Mỗi năm, Nhật Bản ghi nhận hơn một triệu ca ung thư mới, gấp khoảng sáu lần Việt Nam, nhưng tỷ lệ sống sau 5 năm điều trị đạt 73,5%. Ông Nguyễn Huy Tuấn, Chủ tịch hệ thống y tế T-Matsuoka NURA, mong người Việt nhận diện nguy cơ sức khỏe trước khi có triệu chứng.
Từ trăn trở ấy, ông cùng các cộng sự xây dựng Trung tâm y khoa Nhật Bản T-Matsuoka, rồi hợp tác với FUJIFILM đưa mô hình NURA về Việt Nam.
“Tôi muốn biến sự may mắn mình từng nhận được thành cơ hội cho nhiều người khác”, ông Nguyễn Huy Tuấn cho biết.
Hai lần phát hiện ung thư đã thay đổi ông thế nào?
Cuối năm 2017, trong chuyến sang Nhật thăm đồng nghiệp, tôi tranh thủ khám sức khỏe dù không có triệu chứng và bất ngờ phát hiện ung thư thận trái giai đoạn 1B. Khi ấy tôi 35 tuổi, con út chưa tròn một tuổi. Tôi quyết định ở lại Nhật điều trị.
Ba năm sau, khi tái khám, bác sĩ tiếp tục phát hiện khối u mới, không liên quan bệnh trước, kích thước 1,2 cm ở thận phải. May mắn cả hai lần đều được phát hiện sớm, không bỏ lỡ thời điểm điều trị.
Từ đó, tôi coi việc khám sức khỏe hằng năm cho gia đình quan trọng hơn cả kế hoạch nghỉ hè hay đón Tết. Với tôi, đi khám không phải để lo sợ bệnh tật, mà để yên tâm thực hiện những dự định trong cuộc sống.
Đây có phải bước ngoặt khiến ông lựa chọn chuyển sang làm y tế dự phòng?
Tôi có người bạn đồng nghiệp cũ, người đã động viên tôi rất nhiều khi biết tôi mắc ung thư lần đầu. Nhưng hơn một năm sau, chính anh được chẩn đoán bệnh ở giai đoạn muộn. Hai năm sau, anh qua đời, để lại vợ và hai con nhỏ. Tôi luôn tự hỏi: nếu được phát hiện sớm như tôi, liệu mọi chuyện có khác?
Từ những trải nghiệm của bản thân, tôi muốn người Việt được kiểm tra sức khỏe bài bản ngay trong nước. Chúng tôi xây dựng T-Matsuoka, học cách vận hành, đào tạo nhân sự và tạo dựng niềm tin. Rất nhiều thách thức và khó khăn.
Sau đó, tôi biết đến NURA của FUJIFILM, mô hình tầm soát cho người chưa có triệu chứng. Hệ thống tích hợp 50 phần mềm AI, hỗ trợ làm rõ hình ảnh CT dù giảm đến 97% liều tia X, phát hiện tổn thương từ 1 mm và gợi ý đánh giá lành, ác tính để bác sĩ đưa ra hướng xử trí. Quy trình chỉ từ 120 phút, không cần nhịn ăn hay chờ đợi.
Rất ấn tượng với mô hình, tháng 4/2023, chúng tôi sang Ấn Độ khảo sát rồi nghiên cứu cách triển khai tại Việt Nam.
Ông thuyết phục nhà đầu tư thế nào khi người khỏe mạnh thường ít nghĩ đến tầm soát?
Đó là khó khăn đầu tiên. Nhà đầu tư hỏi: người đang khỏe mạnh vì sao phải trả tiền đi kiểm tra? Một trung tâm tập trung vào tầm soát sẽ duy trì khách hàng và doanh thu thế nào?
Khi chưa có dữ liệu vận hành tại Việt Nam, tôi mời họ khảo sát NURA ở Ấn Độ và Mông Cổ. Nhưng để rót vốn, họ cần hợp đồng độc quyền với FUJIFILM; phía FUJIFILM lại yêu cầu chứng minh năng lực tài chính và kế hoạch vận hành. Thiết bị cũng chưa được cấp phép nhập khẩu.
Ông đã làm gì để giải quyết được thách thức song song đó?
Cơ hội đến tại lễ kỷ niệm 40 năm FUJIFILM ở Singapore, nơi tôi gặp Chủ tịch Teiichi Goto. Trong hai phút trước buổi lễ, tôi kể về hai lần phát hiện ung thư sớm, mong muốn đưa NURA về Việt Nam và nhu cầu có thỏa thuận dài hạn để huy động vốn.
Ông Goto lắng nghe nhưng chưa quyết định. Tôi hiểu câu chuyện cá nhân chỉ lý giải động lực; FUJIFILM vẫn phải thẩm định năng lực và kế hoạch triển khai. Nếu bị từ chối, dự án gần như phải dừng lại.
Cơ hội đặc biệt đến, mở ra hành trình "mơ ước"
Chỉ một tháng sau, tôi nhận được tin tốt lành: FUJIFILM đồng ý hợp tác và mời tôi sang Nhật để thảo luận. Tháng 11/2023, thiết bị được cấp phép nhập khẩu; tháng 1/2024, hai bên ký hợp đồng độc quyền, thúc đẩy huy động vốn, tìm mặt bằng, tuyển dụng. Trung tâm đầu tiên khai trương tại Hà Nội ngày 1/7/2024.
Sau hơn hai năm, NURA đã có ba trung tâm tại Hà Nội và TP.HCM. Từ 1/7/2024 đến 30/8/2026, hệ thống tầm soát cho 43.084 khách hàng, ghi nhận 75.110 vấn đề sức khỏe cần lưu ý và hơn 220 trường hợp ung thư được phát hiện sớm. Các trường hợp nghi ngờ được tư vấn hướng chẩn đoán hoặc chuyên khoa tiếp theo.
Nhìn lại, chúng tôi không chỉ tự hào vì đã mang NURA vào hoạt động, mà còn vì đã mở ra cơ hội để người Việt tiếp cận công nghệ tầm soát ung thư tiên tiến nhất. Hành trình phía trước còn nhiều thách thức, nhưng với tâm huyết và sự hỗ trợ từ đối tác, NURA sẽ tiếp tục trở thành điểm tựa cho sức khỏe cộng đồng, góp phần xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh hơn, hạnh phúc hơn.
Cảm ơn ông về cuộc trò chuyện!