Ưa chuộng sữa thực vật, coi chừng thiếu i-ốt ảnh hưởng đến tuyến giáp

Xu hướng chuyển sang chế độ ăn có nguồn gốc thực vật đang đặt ra những vấn đề đáng quan tâm về việc cân đối dinh dưỡng và bảo đảm cung cấp đầy đủ các vi chất thiết yếu cho cơ thể…

Việc thay thế các sản phẩm từ sữa động vật bằng thực phẩm có nguồn gốc thực vật, ngay cả khi chỉ thay thế một phần, cũng có thể làm giảm đáng kể lượng i-ốt hấp thụ vào cơ thể, đặc biệt khi những sản phẩm thay thế này không được bổ sung i-ốt. Đây là kết luận từ một nghiên cứu gần đây được công bố trên tạp chí The Lancet Planetary Health.

Các nhà nghiên cứu tại Vương quốc Anh phát hiện chỉ có 12% sản phẩm sữa thực vật, sữa chua thực vật và phô mai thực vật được khảo sát có bổ sung i-ốt. Trong khi đó, tỷ lệ sản phẩm được bổ sung canxi lên tới 61% và vitamin B12 là 46%.

Tại Hoa Kỳ, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) đã đưa ra hướng dẫn về thành phần dinh dưỡng của các sản phẩm thay thế có nguồn gốc thực vật (PBA). Tuy nhiên, việc bổ sung i-ốt vào những sản phẩm này vẫn không bắt buộc.

Nghiên cứu cho thấy chỉ cần thay thế 20% lượng sản phẩm từ sữa trong chế độ ăn bằng thực phẩm có nguồn gốc thực vật cũng có thể làm tăng nguy cơ thiếu i-ốt. Nguy cơ này đáng chú ý hơn ở các bé gái trong độ tuổi vị thành niên và phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

“Người tiêu dùng thường lo ngại lượng canxi hấp thụ sẽ giảm khi thay thế một phần sản phẩm từ sữa bằng các thực phẩm có nguồn gốc thực vật. Vì vậy, i-ốt thường bị bỏ qua. Nghiên cứu này là lời nhắc nhở quan trọng về vai trò của i-ốt đối với sức khỏe”, Victoria Finn, bác sĩ nội tiết được chứng nhận chuyên môn tại Medical Offices of Manhattan, người không tham gia nghiên cứu, nhận định.

TĂNG NGUY CƠ THIẾU I-ỐT

Nghiên cứu phân tích các sản phẩm sữa thực vật, phô mai thực vật và sữa chua thực vật tại Anh, đồng thời sử dụng dữ liệu chế độ ăn uống của 3.500 người.

Thông qua mô hình thống kê, các nhà nghiên cứu dự đoán những thay đổi về lượng i-ốt và các chất dinh dưỡng khác khi thay thế sản phẩm từ sữa bằng thực phẩm có nguồn gốc thực vật.

Những đối tượng có nguy cơ không được cung cấp đủ i-ốt cao nhất là nữ giới trong độ tuổi vị thành niên và người trong độ tuổi sinh sản, đặc biệt là phụ nữ đang mang thai hoặc có kế hoạch mang thai.

Kết quả ước tính cho thấy nếu thay thế từ 20 - 35% lượng sản phẩm từ sữa bằng thực phẩm có nguồn gốc thực vật, tỷ lệ người không hấp thụ đủ i-ốt sẽ tăng đáng kể. Cụ thể, ở nữ giới trong độ tuổi vị thành niên, tỷ lệ này tăng từ 54% lên 65%. Đối với phụ nữ từ 19 - 49 tuổi, tỷ lệ tăng từ 32% lên 42%.

Trong trường hợp toàn bộ sản phẩm từ sữa được thay thế bằng các sản phẩm có nguồn gốc thực vật, tỷ lệ nữ giới trong độ tuổi vị thành niên không hấp thụ đủ i-ốt có thể tăng lên 80%. Trong khi đó, tỷ lệ này ở phụ nữ từ 19 - 49 tuổi tương đối ổn định khi mức độ thay thế tiếp tục tăng.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nghiên cứu sử dụng mô hình dự đoán dựa trên chế độ ăn uống, chứ không trực tiếp đo lường tình trạng i-ốt trong cơ thể người tham gia.

I-ốt là vi chất thiết yếu đối với quá trình sản xuất hormone tuyến giáp, điều hòa chuyển hóa và sự phát triển não bộ của thai nhi cũng như trẻ nhỏ.

