Trong hai năm qua, giá ca cao đã liên tục lập đỉnh do thời tiết bất lợi và các vụ thu hoạch thất bát, khiến chi phí sản xuất sô cô la toàn cầu tăng mạnh, qua đó làm suy giảm tâm lý tiêu dùng. Tuy nhiên, giá ca cao hiện đang có dấu hiệu hạ nhiệt.
Hợp đồng tương lai ca cao hiện được giao dịch ở mức 5.327 USD/tấn, giảm 34% so với cùng kỳ năm trước. Giá ca cao từng có thời điểm tăng vọt lên gần 12.000 USD/tấn vào cuối năm 2024.
Đáng chú ý, trong suốt hai thập kỷ qua, giá ca cao thường chỉ dao động trong khoảng từ 2.000 đến 3.000 USD/tấn.
ĐIỀU GÌ ĐANG XẢY RA VỚI THỊ TRƯỜNG CA CAO?
Các tập đoàn sô cô la hàng đầu Thụy Sĩ bao gồm Barry Callebaut, Lindt và Nestlé đều cho biết giá ca cao tăng mạnh đã gây áp lực đáng kể lên kết quả kinh doanh. Đại diện Lindt tiết lộ, mức tăng giá trung bình 11,8% trên toàn hệ thống đã khiến sản lượng tiêu thụ sô cô la giảm 7,5% trong nửa đầu năm nay do người tiêu dùng không còn mua sô cô la nhiều như trước.
Trong cuộc họp với các nhà phân tích hôm thứ Hai, CEO Tập đoàn Lindt Adalbert Lechner chia sẻ: “Giá ca cao ở mức kỷ lục đã buộc toàn ngành phải thực hiện những đợt tăng giá chưa từng có, trong khi bất ổn địa chính trị, lạm phát và tâm lý tiêu dùng yếu tiếp tục gây áp lực lên nhu cầu”.
Về phía Nestlé, tập đoàn thực phẩm và đồ uống lớn nhất thế giới lưu ý rằng giá ca cao và cà phê tăng cao đã làm lợi nhuận hoạt động cốt lõi trong nửa đầu năm giảm 2,8%. Mảng bánh kẹo chiếm 9,7% tổng doanh thu của Nestlé. Công ty kỳ vọng biên lợi nhuận sẽ được cải thiện khi giá ca cao tiếp tục giảm.
Biến động mạnh của giá ca cao trong thời gian qua chủ yếu xuất phát từ những vụ mùa thất bát tại Tây Phi, khu vực sản xuất ca cao lớn nhất thế giới. Tình trạng này càng nghiêm trọng hơn bởi các hiện tượng thời tiết liên quan đến El Niño và tác động của biến đổi khí hậu, khiến nguồn cung trở nên khan hiếm.
Theo phân tích của Tiến sĩ Tanya Lander, nhà nghiên cứu thuộc Chương trình Tương lai Thực phẩm của Oxford Martin School, đợt tăng giá ca cao mạnh trong năm 2024 phần lớn bắt nguồn từ hiện tượng El Niño gây ra thời tiết khô hạn, nắng nóng kéo dài và lượng mưa thất thường tại Tây Phi, đặc biệt là ở Bờ Biển Ngà và Ghana - hai quốc gia đóng góp tới 60 - 70% sản lượng hạt ca cao toàn cầu.
Năm 2024 được ghi nhận là năm nóng nhất trong lịch sử.
Đại diện Barry Callebaut cho biết dù hiện tượng El Niño mạnh đã được xác nhận sẽ xuất hiện trong giai đoạn 2026 - 2027 và có thể tạo ra rủi ro cho nguồn cung, nhưng thị trường hiện đang có lượng tồn kho dư thừa lớn trong niên vụ 2025 - 2026, do đó tạo ra một vùng đệm giúp tình hình khác biệt đáng kể so với giai đoạn 2023 - 2024.
Tuy nhiên, các nhà phân tích của ngân hàng UBS cho rằng đợt nắng nóng gần đây tại châu Âu cũng có thể làm giảm nhu cầu tiêu thụ sô cô la. Trong bốn tuần kết thúc ngày 14/6, doanh số tại châu Âu (không bao gồm Đông Âu) khá ảm đạm. Một số ý kiến nêu rõ, chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã gây ra tác động đáng kể đối với thị trường, khiến giá cả tăng đột biến và làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Gần đây hơn, xung đột tại Trung Đông cũng ảnh hưởng đến hoạt động bán lẻ dành cho khách du lịch.
