Một số nhà đầu tư tại Hàn Quốc đã chấp nhận đi vay các khoản tiền lớn để có thể tham gia đón đầu làn sóng khởi sắc của thị trường chứng khoán, nhưng việc thị trường liên tục biến động mạnh khiến họ giờ đối mặt với nguy cơ lỗ lớn và khó có thể trả nợ vay đúng hạn.
Trong nhóm các nhà đầu tư đã vay nợ để đặt cược vào đà tăng của thị trường chứng khoán, người vay ở độ tuổi 20 trở xuống và người từ 60 tuổi trở lên có tỷ lệ chậm trả các khoản vay tín dụng cao hơn những nhóm tuổi khác.
Theo dữ liệu do Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc cung cấp cho văn phòng nghị sĩ Lee Jong-wook thuộc Đảng Quyền lực Nhân dân, tỷ lệ chậm trả các khoản vay tín dụng tại 5 ngân hàng lớn của Hàn Quốc gồm KB Kookmin Bank, Shinhan Bank, Hana Bank, Woori Bank và NongHyup Bank ở mức 0,67% đối với người vay ở độ tuổi 20 trở xuống vào cuối tháng 6. Đối với người vay từ 60 tuổi trở lên, tỷ lệ này là 0,59%. Cả hai mức đều cao hơn đáng kể so với tỷ lệ chung là 0,35%.
Người vay ở độ tuổi 20 trở xuống có tổng dư nợ tín dụng 3,6 nghìn tỷ won, trong khi nhóm từ 60 tuổi trở lên có 10,6 nghìn tỷ won, so với mức 20 - 30 nghìn tỷ won ở các nhóm tuổi từ 30 đến 50. Mặc dù vay ít hơn nhiều so với nhóm người vay ở độ tuổi trung niên, người vay trẻ nhất và lớn tuổi nhất lại có tỷ lệ chậm trả cao hơn.
Một xu hướng tương tự cũng xuất hiện ở các tài khoản thấu chi. Tỷ lệ chậm trả là 0,37% ở nhóm người vay từ 60 tuổi trở lên và 0,33% ở nhóm từ 20 tuổi trở xuống, đều cao hơn mức chung 0,22%.
"Trong nửa đầu năm nay, nhiều người đã vay nợ để đầu tư với kỳ vọng thị trường chứng khoán sẽ tăng mạnh. Nhưng nhiều người ở độ tuổi 20 trở xuống chỉ mới bắt đầu sự nghiệp, trong khi nhiều người từ 60 tuổi trở lên đã nghỉ hưu. Vì vậy, cả hai nhóm có thể có thu nhập thấp hơn và khả năng trả nợ yếu hơn. Đợt lao dốc của giá cổ phiếu thời gian gần đây có nguy cơ khiến việc trả nợ càng khó khăn”, ông Yang Jun-sok, giáo sư kinh tế tại Đại học Công giáo Hàn Quốc, cho biết.
Hoạt động đầu tư bằng vốn vay cũng tăng mạnh trong nhóm nhà đầu tư lớn tuổi trên thị trường chứng khoán. Các khoản vay ký quỹ cho phép nhà đầu tư vay tiền từ các công ty chứng khoán để mua cổ phiếu. Tại 10 công ty chứng khoán lớn, dư nợ vay ký quỹ của các nhà đầu tư từ 60 tuổi trở lên đã tăng 45,7%, từ mức 659,2 tỷ won lên 960,8 tỷ won trong giai đoạn 6 tháng đầu năm. Mức tăng này cao hơn mức tăng chung 36,3%. Hoạt động vay tiền ở nhóm nhà đầu tư trên 70 tuổi thậm chí còn tăng nhanh hơn, ở mức 56,8%.
Các khoản vay sử dụng cổ phiếu làm tài sản bảo đảm, cho phép nhà đầu tư vay tiền dựa trên số cổ phiếu mà họ đang sở hữu, cũng tập trung đáng kể ở nhóm nhà đầu tư lớn tuổi. Dư nợ các khoản vay do 10 công ty chứng khoán cấp, được bảo đảm bằng 5 mã cổ phiếu lớn nhất xét theo vốn hóa thị trường, đạt 2,9 nghìn tỷ won vào cuối tháng 5, tăng 24,3% so với cuối năm ngoái. Nhà đầu tư từ 60 tuổi trở lên chiếm 1,83 nghìn tỷ won, tương đương 63,0% tổng dư nợ.
Đợt lao dốc gần đây của thị trường đang làm dấy lên lo ngại về nhóm nhà đầu tư trẻ và lớn tuổi, những người thường có thu nhập và nguồn lực ít hơn để trả các khoản vay.
Như trường hợp của anh Moon, một nhân viên văn phòng ở độ tuổi 20, đã vay 15 triệu won (10.700 USD) thông qua tài khoản thấu chi vào đầu năm nay và dùng số tiền này để đầu tư vào cổ phiếu Hàn Quốc. Khi giá cổ phiếu gần đây lao dốc, khoản lỗ đầu tư của Moon ngày càng lớn, trong khi khoản nợ trong tài khoản thấu chi vẫn còn nguyên.
"Khi cổ phiếu tăng giá, tôi nghĩ mình có thể nhanh chóng trả lại khoản vay. Nhưng bây giờ tôi đang phải gánh khoản lỗ quá lớn nên không thể bán, trong khi tiền lãi vẫn tiếp tục cộng dồn. Mỗi khi nhận lương, việc đầu tiên tôi làm là trả bớt khoản thấu chi, vì vậy tôi đã phải cắt giảm việc gặp bạn bè và ăn uống bên ngoài”, anh Moon chia sẻ.