I-ốt là vi chất thiết yếu đối với quá trình sản xuất hormone tuyến giáp

Theo bác sĩ Victoria Finn, tuyến giáp cần i-ốt để sản xuất hormone tuyến giáp. Những hormone này đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa quá trình trao đổi chất, đồng thời duy trì sự tăng trưởng và phát triển bình thường của cơ thể.

Nếu cơ thể thường xuyên hấp thụ không đủ i-ốt trong thời gian dài, tuyến giáp có thể bị phì đại và dần mất khả năng sản xuất đủ hormone cần thiết. Tình trạng này được gọi là suy giáp, có thể gây ra nhiều triệu chứng như mệt mỏi, uể oải, buồn ngủ, tăng cân và khô da.

Đặc biệt, suy giáp có thể gây nguy hiểm trong thai kỳ. Bởi trong những giai đoạn đầu phát triển, não bộ, hệ thần kinh và các cơ quan của thai nhi phụ thuộc rất nhiều vào hormone tuyến giáp từ người mẹ.

Theo Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), lượng i-ốt khuyến nghị mỗi ngày thay đổi tùy theo độ tuổi và tình trạng sinh lý.

Trẻ từ 1 - 8 tuổi cần khoảng 90 microgam (mcg) i-ốt mỗi ngày. Trẻ từ 9 - 13 tuổi cần 120 mcg. Thanh thiếu niên từ 14 - 18 tuổi và người trưởng thành từ 19 tuổi trở lên cần 150 mcg mỗi ngày.

Đối với phụ nữ mang thai, nhu cầu i-ốt tăng lên 220 mcg mỗi ngày. Phụ nữ đang cho con bú cần khoảng 290 mcg mỗi ngày để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể và hỗ trợ sự phát triển của trẻ.

CÁCH BỔ SUNG ĐỦ I-ỐT

Chế độ ăn thuần thực vật hoặc ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật ngày càng được nhiều người lựa chọn, một phần nhờ những lợi ích đối với sức khỏe. Chẳng hạn, giảm tiêu thụ thịt có thể góp phần làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường tuýp 2, béo phì và cholesterol máu cao.

Tuy nhiên, như nghiên cứu đã chỉ ra, việc chuyển sang chế độ ăn có nguồn gốc thực vật cũng có thể khiến lượng i-ốt hấp thụ giảm xuống nếu không lựa chọn thực phẩm phù hợp. Vì vậy, cần chú ý đến nguồn cung cấp i-ốt để duy trì chế độ ăn cân bằng và đầy đủ dinh dưỡng.

Một trong những cách đơn giản là kiểm tra nhãn thành phần của các sản phẩm thay thế sữa có nguồn gốc thực vật, ưu tiên những sản phẩm được bổ sung i-ốt. Trên bảng thành phần dinh dưỡng, i-ốt có thể xuất hiện dưới tên kali iodide hoặc kali iodate.

Ngoài ra, hải sản, trứng và muối i-ốt cũng là những nguồn cung cấp i-ốt tốt, có thể giúp bổ sung vi chất này trong chế độ ăn hàng ngày.

Hải sản là một trong những nguồn cung cấp i-ốt tốt, có thể giúp bổ sung vi chất này trong chế độ ăn hàng ngày

Việc sử dụng thực phẩm bổ sung i-ốt cũng có thể được cân nhắc sau khi trao đổi với chuyên gia y tế. Bác sĩ Victoria Finn lưu ý rằng các sản phẩm bổ sung i-ốt cần được sử dụng thận trọng, đặc biệt khi chưa kiểm tra tình trạng và chức năng tuyến giáp.

Bên cạnh đó, các sản phẩm bổ sung từ tảo bẹ cũng cần được chú ý vì hàm lượng i-ốt có thể thay đổi đáng kể giữa các sản phẩm. Hấp thụ quá nhiều i-ốt không những không có lợi mà còn có thể gây rối loạn chức năng tuyến giáp.

Nhìn chung, chế độ ăn có nguồn gốc thực vật vẫn có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, khi thay thế các sản phẩm từ sữa, cần quan tâm không chỉ đến canxi và vitamin B12 mà còn cả i-ốt. Lựa chọn thực phẩm được bổ sung i-ốt và duy trì các nguồn cung cấp vi chất phù hợp sẽ giúp hạn chế nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng khi thay đổi chế độ ăn.

Có thể bạn quan tâm