Các trường đại học Mỹ - nơi từng được xem là đích đến hàng đầu của nền giáo dục toàn cầu - nay đang mất dần sức hút.
Khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục áp đặt các biện pháp kiểm soát thị thực (visa) đối với sinh viên quốc tế, hàng loạt học sinh và gia đình của họ đang chuyển hướng tìm kiếm cơ hội học tập tại các quốc gia khác.
Theo báo cáo của tờ The Hill, sinh viên nước ngoài tại Mỹ đang rơi vào tình trạng hỗn loạn sau khi Nhà Trắng đe doạ chấm dứt con đường học vấn của họ tại Mỹ. Vào hồi cuối tháng 5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố chính phủ đã tạm dừng cấp visa du học mới, đồng thời sẽ mạnh tay thu hồi visa của sinh viên Trung Quốc và có thể áp tỷ lệ sinh viên quốc trong tổng số tuyển sinh ở mức 15%.
Chính vì vậy, một làn sóng sinh viên quốc tế đang đổ về các trường đại học ở Châu Âu và Châu Á - nơi mà các chính phủ và tổ chức giáo dục dang tay đón nhận thế hệ nhân tài trong tương lai, theo NBC News.
Trong một bài phân tích trên tờ South China Morning Post, nhà báo Alex Lo cho biết trước đây, mọi phụ huynh Trung Quốc đầy tham vọng đều từng ao ước đưa con mình vào Đại học Harvard. Nhưng giờ đây, họ bắt đầu cân nhắc lại.
“Theo họ, liệu có đáng để đầu tư hàng triệu USD cho con đi du học nếu chỉ một quyết định bất chợt của tổng thống cũng có thể khiến chúng bị trục xuất?”, nhà báo Lo lưu ý.
Có nhiều ý kiến khẳng định rằng đây sẽ là mất mát lớn cho nước Mỹ, nhưng là lợi ích cho thế giới, đặc biệt là Trung Quốc. Giáo sư Simon Marginson, chuyên gia giáo dục đại học tại Đại học Oxford nhận định Trung Quốc sẽ ngày càng trở nên hấp dẫn hơn trong mắt sinh viên và giới nghiên cứu đến từ các nước đang phát triển.
Trong khi đó, sinh viên Trung Quốc nhiều khả năng sẽ ở lại học tập trong nước hoặc tìm đến một quốc gia nói tiếng Anh khác ở Châu Âu hoặc Châu Úc.
Như giới quan sát đã dẫn chứng, Canada và Vương quốc Anh đang sẵn sàng đón nhận những sinh viên thất vọng từ Mỹ sang nước họ. Australia và New Zealand cũng không đứng ngoài cuộc, chủ động nới lỏng một số chính sách để thu hút sinh viên. Ở Châu Á, những trường đại học lớn tại Hồng Kông, Tokyo hay Singapore cũng đang nổi lên như một lựa chọn hấp dẫn đối với học viên quốc tế.
Tất nhiên, tác động của việc sinh viên quốc tế rời khỏi Mỹ sẽ không chỉ dừng lại ở khuôn viên các trường đại học mà còn lan rộng đến nền kinh tế địa phương và tiểu bang, theo tờ The Washington Post nhấn mạnh. Trong năm học 2023–2024, khoảng 1,1 triệu sinh viên quốc tế đã đóng góp 44 tỷ USD cho nền kinh tế Mỹ.
“Họ trả tiền thuê nhà, đi ăn ở nhà hàng, đi du lịch, mua sắm... nhất là những bạn trẻ có điều kiện gia đình khá giả. Tôi nghĩ rằng nước Mỹ “đang tự bắn súng vào chân mình”, giáo sư Nicholas Barr tại Trường Kinh tế London bình luận.
Ông David L. Di Maria – Phó hiệu trưởng phụ trách đối ngoại tại Đại học Maryland (Mỹ) – chia sẻ với The Conversation rằng Mỹ đang đặt “cỗ máy kinh tế” của mình vào tình thế nguy hiểm. Ông cho rằng thật trớ trêu là chính sách siết chặt visa lại gây tổn hại đến chính các mục tiêu “Nước Mỹ trên hết” về kinh tế, khoa học, công nghệ và an ninh quốc gia.
“Việc đẩy sinh viên quốc tế – đặc biệt là nhóm học chuyên ngành khoa học và kỹ thuật – ra khỏi nước Mỹ sẽ chuyển dòng nhân tài sang các quốc gia khác, kể cả đồng minh lẫn đối thủ của Mỹ”, ông David L. Di Maria nhấn mạnh.
