Không còn đợi đến tuổi 60 mới nghĩ đến chuyện nghỉ hưu, nhiều người trẻ hiện nay đã bắt đầu lên kế hoạch tự do tài chính từ rất sớm. Từ việc tiết kiệm phần lớn thu nhập, đầu tư dài hạn đến xây dựng các nguồn thu nhập thụ động, xu hướng nghỉ hưu sớm đang dần trở thành một lựa chọn sống được nhiều người theo đuổi.
CHƯA LẬP GIA ĐÌNH ĐÃ TÍNH NGHỈ HƯU TUỔI 50
Một chàng trai tuổi 27 khiến nhiều người bất ngờ khi đã sở hữu khoản tài sản gần 700 triệu đồng cùng kế hoạch tài chính khá bài bản cho tương lai. Với mức thu nhập ổn định từ công việc tại khu công nghiệp gần nhà, anh lựa chọn lối sống tiết kiệm, đầu tư đều đặn và đặt mục tiêu nghỉ hưu từ năm 50 tuổi.
“Em chào các anh chị, em năm nay 27 tuổi, hiện đang sống cùng bố mẹ ở quê và làm việc tại một khu công nghiệp gần nhà. Hôm nay em muốn xin ý kiến của mọi người về cách em đang quản lý tài chính cá nhân, mong nhận được góp ý từ các anh chị.
Hiện em làm ở khu công nghiệp gần nhà. Thu nhập trung bình khoảng 34 – 38 triệu đồng mỗi tháng, có khả năng (tầm 50 – 50) sẽ tăng lên các mức 40, 70, thậm chí 100 triệu đồng trong vòng 3 – 5 năm tới. Chi tiêu hàng tháng của em vào khoảng 7 – 8 triệu đồng, mỗi năm em đi du lịch khoảng 2 lần.
Tổng tài sản cá nhân khoảng 700 triệu đồng, được phân bổ gồm chứng chỉ quỹ 300 triệu đồng (chiếm 41% tổng tài sản), 260 triệu đồng gửi ngân hàng (chiếm 35%) và khoảng 170 triệu là vàng, tương đương 1,2 cây (chiếm khoảng 24%). Ngoài ra em còn có một mảnh đất nhỏ do bố mẹ cho, dự định sau này khi cưới vợ sẽ xây nhà trên đó.
Về kế hoạch trong tương lai, em đang duy trì khoản đầu tư chứng chỉ quỹ khoảng 300 triệu đồng, mỗi tháng chỉ mua thêm khoảng 3 triệu đồng và duy trì trong khoảng 20 năm tới rồi sẽ chốt.
Với tiền gửi ngân hàng và vàng, em có định hướng tăng dần theo thời gian, giữ tỷ lệ vàng và tiền mặt khoảng 1:1,5. Em dùng vàng như một kênh tích sản theo thời gian, còn tiền mặt để phục vụ các kế hoạch như cưới vợ, xây nhà, mua xe và du lịch…
Ngoài ra, những đợt thị trường chứng khoán sập mạnh, em cũng muốn có sẵn tiền gom thêm chứng chỉ quỹ trong lúc đó nữa
Mục tiêu của em là nghỉ hưu ở tuổi 50. Về khẩu vị rủi ro, em thuộc nhóm an toàn, nghiêng về mức trung bình khá. Rất mong nhận được góp ý và chia sẻ kinh nghiệm từ các anh chị ạ”.
Sau khi chia sẻ kế hoạch đầu tư dài hạn, nam thanh niên nhanh chóng nhận được nhiều lời động viên từ những người có kinh nghiệm. Có ý kiến cho rằng ở độ tuổi còn rất trẻ, việc vừa duy trì được kỷ luật tài chính vừa có định hướng rõ ràng đã là một lợi thế lớn để xây dựng nền tảng tài sản bền vững.
“Em rất giỏi đấy. Anh thấy với tính cách và mục tiêu của em thì cơ bản em đã vạch ra chuẩn hướng đi của mình rồi, tham khảo chỉ là để em yên tâm hơn thôi. Thời điểm này là vậy, nhưng cũng có thể khi em ngoài 30 hoặc 35 có lẽ em nghĩ khác, nhưng lúc đó thì tính sau. Trước mắt em tập trung vào công việc để tăng tỷ lệ tăng thu nhập lên, còn cái khác vậy là tốt rồi em nhé!”.
Bên cạnh những lời khen, một số người cũng đưa ra thêm gợi ý nhằm đa dạng hóa danh mục đầu tư. Trong đó, bất động sản được nhắc đến như một lựa chọn đáng cân nhắc, đặc biệt khi thị trường hiện có nhiều dự án hỗ trợ vay với chính sách ưu đãi kéo dài nhiều năm.
