Sau gần 4 tháng đi vào hoạt động, hệ thống thu phí tự động không dừng ETC thường xuyên bị lỗi khiến nhiều lái xe bức xức khi sử dụng dịch vụ.
Từ ngày 1/1/2021, cả nước có 111 trạm thu phí lắp đặt hệ thống ETC; trong đó, Công ty cổ phần Giao thông số Việt Nam (VDTC) cung cấp dịch vụ ETC cho 35 trạm, Công ty TNHH Thu phí tự động (VETC) cung cấp dịch vụ cho 76 trạm. Hệ thống ETC dù do hai nhà cung cấp khác nhau nhưng có sự liên thông giữa thẻ thu phí Etag (của VETC) và thẻ ePass (của VDTC).
Tuy nhiên, chỉ sau gần 4 tháng đi vào hoạt động, hệ thống ETC liên tục phát sinh lỗi. Trên các diễn đàn mạng chuyên về ô tô, rất nhiều người bày tỏ bức xúc trước việc đã dán thẻ, nạp tiền vào tài khoản nhưng không giao dịch được hoặc bị trừ nhầm tiền. Mới nhất, một chủ xe ô tô cho biết: Ngày 18/4, khi đi qua trạm thu phí số 2 trên quốc lộ 5 cũ, tài khoản ePass của ông đã bị trừ 180.000 đồng trong khi thực tế mức phí qua trạm này là 45.000 đồng/lượt.
Một số lái xe cho biết, nhiều trường hợp xe qua trạm thu phí đầu vào nhưng tại đầu ra không giao dịch được (xe bị trừ tiền nhưng barie không mở), vì trên hệ thống ETC không có dữ liệu. Thậm chí, có trường hợp xe không qua trạm vẫn bị trừ tiền hoặc bị trừ tới 2 lần tiền cho 1 lần qua trạm, nhưng khi chủ xe liên lạc với đơn vị thu phí để yêu cầu hoàn trả thì rất khó khăn…
Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, xe của ông dán thẻ ePass và đã nạp 500.000 đồng vào tài khoản nhưng nhiều lần lưu thông qua các trạm thu phí trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình đều bị nhân viên trạm thu phí báo lỗi thẻ, hệ thống không nhận được dữ liệu của xe, đồng thời yêu cầu mua vé thủ công và thanh toán bằng tiền mặt.
Trước thực trạng trên, trong tháng 3/2021, Bộ Giao thông Vận tải đã thành lập 2 tổ công tác, kiểm tra việc vận hành ETC tại các trạm thu phí trên cả nước nhằm đánh giá bất cập phát sinh trong quá trình vận hành.
Theo Phó Vụ trưởng Vụ Đối tác công tư (Bộ Giao thông Vận tải) Nguyễn Viết Huy, qua kiểm tra có hiện tượng một số xe dán thẻ ETC đi qua các trạm thu phí trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình, Hà Nội - Hải Phòng, Bắc Giang - Lạng Sơn... gặp tình trạng không giao dịch được. Lỗi chủ yếu là hệ thống không đọc được thẻ. Nguyên nhân do nhân viên dán thẻ của VDTC đưa thẻ cho khách hàng tự dán nên không bảo đảm kỹ thuật, thẻ dán ở các vị trí không giao tiếp được với thiết bị đọc tại trạm thu phí. Để xử lý lỗi này, tổ công tác đã yêu cầu VDTC điều chỉnh lại quy trình dán thẻ, tăng cường kiểm tra, giám sát việc dán thẻ; cử cán bộ thường trực tại trạm thu phí để xử lý, thay thế các thẻ dán bị lỗi cho khách hàng.
Cũng qua kiểm tra, cơ quan chức năng còn phát hiện tình trạng thẻ sai thông tin về loại xe. Có khoảng 100 xe dán thẻ ePass là xe loại 5 (xe có tải trọng từ 18 tấn trở lên, xe chở hàng bằng container 40 feet) nhưng nhận dạng là xe loại 1 (xe dưới 12 ghế ngồi, xe tải có tải trọng dưới 2 tấn). Nguyên nhân gây lỗi là do nhân viên phát hành thẻ kích hoạt sai loại phương tiện. Khắc phục lỗi này, cơ quan chức năng đã yêu cầu VDTC phối hợp với trạm thu phí xác định các thẻ sai thông tin để thu hồi, cập nhật điều chỉnh đúng loại xe.
Đối với hiện tượng xe bị trừ tiền dù không qua trạm, nguyên nhân đến từ việc nhà cung cấp dịch vụ sử dụng giải pháp đọc biển số. Tuy nhiên, do xác suất đọc biển số hoặc nhân viên nhập dữ liệu có sai sót dẫn đến xe không qua trạm vẫn bị trừ tiền.
Ngoài những yêu cầu như trên, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Giao thông Vận tải) Nguyễn Mạnh Thắng cho biết đã giao VDTC chủ trì, phối hợp với VETC xây dựng quy chế phối hợp, vận hành hệ thống ETC, trong đó quy định rõ vai trò, trách nhiệm của các bên tham gia cũng như xác định rõ quy trình xử lý các lỗi phát sinh trong quá trình vận hành.
Liên quan đến vấn đề trên, Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Đình Thọ cho biết, Bộ GTVT cũng đã yêu cầu hai nhà cung cấp dịch vụ tập trung cao độ, khắc phục các lỗi, giải quyết triệt để các bất cập trong tháng 4.
“Bộ GTVT đang rà soát lại để ban hành quy chuẩn về thu phí không dừng. Trên cơ sở Quyết định 19 của Thủ tướng, Bộ GTVT cũng sẽ xây dựng Thông tư quy định về đầu tư, xây dựng, quản lý, vận hành và khai thác trạm thu phí không dừng. Đây cũng là hành lang pháp lý quan trọng để triển khai thu phí không dừng cho các tuyến cao tốc sau này”, Thứ trưởng Lê Đình Thọ cho hay.
Tuy nhiên, đến nay đã cuối tháng 4, những lỗi trong thu phí tự động không dừng vẫn chưa được khắc phục hoàn toàn và thông tin các nhà cung cấp dịch vụ sắp thu thêm phụ phí khiến nhiều người bức xúc, ngán ngẩm.
Về lâu dài hai nhà cung cấp dịch vụ khẩn trương xây dựng quy chế phối hợp để giải quyết các vướng mắc về xe ưu tiên, xe miễn giảm, chủ phương tiện mua vé tháng, vé quý. Đây cũng là cơ sở để xử lý trách nhiệm các bên liên quan.
Tuy nhiên, những lỗi kể trên nếu không sớm được khắc phục sẽ gây thiệt hại cho Công ty vận tải và người dân sử dụng dịch vụ, đặc biệt việc này còn gây mất an toàn giao thông khi các xe khi không thanh toán được buộc phải chuyển sang làn thu phí thủ công.
