Tuyến đường sắt đô thị số 3 từ ga Hà Nội đến Hoàng Mai có vai trò đặc biệt trong việc hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị giai đoạn đầu tại khu trung tâm Thành phố.
Đoạn tuyến này sẽ nối dài tuyến đường sắt đô thị số 3, đoạn Nhổn-ga Hà Nội ở ga Trung tâm (có kết nối tuyến đường sắt đô thị số 1 và tuyến đường sắt Quốc gia); kết nối với tuyến đường sắt đô thị số 2 tại ga Hàng Bài; tuyến đường sắt đô thị số 4 tại Vành đai 2,5; tuyến đường sắt đô thị số 8 tại vành đai 3 tạo nên sự gắn kết của mạng lưới đường sắt đô thị.
Tổng chiều dài đoạn tuyến chính là 8,786 km, trong đó chiều dài đi ngầm là 8,13 km. Toàn tuyến có 7 ga ngầm và dự kiến được khởi công từ năm 2022 và hoàn thành vào cuối năm 2028.
Tuyến đường sắt đô thị số 3 có tổng mức đầu tư dự kiến là trên 1.750 triệu USD, tương đương trên 40.570 tỷ đồng. Trong đó, vốn vay ODA và vay ưu đãi là 1.481,49 triệu USD, tương đương 34.297 tỷ đồng; vốn đối ứng trong nước là 271,29 triệu USD, tương đương khoảng 6.280 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách thành phố Hà Nội để chi cho GPMB, tái định cư, quản lý dự án, thuế và các chi phí khác của dự án.
Dự án tuyến đường sắt đô thị thành phố Hà Nội “Tuyến số 5 Văn Cao-Ngọc Khánh-Láng-Hòa Lạc" có tổng vốn đầu tư dự kiến trên 65.400 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn đầu tư công. Chiều dài toàn tuyến là 38,43 km (6,5km đi ngầm, 2km đi cao và 29,93km đi trên mặt đất) bao gồm 21 ga (trong đó có 6 ga ngầm). Dự án phấn đấu được hoàn thành vào năm 2025.
Sau khi đi vào hoạt động, tuyến đường sắt số 5 hình thành sẽ kết nối và trung chuyển hành khách với các tuyến số 2 (đang triển khai thiết kế kỹ thuật), tuyến số 3 (đang được xây dựng), tuyến số 4, số 6 (đang nghiên cứu), tuyến số 7, số 8 (quy hoạch), cho phép hành khách di chuyển nhanh và thuận tiện từ các khu vực ngoại ô vào trung tâm thành phố nhằm giảm mật độ đông đúc của giao thông đô thị, cải thiện kết cấu giao thông và điều kiện đi lại của Nhân dân.
Theo UBND TP. Hà Nội, việc đưa vào vận hành tuyến sẽ giảm thiểu được một cách đáng kể việc ùn tắc giao thông, giảm được ô nhiễm không khí, tiếng ồn và tai nạn giao thông; đồng thời tác động tới việc thúc đẩy phát triển đô thị ngoài trung tâm, góp phần cơ cấu, sắp xếp, phân bổ lại dân cư vùng đô thị lõi, phù hợp với mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa để phát triển bền vững.
