng đi lên. Các hộ gia đình cũng phải đối mặt với giá nhiên liệu cao hơn, khiến thu nhập bị thu hẹp trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế được dự báo chậm lại khi du lịch và xuất khẩu suy yếu theo nhu cầu toàn cầu.
Mặc dù lạm phát chung của Thái Lan đã ở mức âm trong 11 tháng qua, chi phí năng lượng gia tăng được dự báo sẽ đẩy lạm phát tiêu dùng quay trở lại ngưỡng 1 - 3% trong năm nay.
Nhóm doanh nghiệp lớn nhất Thái Lan đã nâng dự báo lạm phát lên mức 2 - 3%, so với mức 0,2 - 0,7% trước đó. Đồng thời, nhóm này hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm nay xuống còn 1,2 - 1,6%, từ mức 1,6 -2% trước đó.
Nỗ lực của Thủ tướng Anutin trong việc kêu gọi doanh nghiệp giữ giá hàng hoá phản ánh một đặc trưng quan trọng của nền kinh tế - chính trị Thái Lan, đó là mối liên kết chặt chẽ giữa nhà nước và một số tập đoàn lớn đang chi phối các ngành chủ chốt.
Dù các mối quan hệ này có thể mang lại giải pháp nhanh chóng trong giai đoạn khó khăn, chúng cũng củng cố cấu trúc thị trường mang tính độc quyền nhóm, hạn chế cạnh tranh và làm gia tăng sự tập trung tài sản - yếu tố mà các nhà kinh tế nhiều lần nhấn mạnh rằng là cốt lõi của tình trạng bất bình đẳng kéo dài tại Thái Lan.
Cấu trúc này góp phần tạo nên một trong những mức độ tập trung thu nhập cao nhất thế giới. Theo World Bank, 10% người giàu nhất Thái Lan chiếm khoảng một nửa tổng thu nhập toàn quốc - tỷ lệ cao nhất trong số các quốc gia có dữ liệu.
Cách tiếp cận của chính phủ Thái Lan cũng phản ánh một kịch bản quen thuộc. Trong đại dịch Covid-19, các tập đoàn lớn đã hỗ trợ đẩy nhanh phân phối vaccine bằng cách cung cấp địa điểm, hậu cần và hỗ trợ mua sắm, cho thấy khả năng của họ trong vai trò như đối tác chính sách của chính phủ trong thời kỳ khủng hoảng.