“Bạn nên cân nhắc thêm vào danh mục đầu tư sản phẩm bất động sản. Với vốn nhỏ thì dùng đòn bẩy tài chính và lựa chọn sản phẩm nhà dự án. Hiện nhiều dự án có chính sách cho vay rất tốt, 5 năm không lo lãi suất”.
Ở chiều ngược lại, có ý kiến cho rằng kế hoạch nghỉ hưu sớm hiện mới phù hợp với kịch bản độc thân. Khi bước vào giai đoạn lập gia đình và có con, áp lực tài chính có thể thay đổi đáng kể, buộc các mục tiêu đầu tư và tích lũy phải điều chỉnh theo thực tế cuộc sống.
“Đây mới là kịch bản nghỉ hưu độc thân thôi bạn. Sau này cưới vợ, có con thì kịch bản nghỉ hưu phải thay đổi, nên từ giờ cứ tiết kiệm đầu tư được đồng nào hay đồng đấy thôi”.
Ngoài câu chuyện đầu tư và tích sản, một số góp ý cũng hướng đến yếu tố phòng vệ tài chính lâu dài. Theo đó, việc bổ sung bảo hiểm nhân thọ và định kỳ rà soát lại danh mục tài sản được xem là cách giúp kế hoạch tài chính trở nên an toàn và bền vững hơn trong tương lai.
“Theo tôi bạn phân bổ đã khá ổn, tuy nhiên nên cân nhắc mua thêm bảo hiểm nhân thọ và hàng năm rà soát, điều chỉnh (nếu cần) danh mục đầu tư”.
XU HƯỚNG NGHỈ HƯU SỚM LAN RỘNG TRONG GIỚI TRẺ
Trong vài năm trở lại đây, khái niệm nghỉ hưu sớm ngày càng được nhiều người trẻ quan tâm, đặc biệt trong nhóm lao động văn phòng và những người có tư duy tài chính cá nhân rõ ràng.
Theo nhiều chuyên gia tài chính, nghỉ hưu sớm không đơn thuần là việc nghỉ làm sớm, mà là quá trình tích lũy đủ tài sản để không còn phụ thuộc hoàn toàn vào thu nhập từ công việc.
Những người theo đuổi xu hướng này thường đặt mục tiêu tiết kiệm từ 50 – 70% thu nhập, đầu tư dài hạn và xây dựng các nguồn thu nhập thụ động để có thể nghỉ hưu từ tuổi 40 hoặc sớm hơn.
Xu hướng này xuất hiện mạnh tại Mỹ sau khủng hoảng tài chính năm 2008, sau đó lan sang nhiều quốc gia châu Á như Hàn Quốc, Trung Quốc và Việt Nam. Theo một khảo sát của công ty NH Investment and Securities, có tới 65,9% người Hàn Quốc trong độ tuổi 25 – 39 mong muốn nghỉ hưu sớm. Trong khi đó, báo cáo của HSBC cho biết phần lớn người lao động Việt Nam đã bắt đầu tiết kiệm cho hưu trí từ khoảng 26 tuổi.
Nhiều chuyên gia cho rằng sự phổ biến của khái niệm nghỉ hưu sớm phản ánh thay đổi trong tư duy sống của người trẻ hiện đại. Thay vì gắn bó cả đời với guồng quay công việc, không ít người ưu tiên sự tự do về thời gian, sức khỏe tinh thần và khả năng lựa chọn cuộc sống theo ý muốn.
Áp lực công việc, tình trạng kiệt sức nơi công sở cùng ảnh hưởng sau đại dịch Covid-19 cũng được xem là những yếu tố thúc đẩy xu hướng này phát triển mạnh hơn.
Tuy vậy, nghỉ hưu sớm cũng đi kèm nhiều tranh luận. Một số ý kiến cho rằng việc theo đuổi khái niệm này quá cực đoan có thể khiến người trẻ rơi vào lối sống tiết kiệm quá mức, hạn chế trải nghiệm cá nhân hoặc đánh đổi chất lượng cuộc sống hiện tại.
Ngoài ra, bài toán lập gia đình, sinh con, chăm sóc sức khỏe và lạm phát trong dài hạn cũng khiến kế hoạch nghỉ hưu sớm trở nên khó lường hơn.
Nhiều chuyên gia tài chính cho rằng thay vì xem nghỉ hưu sớm là đích đến tuyệt đối, người trẻ nên coi đây là động lực để xây dựng thói quen quản lý tiền bạc, đầu tư và chuẩn bị tài chính dài hạn từ sớm.
