Giữa áp lực công việc, chăm sóc cha mẹ già và con nhỏ, nhiều người thuộc thế hệ “bánh mì kẹp” có xu hướng đặt sức khỏe cá nhân sau cùng. Trường hợp của chị Bình cho thấy việc trì hoãn theo dõi sức khỏe có thể khiến những bất thường âm thầm bị bỏ qua.
Ở tuổi 42, chị Bình (Bắc Ninh) đang duy trì cùng lúc nhiều vai trò: kế toán trưởng tại một công ty tư nhân, người chăm sóc mẹ chồng cao tuổi và đồng hành cùng hai con trong quá trình học tập.
Lịch trình bận rộn khiến việc chăm sóc sức khỏe của bản thân nhiều lần bị lùi lại. Đầu năm 2024, sau khi nhận kết quả xét nghiệm HPV dương tính, chị được khuyến nghị tiếp tục theo dõi. Tuy nhiên, giữa công việc và trách nhiệm gia đình, kế hoạch tái khám của chị liên tục bị trì hoãn.
Đến năm 2026, khi nhận được quyền lợi khám sức khỏe từ công ty tại một cơ sở chuyên về tầm soát ung thư, chị mới sắp xếp thời gian kiểm tra lại. Kết quả lần này cho thấy vấn đề không chỉ dừng ở việc phát hiện virus HPV.
PHÁT HIỆN TỔN THƯƠNG TIỀN UNG THƯ SAU THỜI GIAN DÀI BỎ QUÊN THEO DÕI
Trong quá trình kiểm tra, bác sĩ ghi nhận bất thường khi soi cổ tử cung. Kết quả xét nghiệm tế bào học tiếp tục cho thấy dấu hiệu nghi ngờ tổn thương mức độ cao.
Sau đó, chị được hướng dẫn thăm khám chuyên khoa. Kết quả chẩn đoán cuối cùng xác định chị mắc u nhú tế bào vảy loạn sản mức độ vừa (CIN2), thuộc nhóm tổn thương nội biểu mô vảy mức độ cao (HSIL).
Đây là tổn thương tiền ung thư cổ tử cung, chưa phải ung thư. Việc phát hiện ở giai đoạn này giúp người bệnh có cơ hội can thiệp nhằm loại bỏ vùng mô bất thường, giảm nguy cơ tiến triển thành ung thư.
Điểm may mắn của chị Bình là tổn thương được phát hiện khi vẫn còn khả năng xử trí. Tuy nhiên, việc trì hoãn tái khám trong hai năm không đồng nghĩa nguy cơ đã biến mất.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), phần lớn trường hợp nhiễm HPV có thể được hệ miễn dịch kiểm soát. Tuy nhiên, với các type HPV nguy cơ cao, nếu virus tồn tại kéo dài trong cơ thể, chúng có thể gây biến đổi tế bào, hình thành tổn thương tiền ung thư và tiến triển thành ung thư. Quá trình này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như type HPV, tình trạng miễn dịch và sức khỏe của từng người.
Đặc biệt, HPV type 16 và 18 được xác định là những type nguy cơ cao, có liên quan đến nhiều trường hợp tổn thương tiền ung thư và ung thư cổ tử cung khi tình trạng nhiễm kéo dài.
Khi nghĩ lại thời điểm nhận được kết quả, chị Bình trộm nghĩ: “Nếu mình phát hiện ở giai đoạn muộn, ai sẽ chăm lo cho các con và cha mẹ khi mình điều trị, tài chính có thể lo liệu được hay không?”.
SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI TRỤ CỘT THƯỜNG BỊ ĐẶT SAU CÁC TRÁCH NHIỆM KHÁC
Câu chuyện của chị Bình phản ánh tình trạng phổ biến ở nhóm người thuộc thế hệ “bánh mì kẹp” - những người trong độ tuổi 35 - 50 vừa chăm sóc cha mẹ lớn tuổi, vừa nuôi con nhỏ và duy trì sự nghiệp.
Khái niệm “thế hệ bánh mì kẹp” được nhà xã hội học người Mỹ Dorothy Miller sử dụng để mô tả nhóm người trưởng thành phải đồng thời đảm nhận trách nhiệm chăm sóc nhiều thế hệ trong gia đình.
Với nhóm này, thời gian, tài chính và sự ưu tiên thường dành phần lớn cho gia đình, công việc. Trong khi đó, sức khỏe cá nhân - dù là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì các vai trò trên - lại dễ bị xem nhẹ.
Thực tế, nhiều người chỉ bắt đầu kiểm tra sức khỏe khi có một “lý do đủ lớn”, như khi doanh nghiệp tổ chức khám định kỳ, xuất hiện triệu chứng bất thường hoặc người thân gặp vấn đề sức khỏe.
Trong khi đó, nhiều bệnh lý nguy hiểm có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài mà chưa gây ra dấu hiệu rõ ràng. Việc cảm thấy khỏe mạnh đôi khi trở thành lý do khiến nhiều người trì hoãn kiểm tra định kỳ.
CHỦ ĐỘNG SỨC KHỎE LÀ MỘT PHẦN CỦA KẾ HOẠCH DÀI HẠN
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Hải Anh, Giám đốc chuyên môn NURA Việt Nam, chăm sóc sức khỏe cần được nhìn nhận như một phần trong kế hoạch cuộc sống dài hạn, thay vì chỉ là hoạt động xử lý khi bệnh xuất hiện.
“Bên cạnh duy trì lối sống lành mạnh như ngủ đủ, vận động và nghỉ ngơi hợp lý, mỗi người cần kiểm tra sức khỏe phù hợp với độ tuổi và nguy cơ cá nhân. Khi phát hiện bất thường, cần trao đổi cùng bác sĩ để xác định bước theo dõi và xử lý tiếp theo”, bác sĩ Hải Anh cho biết.
Với những người có nhiều trách nhiệm trong gia đình và công việc, việc lựa chọn mô hình kiểm tra sức khỏe toàn diện trong thời gian phù hợp có thể giúp họ chủ động hơn trong việc sắp xếp lịch trình.
Tại Trung tâm tầm soát công nghệ cao NURA, quy trình khám được triển khai trong khoảng 120 phút, kết hợp đánh giá nhiều nhóm nguy cơ sức khỏe, bao gồm các bệnh lý liên quan đến lối sống như rối loạn chuyển hóa, mỡ máu, tăng huyết áp…
Bên cạnh đó, hệ thống AI độc quyền từ Fujifilm hỗ trợ bác sĩ phân tích hình ảnh, nhận diện các dấu hiệu bất thường nhỏ tính bằng milimet và đánh giá nguy cơ sức khỏe. Sau quá trình kiểm tra, bác sĩ tổng hợp kết quả, tư vấn hướng theo dõi và kết nối chuyên khoa điều trị khi cần.
Theo số liệu đơn vị cung cấp, từ ngày 1/7/2024 - 15/8/2026, hệ thống đã tầm soát hơn 42.000 khách hàng, trong đó hơn 16.000 khách hàng ở độ tuổi 35 - 50. Đáng chú ý, 84,8% khách hàng độ tuổi này có ít nhất 1 bất thường về sức khỏe, tiêu biểu như: phổi, tim mạch, tuyến vú, cổ tử cung, chức năng thận, mỡ nội tạng,...
Với người đang là điểm tựa của cha mẹ và con cái, chăm sóc sức khỏe bản thân không chỉ là trách nhiệm với bản thân mà còn giúp cho gia đình chủ động được về kế hoạch dài hạn, thay vì trông chờ vào may mắn.
