Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng) vừa yêu cầu các Ban Quản lý dự án triển khai công tác thu phí sử dụng đường bộ đối với các tuyến cao tốc thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý, khai thác.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng), trong tổng số 18 dự án thành phần đã được Bộ Xây dựng chấp thuận chủ trương thu phí, hiện có 5 dự án đang trong giai đoạn chạy thử nghiệm và đánh giá hiệu năng hệ thống thu phí tự động không dừng (ETC).
Các dự án gồm: Mai Sơn - Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây. Đây đều là các đoạn tuyến thuộc cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 1 (2017-2020), đã đưa vào khai thác từ tháng 4/2024.
Để đủ điều kiện thu phí chính thức, Bộ Xây dựng giao Cục Đường bộ Việt Nam và các Ban Quản lý dự án chỉ đạo các nhà thầu, đơn vị liên quan tổ chức đánh giá các chỉ số hiệu quả vận hành (KPI) của hệ thống thu phí tại trạm và hệ thống Back-End. Việc đánh giá được thực hiện sau khi hoàn tất kiểm thử và kết nối thu phí kín liên tuyến, nhằm bảo đảm hệ thống vận hành ổn định, đồng bộ.
Tuy nhiên, theo cơ quan quản lý, tại một số dự án thành phần, quá trình đánh giá KPI dự kiến kéo dài đến giữa tháng 2, khiến việc tổ chức thu phí không thể triển khai đồng loạt ngay từ đầu năm. Bên cạnh đó, tiến độ xây dựng trạm dừng nghỉ tại một số tuyến còn chậm, một số trạm phải xin gia hạn thời gian thi công. Theo quy định, trạm dừng nghỉ là một trong những điều kiện bắt buộc để dự án đủ điều kiện thu phí, do đó việc chậm tiến độ đã ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch triển khai.
Với các vướng mắc nêu trên, dự kiến 5 dự án thành phần đang thử nghiệm hệ thống thu phí sẽ bắt đầu thu phí sau dịp Tết Nguyên đán. Trong khi đó, một số dự án thuộc cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2 (2021 - 2025) dự kiến triển khai thu phí từ tháng 3 tới.
Theo đề án thu phí được Bộ Xây dựng phê duyệt, các đoạn tuyến dự kiến tổ chức thu phí gồm: Mai Sơn - Quốc lộ 45; Quốc lộ 45 - Nghi Sơn; Nghi Sơn - Diễn Châu; Vĩnh Hảo - Phan Thiết; Phan Thiết - Dầu Giây; Bãi Vọt - Hàm Nghi; Hàm Nghi - Vũng Áng; Vũng Áng - Bùng; Bùng - Vạn Ninh; Vạn Ninh - Cam Lộ; Hòa Liên - Túy Loan; Quảng Ngãi - Hoài Nhơn; Hoài Nhơn - Quy Nhơn; Quy Nhơn - Chí Thạnh; Chí Thạnh - Vân Phong; Vân Phong – Nha Trang; Cần Thơ - Hậu Giang; Hậu Giang - Cà Mau.
Trong đó, hai đoạn tuyến Hòa Liên - Túy Loan và Phan Thiết - Dầu Giây áp dụng mức phí 1.300 đồng/PCU/km; các đoạn còn lại áp dụng mức phí 900 đồng/PCU/km. Phí được tính theo quãng đường thực tế phương tiện lưu thông trên tuyến.
Theo đề án, các dự án cao tốc Bắc - Nam sẽ được tổ chức thu phí trong thời gian 7 năm, do Cục Đường bộ Việt Nam trực tiếp tổ chức. Sau thời hạn này, cơ quan quản lý sẽ xem xét phương án khai thác và quản lý hạ tầng phù hợp với từng giai đoạn phát triển. Khi các dự án thành phần đồng loạt thu phí, nguồn thu dự kiến đạt gần 3.000 tỷ đồng mỗi năm, sau khi trừ chi phí tổ chức thu phí và vận hành hệ thống.
