Thụy Sĩ từ lâu được xem là “thiên đường” của giới siêu giàu.
Theo tạp chí kinh doanh Bilanz, 300 cư dân giàu nhất nước này sở hữu khối tài sản lên đến 850 tỷ franc Thụy Sĩ, tương đương hơn 1.000 tỷ USD. Thế nhưng vào cuối tuần này, cử tri Thụy Sĩ sẽ đi bỏ phiếu về một điều luật thuế thừa kế mới vốn đang khiến giới siêu giàu vô cùng lo lắng.
Dù đề xuất này đã bị bác bỏ vào 30/11 với 78% cử tri không "không", nhưng những người theo dõi sát cuộc tranh luận nói với CNBC rằng sáng kiến này đã làm rung chuyển giới tài phiệt và các doanh nghiệp gia đình kể từ khi được đưa ra năm 2024.
Giới ngân hàng xem đây như một phép thử đối với mức độ chấp nhận các biện pháp phân phối lại tài sản tại Thụy Sĩ, trong bối cảnh một số quốc gia khác như Na Uy đã tăng thuế tài sản hoặc bắt đầu tranh luận về những động thái tương tự.
Thụy Sĩ là nơi có nhiều thành phố đắt đỏ hàng đầu thế giới, và lo ngại về chi phí sinh hoạt ngày càng nổi lên trong chính trường địa phương. Đề xuất do tổ chức thanh niên của Đảng Dân chủ Xã hội cánh tả (JUSO) đưa ra nhằm tạo nguồn tài chính cho các dự án giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu. “Giới siêu giàu thừa kế hàng tỷ, còn chúng tôi thừa hưởng các cuộc khủng hoảng”, họ lập luận.
Tuy nhiên, các ý kiến phản đối cho rằng sáng kiến này có thể khiến người giàu rời khỏi Thụy Sĩ, qua đó làm giảm nguồn thu ngân sách. Chính phủ Thụy Sĩ cũng đã kêu gọi cử tri bác bỏ đề xuất.
Tỷ phú Thụy Sĩ Peter Spuhler, nhà sáng lập và chủ sở hữu hãng sản xuất tàu Stadler Rail, từng dọa sẽ rời khỏi đất nước nếu sắc thuế trở thành luật. Ông nói với nhật báo Tagesanzeiger rằng gia đình ông sẽ gặp khó khăn trong việc loại thuế này vì phần lớn tài sản đều gắn với doanh nghiệp.
“Rất nhiều người có thể bị ảnh hưởng đã nói chuyện với các cố vấn và luật sư thuế của họ, đồng thời hoàn tất các thủ tục để bảo đảm rằng vào thời điểm này, chỉ một tuần trước khi bỏ phiếu, họ sẵn sàng chuyển đi nếu thấy cần thiết”, ông Stefan Legge thuộc Đại học St. Gallen (Thụy Sĩ) chia sẻ với CNBC.
Ông Legge, người nghiên cứu tác động tiềm tàng của sắc thuế, nhận định: “Nếu nhắm vào giới siêu giàu, họ sẽ giống như quân hậu trên bàn cờ. Họ cực kỳ linh động. Họ có vô số lựa chọn”, ông nói thêm.
Ông Kurt Moosmann, Chủ tịch Hiệp hội Văn phòng Gia đình Đơn lẻ Thụy Sĩ cho biết đề xuất này đã tạo ra một mức độ bất ổn nhất định đối với các văn phòng gia đình và khiến các chủ sở hữu vốn nước ngoài e ngại rót tiền vào Thụy Sĩ.
Cũng theo ông Stefan Legge, mức thuế 50% nhiều khả năng sẽ khiến nguồn thu thuế giảm đi. Ông cho biết khoảng 2.000 người, tương đương 0,3% dân số Thụy Sĩ, sẽ bị ảnh hưởng và nhóm này hiện đang đóng góp từ 5 đến 6 tỷ franc Thụy Sĩ mỗi năm.
Hiệp hội doanh nghiệp quyền lực Economiesuisse gọi cuộc thảo luận về thuế thừa kế là dư thừa và gây tổn hại. “Chúng ta từ lâu đã phụ thuộc vào những người nộp thuế tốt để duy trì tài chính quốc gia”, tổ chức này cảnh báo.
Ông Stefan Legge cho rằng Thụy Sĩ đang đối mặt với sự cạnh tranh từ các trung tâm tài sản ở Trung Đông và một số quốc gia châu Âu khác, nhưng ông nhấn mạnh Thụy Sĩ vẫn rất vững vàng trong việc tìm ra sự cân bằng phù hợp giữa thuế và chất lượng dịch vụ công.
Ông Giorgio Pradelli, CEO của ngân hàng tư nhân Thụy Sĩ EFG International nhấn mạnh: “Nếu nhìn vào tổng thể khả năng cạnh tranh, Thụy Sĩ vẫn là điểm đến số 1 cho ngân hàng tư nhân và quản lý tài sản quốc tế. Chúng tôi có một hệ sinh thái vô cùng mạnh và lành mạnh”.
