Xung đột tại Trung Đông đã gây ra những biến động lớn cho thị trường năng lượng toàn cầu và các chính phủ đang nỗ lực tìm cách ứng phó với tình trạng đáng báo động hiện nay. Trong đó, nhiều nền kinh tế lớn nhất thế giới cân nhắc việc tung ra thị trường hàng triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp. Con số này nghe có vẻ rất lớn, nhưng các chuyên gia cho rằng ngay cả vài chục triệu thùng dầu cũng chỉ như “muối bỏ bể” so với nhu cầu năng lượng khổng lồ của thế giới.
Nguyên nhân là bởi thế giới tiêu thụ lượng dầu khổng lồ mỗi ngày. Vì vậy, ngay cả một đợt xả kho quy mô lớn nhưng chỉ diễn ra một lần cũng khó có thể bù đắp cho việc eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu quan trọng - bị đóng cửa kéo dài.
“Không phải là hoàn toàn không có tác dụng, nhưng tác động có lẽ sẽ khá nhỏ”, ông Daniel Raimi, chuyên gia tại tổ chức nghiên cứu năng lượng Resources for the Future nhận định về khả năng các nước phối hợp xả kho dầu.
“Khi nhìn vào quy mô toàn cầu thì ngay cả việc giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược (SPR) theo cách phối hợp cũng chỉ có tác động khiêm tốn đối với giá dầu”, ông giải thích.
Nhóm G7, bao gồm các nền kinh tế lớn như Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Vương quốc Anh và Mỹ đã phát tín hiệu rằng họ có thể tung dầu dự trữ ra thị trường, nhưng đến nay vẫn chưa đưa ra cam kết cụ thể.
Trong tuyên bố sau cuộc họp, các bộ trưởng tài chính của nhóm cho biết họ sẵn sàng thực hiện những biện pháp cần thiết nhằm hỗ trợ nguồn cung năng lượng toàn cầu, bao gồm cả việc giải phóng dầu dự trữ, nhưng chưa quyết định triển khai ngay lập tức vào thời điểm này.
“Mọi người đều có sự đồng thuận. Không phải có ai phản đối, nhưng vấn đề chỉ là thời điểm. Chúng tôi cần thêm số liệu và phân tích chuyên sâu”, một quan chức G7 am hiểu về các cuộc thảo luận nói với Reuters.
Trong tuần này, các nhà lãnh đạo và bộ trưởng năng lượng trong nhóm G7 sẽ tiếp tục thảo luận trực tuyến về chủ đề này. “Theo tôi, quyết định cuối cùng sẽ do các nhà lãnh đạo đưa ra”, vị quan chức trên nói thêm.
Về phía mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố: “Chúng tôi đang tìm cách giữ giá dầu ở mức thấp. Tôi biết giá dầu sẽ tăng vì các sự kiện ở Trung Đông và đúng là nó đã tăng, nhưng có lẽ ít hơn so với những gì tôi nghĩ”.
Giá dầu Brent chuẩn quốc tế hiện giao dịch ở ngưỡng 87,91 USD/thùng và dầu WTI của Mỹ là 83,52 USD/thùng trong phiên giao dịch sáng 11/3 tại châu Á. Giá đã tạm hạ nhiệt so với mốc đỉnh phiên 9/3 - thời điểm giá đóng cửa ở ngưỡng cao nhất kể từ 2022.
Sau khi chiến sự Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022 khiến giá dầu tăng mạnh, các nước G7 cũng đã phối hợp giải phóng 240 triệu thùng dầu từ kho dự trữ của mình, trong đó riêng Mỹ đóng góp 180 triệu thùng. Giá xăng sau đó tại Mỹ đã giảm từ mức đỉnh 5 USD/gallon vào tháng 6/2022, nhưng các chuyên gia cho rằng việc xả kho dầu của G7 chỉ góp một phần nhỏ. Một phân tích của Bộ Tài chính Mỹ vào tháng 7/2022 cho thấy biện pháp này chỉ giúp giảm giá xăng từ 17 đến 42 cent mỗi gallon. Nhưng nhìn chung, nếu không có việc xả kho thì giá có thể duy trì ở mức cao trong nhiều tuần năm 2022 thay vì chỉ vài ngày, ông Tom Kloza, nhà phân tích dầu độc lập và cố vấn của Shell Oil nhắc lại.
Đối với tình hình hiện nay, giới chuyên gia nhấn mạnh rằng yếu tố quan trọng nhất để kéo giá dầu xuống là mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển gần như bị đóng cửa vì xung đột. Khoảng 20% lượng dầu của thế giới đi qua tuyến hàng hải quan trọng này.
“Trừ khi giao thông qua eo biển Hormuz sớm được khôi phục và duy trì ổn định, việc xả kho dầu chiến lược chỉ tạo ra một khoảng lặng ngắn trước khi giá dầu tiếp tục tăng trở lại”, ông Bob McNally, Chủ tịch và nhà sáng lập Rapidan Energy Group, nhận định.
Với mức tiêu thụ dầu toàn cầu khoảng 100 triệu thùng mỗi ngày, không có bất kỳ đợt xả kho đơn lẻ nào có thể bù đắp cho việc eo biển Hormuz bị đóng cửa trong thời gian dài. Thậm chí, nếu chiến sự kéo dài, việc tung dầu từ kho dự trữ ngay lúc này còn có thể làm giảm các lựa chọn trong tương lai.
Kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ từng có khoảng 600 triệu thùng trước khi cuộc chiến Ukraine bùng nổ. Hiện con số này chỉ còn khoảng 415 triệu thùng.
“Vấn đề của các kho dự trữ khẩn cấp là bạn chỉ có thể sử dụng chúng một lần. Nếu không được bổ sung lại, khi chúng đã hết thì là hết”, ông Neil Atkinson, chuyên gia tại National Center for Energy Analytics, bình luận.
