Từ ngày 1 đến 3/5, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi sẽ có chuyến thăm chính thức Việt Nam theo lời mời của Thủ tướng Lê Minh Hưng. Đây là chuyến công du đầu tiên của bà tới Việt Nam kể từ khi nhậm chức vào tháng 10/2025, đồng thời cũng là điểm dừng chân mở đầu trong chuyến công du tới Việt Nam và Australia.
Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố quan hệ chính trị cấp cao, tăng cường gắn kết cá nhân giữa lãnh đạo hai nước, đồng thời mở ra các trụ cột hợp tác mới trong bối cảnh môi trường kinh tế - địa chính trị toàn cầu có nhiều biến động. Trọng tâm thảo luận dự kiến xoay quanh việc thúc đẩy quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nhật Bản, đặc biệt trong các lĩnh vực an ninh kinh tế, năng lượng, khoáng sản chiến lược và khoa học công nghệ.
TẦM NHÌN MỚI
Trong 50 năm qua, quan hệ song phương đã không ngừng củng cố và nâng tầm, trở thành một trong những điểm sáng trong chính sách đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa của Việt Nam.
Qua các giai đoạn, quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đã được nâng cấp từ “đối tác tin cậy, ổn định lâu dài” năm 2002, lên “đối tác chiến lược vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á” năm 2009, tiếp đến là “đối tác chiến lược sâu rộng” năm 2014, và gần nhất là “đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới” vào tháng 11/2023.
Việc nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện phản ánh mức độ tin cậy chính trị cao và sự trưởng thành của mối quan hệ hai nước, mở ra giai đoạn hợp tác thực chất và hiệu quả hơn trên nhiều lĩnh vực.
Nhìn cụ thể hơn vào các con số, tính đến ngày 31/1/2026, Nhật Bản có 5.722 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn 78,9 tỷ USD, đứng thứ 3 trong số các quốc gia đầu tư vào Việt Nam. Kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 52 tỷ USD năm 2025, tăng gấp đôi so với năm 2014.
Trong bối cảnh đó, chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Takaichi mang ý nghĩa đặc biệt khi Việt Nam là quốc gia đầu tiên trong khu vực được bà lựa chọn sau khi đắc cử vào tháng 2/2026. Điều này cho thấy Nhật Bản đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong các chính sách chiến lược của khu vực, đặc biệt là trong sáng kiến “Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở”.
Trước đó, tại cuộc điện đàm ngày 13/4 với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã nhấn mạnh Việt Nam là đối tác then chốt của Nhật Bản trong việc giải quyết các thách thức khu vực và toàn cầu, đặc biệt là an ninh năng lượng. Đồng thời, Nhật Bản cũng khẳng định ủng hộ đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ của Việt Nam cũng như các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang từng bước tái cấu trúc, hợp tác Việt Nam - Nhật Bản được kỳ vọng sẽ giữ vị trí quan trọng trong việc đảm bảo an ninh kinh tế, đa dạng hóa nguồn cung và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Các lĩnh vực như năng lượng sạch, bán dẫn, chuyển đổi số và khoáng sản chiến lược đang nổi lên như những trụ cột hợp tác mới.
NỮ THỦ TƯỚNG SANAE TAKAICHI VÀ BẢN LĨNH NGOẠI GIAO KHÉO LÉO
Ít ai biết rằng, đằng sau hình ảnh một nữ chính trị gia cứng rắn và sắc sảo, bà Sanae Takaichi lại có một cá tính rất khác biệt.
Sinh năm 1961 tại tỉnh Nara, bà không xuất thân từ một gia đình chính trị danh giá như nhiều lãnh đạo khác của Đảng Dân chủ Tự do (LDP). Cha bà làm việc trong một công ty ô tô, mẹ là cảnh sát - một nền tảng khiêm tốn hơn so với nhiều chính trị gia Nhật Bản.
Bà tốt nghiệp Đại học Kobe và bước vào chính trường từ những năm 1990. Trước khi trở thành chính trị gia, bà từng làm bình luận viên truyền hình, nổi bật với phong cách trẻ trung, cá tính.
Một trong những chi tiết thú vị về bà Takaichi là niềm đam mê với karate, xe mô tô và đặc biệt là nhạc rock (heavy metal). Từ thời đại học, bà đã chơi trống trong một ban nhạc và vẫn duy trì sở thích này cho đến nay.
Bà có lần đã chia sẻ rằng mình thường chơi trống điện tại nhà để giải tỏa căng thẳng, và thậm chí phải chuẩn bị sẵn nhiều cặp dùi trống vì chơi một cách quá mạnh tay.
Sự “máu lửa” đó cũng phản ánh phần nào phong cách chính trị của bà - quyết đoán, kiên định và không ngại khác biệt.
Một câu nói của bà Takaichi từng trở nên "viral" Nhật Bản, đó là: "Tôi sẽ vứt bỏ khái niệm work-life balance (cân bằng giữa công việc và cuộc sống). Tôi sẽ làm việc, làm việc, làm việc, làm việc và tiếp tục làm việc”. Quả thật như vậy, người ta có thể thấy bà thường xuyên chỉ ngủ 2 - 4 một ngày, thậm chí, bà từng triệu tập cuộc họp với nhân viên vào lúc 3 giờ sáng để chuẩn bị sẵn sàng cho phiên chất vấn trước Quốc hội.
Là học trò thân cận của cố Thủ tướng Shinzo Abe, bà Sanae Takaichi theo đuổi đường lối bảo thủ, ủng hộ giáo dục yêu nước và từng đề xuất sửa đổi Hiến pháp hòa bình của Nhật Bản.
Bên cạnh đó, điều khiến bà trở nên nổi bật trên trường quốc tế không chỉ là lập trường chính trị mà còn là sự khéo léo trong ngoại giao, đặc biệt trong quan hệ với Mỹ.
Tại cuộc gặp với Tổng thống Donald Trump, Thủ tướng Sanae Takaichi đã mở đầu bằng những lời lẽ tích cực, gọi ông Trump là người có thể mang lại hòa bình và thịnh vượng toàn cầu. Đáp lại, ông Trump ca ngợi bà là một người phụ nữ mạnh mẽ.
Tuy nhiên, phía sau những phát biểu ngoại giao đó là một bài toán cực kỳ phức tạp liên quan đến những khác biệt trong quan điểm của hai bên, buộc bà Takaichi phải lựa chọn cách tiếp cận thận trọng. Thay vì đối đầu trực diện, bà giải thích rõ ràng với phía Mỹ về những giới hạn pháp lý của Nhật Bản, đồng thời tránh công khai bất đồng.
Cách xử lý này cho thấy sự linh hoạt trong ngoại giao của bà, vừa duy trì quan hệ đồng minh với Mỹ, vừa bảo vệ lợi ích quốc gia và tránh rủi ro leo thang căng thẳng.
Việc trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản đã đưa bà Sanae Takaichi vào một vị thế lịch sử, nhưng đồng thời cũng đặt lên vai bà những thách thức chưa từng có - từ kinh tế, an ninh năng lượng cho đến địa chính trị toàn cầu.
Chuyến thăm Việt Nam lần này không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao đơn thuần mà còn là phép thử cho cách bà định hình vai trò của Nhật Bản tại châu Á. Với cá tính mạnh mẽ, tư duy nhạy bén và phong cách lãnh đạo đặc biệt, bà Takaichi đang từng bước khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế.