Khi những người mua kim cương quan trọng nhất thế giới đến văn phòng của De Beers ở Botswana vào cuối tháng trước, họ đã nhận được một lời đề nghị kỳ lạ từ cửa hàng: Đừng mua gì cả!
THAY ĐỔI
De Beers tiếp thị những viên kim cương thô của mình bằng một loạt các đợt bán hàng có kịch bản chặt chẽ, trong đó những người mua được lựa chọn cẩn thận thường phải nhận tất cả số lượng phân bổ theo hợp đồng của họ với mức giá do De Beers đặt ra hoặc sẽ phải đối mặt với các hình phạt tiềm ẩn trong tương lai. Nhưng với việc giá cả đang rơi tự do trên khắp thế giới, tình trạng độc quyền kim cương một thời đã buộc De Beers phải thay đổi theo hướng ngày càng linh hoạt hơn, loại bỏ hoàn toàn các hạn chế.
Sự nhượng bộ này là động thái mới nhất trong một loạt các động thái ngày càng tuyệt vọng trong toàn ngành nhằm ngăn chặn sự sụt giảm giá kim cương trong năm nay, sau khi nhu cầu tiêu dùng chậm lại khiến người bán bị mắc kẹt với hàng tồn kho ngày càng tăng. Đối thủ lớn của De Beers, công ty khai thác mỏ Alrosa PJSC của Nga, đã hủy toàn bộ hoạt động bán hàng trong hai tháng, trong khi thị trường ở Ấn Độ - trung tâm giao dịch và cắt kim cương thống trị - đã tự áp đặt lệnh ngừng nhập khẩu.
Tại đợt bán hàng gần đây của De Beers, những khách hàng của họ, chủ yếu đến từ Ấn Độ và Antwerp, đã nắm bắt được sự linh hoạt khác thường, và giữa họ chỉ mua 80 triệu USD đá quý chưa cắt. Thông thường De Beers dự kiến sẽ thu về từ 400 triệu đến 500 triệu USD trong một vụ mua bán như vậy. Ngoài những ngày đầu của đại dịch - khi hoạt động bán hàng bị tạm dừng hoàn toàn - công ty chưa từng bán được ít đá quý như vậy kể từ khi bắt đầu công khai kết quả các giao dịch vào năm 2016.
Tốc độ và mức độ nghiêm trọng của sự sụt giảm giá kim cương khiến nhiều người ngạc nhiên.
Ngành này từng là một trong những ngành được hưởng lợi lớn sau đại dịch toàn cầu, khi những người mua sắm bị mắc kẹt tại nhà chuyển sang mua đồ trang sức kim cương và các mặt hàng xa xỉ khác. Nhưng khi nền kinh tế mở cửa, nhu cầu nhanh chóng nguội đi, khiến nhiều người trong ngành nắm giữ quá nhiều hàng hóa mà họ đã mua với số tiền quá lớn.
Những gì trông có vẻ như đang hạ nhiệt nhanh chóng biến thành một đợt lao dốc. Nền kinh tế Mỹ, cho đến nay là thị trường quan trọng nhất của ngành, chao đảo dưới áp lực lạm phát gia tăng, trong khi thị trường tăng trưởng quan trọng là Trung Quốc bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng bất động sản làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng. Tệ hơn nữa, ngành công nghiệp kim cương được phát triển trong phòng thí nghiệm đang nổi lên bắt đầu thu được lợi nhuận lớn ở một số phân khúc chính.
Kim cương được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm vốn là những viên đá giống hệt nhau về mặt vật lý có thể được tạo ra trong vài tuần trong buồng vi sóng - từ lâu đã được coi là mối đe dọa hiện hữu đối với ngành khai thác mỏ tự nhiên. Những người đề xướng cho biết họ có thể đưa ra một giải pháp thay thế rẻ hơn mà không gây nhiều ảnh hưởng đến môi trường hoặc xã hội - nhược điểm vốn gắn liền với kim cương khai thác.
Với việc giá cả đang rơi tự do trên khắp thế giới, tình trạng độc quyền kim cương một thời đã buộc De Beers phải thay đổi theo hướng ngày càng linh hoạt hơn, loại bỏ hoàn toàn các hạn chế.
Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất về sức hút của kim cương nhân tạo trong phòng thí nghiệm là thị phần xuất khẩu kim cương từ Ấn Độ, nơi khoảng 90% nguồn cung toàn cầu được cắt và đánh bóng. Phòng thí nghiệm phát triển chiếm khoảng 9% kim cương xuất khẩu từ nước này trong tháng 6, so với khoảng 1% cách đây 5 năm. Theo Liberum Capital Markets, với mức chiết khấu cao mà họ bán, điều đó có nghĩa là khoảng 25% đến 35% khối lượng hiện được nuôi trồng trong phòng thí nghiệm.
Khoảng 5 năm trước, đá quý được trồng trong phòng thí nghiệm được bán với mức chiết khấu khoảng 20% so với kim cương tự nhiên, nhưng hiện tại con số này đã tăng lên khoảng 80% khi các nhà bán lẻ đẩy giá ngày càng thấp hơn và chi phí sản xuất chúng giảm xuống. Giá đá đánh bóng trên thị trường bán buôn đã giảm hơn một nửa chỉ trong năm nay.
Mặc dù có nhiều loại kim cương khác nhau, nhưng nhìn chung giá kim cương đánh bóng bán buôn đã giảm khoảng 20% trong năm nay, gây ra sự sụt giảm mạnh hơn đối với những viên đá thô - hoặc chưa cắt - đã giảm tới 35%, với mức giảm mạnh nhất xảy ra muộn hơn mùa hè và đầu mùa thu.
Phản ứng của ngành là bóp nghẹt nguồn cung theo cách gần như chưa từng có, điều này cuối cùng dường như đã có tác dụng.
Giá tại một số cuộc đấu giá và đấu thầu nhỏ hơn đã tăng từ 5% đến 10% trong tuần qua khi tình trạng thiếu một số loại đá bắt đầu xuất hiện. Với việc các nhà máy ở Ấn Độ chuẩn bị mở cửa trở lại vào tháng tới sau khi đóng cửa kéo dài trong dịp lễ Diwali, giờ đây người ta lại có niềm tin rằng điều tồi tệ nhất đã qua.
Anish Aggarwal, đối tác tại công ty tư vấn kim cương chuyên nghiệp Gemdax cho biết: “Ngành công nghiệp kim cương đã thực hiện thành công các hành động để ổn định mọi thứ. Điều đó bây giờ tạo ra cơ hội để xây dựng lại niềm tin”.
Giá kim cương lao dốc trùng hợp với sự suy yếu của phân khúc xa xỉ. LVMH Moet Hennessy Louis Vuitton SE, gã khổng lồ xa xỉ với 75 nhãn hiệu từ Christian Dior đến Bulgari, đã khiến các nhà đầu tư thất vọng trong năm nay khi sự phục hồi của thị trường Trung Quốc không mấy ấn tượng và nhu cầu từ người tiêu dùng Mỹ hạ nhiệt, khiến giá trị cổ phiếu công ty giảm hơn 100 tỷ USD kể từ giữa tháng tư. Vào thứ sáu, chủ sở hữu các thương hiệu Cartier, Richemont, đã báo cáo lợi nhuận giảm bất ngờ do doanh thu từ đồng hồ xa xỉ bất ngờ giảm và người tiêu dùng cao cấp hạn chế chi tiêu.
KHÔNG CHẮC CHẮN
Tuy nhiên, có những đặc thù cụ thể của ngành công nghiệp kim cương khiến ngành này dễ bị tổn thương hơn trước khi nhu cầu tiêu dùng chậm lại. De Beers bán đá quý của mình thông qua 10 đợt bán hàng mỗi năm, trong đó khách hàng - được gọi là người mua - thường không có lựa chọn nào khác và phải chấp nhận mức giá và số lượng mà chính công ty đưa ra.
Khi giá tăng lên, như đã từng xảy ra trong suốt hai năm qua, những người mua này thường được khuyến khích đầu cơ, đặt cược rằng việc trả tiền cho những viên đá không sinh lời bây giờ sẽ có lãi nếu giá tiếp tục tăng. Người mua cũng được thưởng khi thực hiện các giao dịch mua lớn bằng cách nhận được các khoản phân bổ lớn hơn trong tương lai.
Những cơ chế này thường dẫn đến bong bóng đầu cơ, bong bóng này sẽ vỡ khi nhu cầu của người tiêu dùng chậm lại và lượng tồn kho kim cương đánh bóng tăng lên.
Đáp lại, Alrosa đã ngừng bán kim cương hoàn toàn trong hai tháng, trong khi ngành kim cương Ấn Độ thông báo tạm dừng nhập khẩu kéo dài đến giữa tháng 12. De Beers đã cho phép khách hàng của mình từ chối tất cả các giao dịch mua hàng mà điều đó không ảnh hưởng gì đến việc phân bổ trong tương lai cho hai đợt bán hàng cuối cùng trong năm.
Trong khi hai công ty khai thác kim cương thống trị có lịch sử lâu dài trong việc cắt giảm nguồn cung hoặc để người mua từ chối một số hàng hóa khi nhu cầu suy yếu, tốc độ và quy mô của các hành động kết hợp là cực kỳ bất thường bên ngoài một cuộc khủng hoảng lớn như đại dịch bùng phát.
Trong khi giá đã ngừng giảm - và ở một số khu vực tăng trở lại - phần lớn sẽ phụ thuộc vào kỳ nghỉ lễ quan trọng, kéo dài từ Lễ Tạ ơn đến Tết Nguyên Đán và cách các công ty khai thác lớn đã tích lũy lượng lớn đá quý chưa bán được để đưa chúng trở lại thị trường.
Chưa kể đến việc, trong ngành vẫn còn đối mặt với sự không chắc chắn về mức độ suy thoái là do sự yếu kém của kinh tế vĩ mô, so với sự thay đổi đáng lo ngại hơn trong lựa chọn của người tiêu dùng. Kim cương được trồng trong phòng thí nghiệm đã đạt được tiến bộ nhanh chóng ở một số phân khúc chính của thị trường, trong khi vẫn còn những lo ngại trong ngành về việc liệu người tiêu dùng Thế hệ Z có nhìn nhận kim cương giống như các thế hệ trước hay không.
Christopher LaFemina, nhà phân tích tại Jefferies cho biết: “Chúng tôi kỳ vọng thị trường kim cương sẽ phục hồi theo chu kỳ. Nhưng chúng tôi tin rằng cũng có những vấn đề về cơ cấu ở đây có thể dẫn đến nhu cầu yếu hơn dự kiến trong dài hạn”.
