Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần kêu gọi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhanh chóng hạ lãi suất. Tuy nhiên, các quan chức Fed vẫn giữ nguyên lập trường và chờ xem tác động thực tế từ những thay đổi trong chính sách. Và giờ đây, một yếu tố mới có thể khiến Fed tiếp tục trì hoãn việc nới lỏng chính sách tiền tệ - đó là xung đột giữa Israel và Iran.
Vào cuối tuần qua, Israel đã tiến hành một cuộc tấn công chưa từng có nhằm vào các cơ sở hạt nhân và quân sự của Iran, khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt lên mức cao kỷ lục.
Giới đầu tư và các nhà phân tích lo ngại rằng nếu cuộc xung đột leo thang, lạm phát toàn cầu sẽ trở nên trầm trọng hơn. Điều này sẽ khiến Fed càng thêm thận trọng trong các quyết định của mình.
“Nếu tình hình leo thang và giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, điều đó sẽ càng làm khó cho Fed, nhất là trong bối cảnh hàng loạt mức thuế nhập khẩu mới đang đe dọa đẩy lạm phát tăng lên”, ông Robert Sockin, chuyên gia kinh tế toàn cầu cấp cao tại Citigroup chia sẻ với phóng viên CNN.
Ông Sockin cũng nói thêm, các quan chức Fed đã nhấn mạnh rằng họ không vội vàng cắt giảm lãi suất vì chưa thể đoán định rõ tác động của thuế quan đối với nền kinh tế, do vậy, nếu rủi ro lạm phát tiếp tục gia tăng sau căng thẳng ở Trung Đông, cách tiếp cận thận trọng này càng trở nên hợp lý hơn và hạ bớt khả năng Fed sẽ sớm cắt giảm lãi suất.
“Chính sách tiền tệ không phải là công cụ hiệu quả để xử lý các cú sốc địa chính trị, nhưng rõ ràng tình hình hiện tại sẽ khiến Fed phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn”, ông John Velis, chiến lược gia kinh tế vĩ mô khu vực châu Mỹ tại BNY Mellon nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, hàng loạt các động thái thay đổi chính sách của chính quyền Donald Trump - từ thương mại cho đến nhập cư - đều có thể làm gia tăng tình trạng thất nghiệp và chi phí sinh hoạt. Đặc biệt, sự bất định và khó lường về thuế quan càng khiến giới chuyên gia khó có thể đưa ra một dự báo rõ ràng về triển vọng kinh tế.
Trên thực tế, một lý do quan trọng giúp Fed có thể thêm thời gian chờ đợi trước khi cắt giảm lãi suất là sức mạnh tương đối ổn định của thị trường lao động Mỹ. Trong tháng 5, nền kinh tế Mỹ tạo thêm 139.000 việc làm, cao hơn kỳ vọng, trong khi tỷ lệ thất nghiệp vẫn duy trì ở mức thấp 4,2%, theo dữ liệu của Bộ Lao động Mỹ. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu vẫn ở mức thấp và số vị trí tuyển dụng bất ngờ tăng trở lại vào cuối tháng 4.
Nói cách khác, người Mỹ vẫn đang có việc làm - và điều đó cho phép Fed có thêm thời gian để theo dõi.
Tuy nhiên, Fed có thể buộc phải cắt giảm lãi suất nếu nền kinh tế bắt đầu suy yếu, ngay cả khi giá dầu còn ở mức cao, một tình huống mà giới đầu tư gọi là “cắt giảm lãi suất vì tin xấu”.
“Chúng ta sẽ phải theo dõi xem diễn biến giá dầu neo cao sẽ kéo dài bao lâu. Nếu xung đột lan rộng khắp Trung Đông, lạm phát tổng thể có thể sẽ tăng lên”, ông Jay Bryson, kinh tế trưởng tại Wells Fargo, nói với CNN. Thêm vào đó, như ông Bryson cảnh báo, đến cuối mùa hè, nước Mỹ có thể sẽ chứng kiến tăng trưởng việc làm bị chững lại. Hơn nữa, một số lượng lớn nhân viên liên bang chấp nhận nghỉ việc sớm sẽ chính thức rời khỏi bảng lương vào tháng 11, vì vậy khi đó số liệu việc làm có thể rơi vào mức âm.
Hiện giới đầu tư đang đặt cược vào khả năng Fed sẽ cắt giảm lãi suất vào tháng 10, theo công cụ FedWatch của CME. Trong khi đó, quan điểm của Fed sẽ sớm được tiết lộ khi các nhà hoạch định chính sách đưa ra loạt dự báo kinh tế mới vào tuần tới.