Nhà phân tích tại UBS nói thêm, các doanh nghiệp lớn, điển hình như Lindt, đã nhanh chóng thực hiện các hợp đồng phòng ngừa rủi ro với mức giá hạt ca cao thuận lợi cho năm 2027. Theo ước tính, động thái này có thể giúp công ty tiết kiệm tới 500 triệu franc Thụy Sĩ chi phí.
Trong khi đó, Barry Callebaut - nhà cung cấp chocolate và ca cao lớn nhất thế giới - cho biết dù người tiêu dùng toàn cầu mua ít chocolate hơn 4,4% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng doanh số bán hàng theo sản lượng của công ty vẫn cộng 5,7%, đánh dấu quý đầu tiên tăng trưởng trở lại sau hơn hai năm. Ngoài ra, doanh số kinh doanh ca cao toàn cầu của Barry Callebaut cũng tăng tốc 18% nhờ sự điều chỉnh của thị trường hồi đầu năm.
XU HƯỚNG MẠNG XÃ HỘI TRỞ THÀNH CHIẾN LƯỢC “CỨU CÁNH” CHO NGÀNH
Trong bối cảnh giá ca cao được dự báo sẽ dần ổn định trở lại, các nhà sản xuất chocolate đang tìm cách giành lại sự ưu ái của khách hàng bằng cách đổi mới các dòng sản phẩm cao cấp, đồng thời theo sát những xu hướng đang được giới trẻ quan tâm trên mạng xã hội.
Lindt đã ra mắt dòng sô cô la Dubai vào tháng 12/2024 nhằm tận dụng làn sóng “viral” mạnh mẽ trên mạng xã hội. Hiện nay, nhiều nhà bán lẻ lớn trên thế giới như Walmart, Trader Joe's, Shake Shack và Harrods cũng đã tham gia bán dòng sản phẩm này.
CEO Lindt Adalbert Lechner nhấn mạnh, công ty sẽ mở rộng hiện diện trên mạng xã hội nhằm tạo ra một hành trình liền mạch từ khâu thu hút chú ý, khám phá sản phẩm cho đến quyết định mua hàng.
“Thành công vượt mong đợi của dòng sô cô la Dubai cho thấy sức mạnh ngày càng lớn của mạng xã hội trong việc nâng cao nhận diện thương hiệu, tăng tương tác và thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng. Chiến lược này đang giúp chúng tôi tiếp cận những nhóm khách hàng mới và nâng cao độ hấp dẫn trong mắt người tiêu dùng trẻ tuổi”, ông Lechner chia sẻ.
CEO Nestlé Philipp Navratil cũng đồng tình với quan điểm này.
Trong cuộc họp với các nhà phân tích, ông cho biết Nestlé sẽ tăng cường đầu tư vào hoạt động tiếp thị thông qua người có tầm ảnh hưởng (influencer), đồng thời thay đổi cách thương hiệu tiếp cận người tiêu dùng. “Chúng tôi sẽ đẩy mạnh nền tảng số, mạng xã hội, nội dung tự nhiên và những trải nghiệm thú vị hơn, phù hợp với cách thế hệ trẻ tương tác với thế giới ngày nay”, ông Navratil giải thích.
Hầu như tất cả các doanh nghiệp lớn hiện đều đang đặt cược vào nhu cầu đối với các sản phẩm sô cô la cao cấp trong nửa cuối năm, nhưng thay vì tiếp tục tăng giá, họ lại đang tìm kiếm những cách tiếp cận sáng tạo hơn.
“Bằng cách mở rộng cấu trúc giá sản phẩm, chúng tôi có thể thu hút thêm khách hàng mới, gia tăng tần suất mua sắm và tạo thêm nhiều điểm tiếp xúc với thương hiệu Lindt mà vẫn duy trì được định vị cao cấp”, CEO Lechner nói và giải thích thêm rằng Lindt đã chủ động đưa ra các chiến lược giảm giá có chọn lọc tại các thị trường trọng điểm như Đức và Thụy Sĩ, đặc biệt trong mùa Giáng sinh, nhằm hỗ trợ nhu cầu tiêu dùng trong giai đoạn bán hàng quan trọng nhất năm.
Ngược lại, Barry Callebaut và Nestlé chưa đề cập đến kế hoạch giảm giá sản phẩm. Thay vào đó, Barry Callebaut tiếp tục tập trung vào phân khúc sô cô la cao cấp, mở rộng mảng Gourmet chuyên cung cấp nguyên liệu cho các đầu bếp và thợ làm bánh, đồng thời phát triển thêm các dòng sô cô la đặc sản ở phân khúc cao cấp.
