Hồng Kông đang dần lấy lại vị thế trung tâm tài chính khu vực, thu hút giới siêu giàu Trung Quốc nhờ hàng loạt chính sách ưu đãi, trong khi “đối thủ” Singapore lại siết chặt hoạt động kiểm soát dòng tiền nước ngoài.
Theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu New World Wealth và đơn vị tư vấn nhập cư Henley & Partners, riêng trong năm 2024, Hồng Kông đón khoảng 200 cá nhân có giá trị tài sản ròng cao sau 5 năm liên tiếp chứng kiến làn sóng triệu phú rời bỏ thành phố. Các biện pháp như ưu đãi thuế cho văn phòng gia đình (family office) cùng chương trình cấp thị thực và quyền cư trú đang phát huy hiệu quả.
Năm 2023, tổng giá trị tài sản được quản lý tại Hồng Kông tăng 2,1%, đạt 31.000 tỷ HKD (tương đương 4.000 tỷ USD). Dưới tác động tích cực của mảng ngân hàng tư nhân và quản lý tài sản, dòng vốn ròng chảy vào đặc khu này đã tăng gấp hơn ba lần, đạt gần 390 tỷ HKD - trái ngược với mức sụt giảm khoảng 80% của năm 2022, theo chia sẻ của Bộ trưởng Tài chính Paul Chan trên blog cá nhân. Doanh số bảo hiểm tại Hồng Kông - sản phẩm được giới nhà giàu đại lục ưa chuộng - đã tăng 63% trong quý 1/2024, đạt 15,6 tỷ HKD so với cùng kỳ năm trước.
Trong khi đó, Singapore lại đang đối mặt hệ lụy từ vụ bê bối rửa tiền, buộc một số ngân hàng phải tiến hành lại quy trình “hiểu khách hàng” (Know-your-customer KYC). Hai chuyên gia ngân hàng tư nhân cho biết, nhiều khách hàng Trung Quốc cảm thấy mệt mỏi trước các thủ tục và câu hỏi ngày càng phức tạp.
Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) hồi tháng 4/2024 đã bắt đầu triển khai nền tảng số chia sẻ thông tin khách hàng nhằm phòng chống vấn nạn rửa tiền. Kể từ đó, như chia sẻ từ một nhà cung cấp dịch vụ tại Hồng Kông cho biết họ đã nhận được gần một trăm yêu cầu từ các cá nhân giàu có Trung Quốc muốn chuyển hoặc mở văn phòng gia đình tại thành phố này, trong đó hơn một nửa đã trở thành giao dịch thực tế.
“Đối với nhiều tỷ phú Trung Quốc, họ muốn đưa tiền ra khỏi đại lục để tránh sự can thiệp của chính phủ vào tài sản cá nhân. Nếu Singapore cũng kiểm soát gắt gao chẳng khác gì trong nước, thì tại sao họ phải đến đó?”, giáo sư Zhiwu Chen, chuyên ngành tài chính tại Đại học Hong Kong nhận định.
Hoạt động tại các bộ phận “China Desk” ở Hồng Kông đang sôi động hơn bao giờ hết, trong khi tốc độ ở Singapore lại chậm lại - đồng nghĩa với việc dòng tiền dịch chuyển ít hơn về đảo quốc này. Một lợi thế khác của Hồng Kông còn đến từ hệ thống kết nối nhanh chóng với Thâm Quyến và khu vực Vịnh Lớn nhờ tuyến đường sắt cao tốc. Ngoài ra, chương trình “thị thực nhân tài” cho người có thu nhập cao và tốt nghiệp đại học cũng mang lại nhiều điểm cộng. Kể từ khi ra mắt năm 2022, đã có hơn 68.000 hồ sơ được phê duyệt, trong đó 95% đến từ Trung Quốc đại lục. Một trong những người hưởng lợi là anh Wang, nhân viên công nghệ tại Trùng Khánh, cho biết thẻ căn cước Hồng Kông giúp anh thuận tiện đi công tác Mỹ và nhiều nước khác. “Hồng Kông vẫn là nơi tuyệt vời cho giới kinh doanh, nhất là khi bạn muốn đi lại nhiều hoặc chuyển tiền tự do”, anh Wang chia sẻ.
Tuy nhiên, bê bối rửa tiền chấn động tại Singapore hồi năm 2023 cũng khiến Hồng Kông lo ngại một số dòng vốn mới có thể tiềm ẩn rủi ro. Chương trình cấp quyền cư trú cho nhà đầu tư bỏ ra 30 triệu HKD đã nhận hơn 250 hồ sơ chỉ trong 3 tháng đầu tiên, trong đó gần 200 đến từ Guinea-Bissau và Vanuatu - những quốc gia từng bị lạm dụng chương trình “mua hộ chiếu” bởi tội phạm tài chính. Thực tế, trong vụ án tại Singapore, có cả công dân Trung Quốc mang hộ chiếu Vanuatu, Saint Kitts & Nevis và Thổ Nhĩ Kỳ bị kết tội rửa tiền. “Điều này tạo ra nghi ngờ về nguy cơ dòng vốn bẩn”, bà Alicia Garcia Herrero, kinh tế trưởng khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Natixis SA cảnh báo.
Nói tóm lại, Singapore vẫn là điểm đến được ưa chuộng, thu hút 3.500 triệu phú trong năm 2024, theo Henley & Partners. Tuy nhiên, Hồng Kông cũng ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ về số lượng triệu phú, sau khi mất khoảng 500 người vào năm 2023.
“Dù đã trải qua một thập kỷ khó khăn, Hồng Kông vẫn là một trong những trung tâm triệu phú hàng đầu thế giới. Rõ ràng nơi đây đang có sự xoay chiều tích cực”, ông Andrew Amoils, trưởng bộ phận nghiên cứu tại New World Wealth kết luận.
