Ngày 12/5, UBND TP Cần Thơ có buổi làm việc với Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Giao thông Vận tải) và đơn vị tư vấn về dự án tuyến đường sắt TP HCM – Cần Thơ.
Tại buổi làm việc, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ Nguyễn Ngọc Hè cho biết tuyến đường sắt này dài 174 km, tổng vốn 7 tỷ USD, khởi công trước năm 2030 để kết nối miền Tây với TP HCM và cả nước.
Phó chủ tịch Nguyễn Ngọc Hè cho biết Cần Thơ là đầu mối giao thông của Đồng bằng sông Cửu Long, điều này đã được nêu trong Nghị quyết của Bộ Chính trị và Chính phủ. Do đó mục tiêu trọng tâm của đường sắt này là vận chuyển hàng hóa cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, để kết nối, phát triển với TP HCM và các khu vực khác trong cả nước.
"Đây là yêu cầu cần thiết nhất. Từ nhà ga Cần Thơ, hàng hóa sẽ được đưa đi các tỉnh trong khu vực và ngược lại thông qua các trục đường được xây dựng đồng bộ, kết nối tuyến đường sắt", ông Hè nói và đề xuất dự án này phải được đầu tư sớm, chậm nhất trước năm 2030.
Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Liên danh tư vấn lập báo cáo tiền khả thi cho biết, dự án đường sắt TP HCM - Cần Thơ có điểm đầu ở ga An Bình (thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương), điểm cuối đến ga Cái Răng thuộc quận Cái Răng, thành phố Cần Thơ. Tuyến đi qua, kết nối 6 địa phương gồm: TP HCM và TP Cần Thơ cùng các tỉnh Bình Dương, Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long với 13 ga. Tổng mức đầu tư của dự án dự kiến cần khoảng 7 tỷ USD.
Trên địa phận Cần Thơ, tuyến có chiều dài khoảng 6,5 km. Dự kiến, hướng tuyến đi giữa trục đường 1A khu công nghiệp Hưng Phú 1, sau đó qua khu đô thị Nam Cần Thơ. Trên đoạn tuyến này đường sắt đi trên cao, vượt qua sông Hậu và khu đô thị mới Nam Cần Thơ để tránh giao cắt với Quốc lộ 91 và đường trục trong khu công nghiệp Hưng Phú 1.
Tuyến đường sắt TP HCM – Cần Thơ là đường đôi, sử dụng khổ đường sắt tiêu chuẩn 1.435mm, tốc độ thiết kế khoảng 190 km/giờ cho tàu khách và 120 km/giờ cho tàu hàng. Với vận tốc trên, thời gian đi từ Cần Thơ đến TP HCM sẽ được rút ngắn chỉ còn từ 75 - 80 phút thay vì đi đường bộ mất từ 3 - 4 giờ như hiện nay.
Đại diện tư vấn cũng đề xuất điều chỉnh vị trí của nhà ga Cái Răng so với nghiên cứu trước đó. Đơn vị tư vấn cho biết, khu vực dự kiến bố trí nhà ga này có quy hoạch nút giao IC2 giữa tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau và tuyến nối Quốc lộ 91- Quốc lộ Nam Sông Hậu ra cảng Cái Cui (quận Cái Răng). Do đó, để đảm thuận lợi khi thực hiện dự án, đơn vị tư vấn đề xuất vị trí ga sẽ song song với đường bộ Quốc lộ 91- Quốc lộ Nam Sông Hậu, nằm về phía Tây nút giao IC2 khoảng 1,5 km.
Theo liên danh tư vấn, kịch bản đến năm 2035, tuyến sẽ đạt hơn 6,4 triệu lượt hành khách và 9,1 triệu tấn hàng hóa mỗi năm; đến năm 2050 sẽ tăng lên tương ứng là hơn 22 triệu lượt hành khách và 41 triệu tấn hàng hóa. Đơn vị tư vấn cho rằng tuyến cần được hình thành chậm nhất là năm 2034 để đáp ứng nhu cầu giao thông tăng cao trong tương lai.
Trước đó, Viện Khoa học và Công nghệ Phương Nam (đơn vị nghiên cứu, đề xuất dự án) cho biết tuyến đường sắt những năm qua thu hút hơn 20 nguồn vốn ở nhiều nước và các quỹ tài chính quốc tế muốn hợp tác đầu tư. Đầu 2018, viện này ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) với quỹ ở Canada làm cơ sở pháp lý triển khai dự án.
Hiện, Bộ Giao thông Vận tải lập báo cáo tiền khả thi dự án đường sắt này giai đoạn 2026 - 2030. Phương án đưa ra, khi hự án hoàn thành nhà đầu tư khai thác 25 năm để hoàn vốn, sau đó chuyển giao Bộ Giao thông Vận tải.
