Mỹ đã khởi động các cuộc điều tra mới đối với một loạt các đối tác thương mại, bao gồm EU, Nhật Bản và Hàn Quốc, khi ông Donald Trump tìm cách củng cố bức tường thuế quan của mình sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ nhiều loại thuế trước đó của ông.
Văn phòng đại diện thương mại Mỹ ngày 11/3 đã công bố một cuộc điều tra về cái mà họ gọi là “tình trạng dư thừa năng lực sản xuất và sản lượng trong các ngành chế tạo” ở một loạt quốc gia.
Động thái này có khả năng giúp chính quyền Trump nâng thuế trở lại mức trước khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng trước phán quyết rằng tổng thống không thể sử dụng quyền khẩn cấp để áp thuế.
Mặc dù chính quyền đã ngay lập tức hành động sau phán quyết của tòa án để áp đặt mức thuế suất 10% đồng loạt đối với hầu hết các đối tác thương mại nhằm thay thế các loại thuế bị các thẩm phán cho là bất hợp pháp, nhưng biện pháp này chỉ có hiệu lực trong 150 ngày.
Nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ bị nhắm mục tiêu trong thông báo ngày 11/3 bao gồm EU, Đài Loan, Thụy Sĩ, Nhật Bản và Hàn Quốc đã đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ để ấn định mức thuế quan cụ thể, thường cao hơn 10%.
Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết “mục tiêu” của ông là hoàn tất các cuộc điều tra mới trước khi các loại thuế tạm thời hiện hành hết hiệu lực.
“Chính sách thương mại của tổng thống vẫn giữ nguyên như suốt nhiều thập kỷ qua, đó là chúng ta cần bảo vệ việc làm của người Mỹ và đảm bảo thương mại công bằng với các đối tác thương mại của mình”, Greer nói, đồng thời cho biết thêm: “các công cụ có thể thay đổi”.
Ông khẳng định các đối tác thương mại của Mỹ đều bày tỏ sự quan tâm đến việc “duy trì” các thỏa thuận gần đây đạt được với chính quyền Trump và “tuân thủ chúng”.
Tháng trước, Nghị viện EU cho biết sau phán quyết của Tòa án Tối cao, họ sẽ hoãn việc phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Washington. Khối này đã đồng ý giảm thuế đối với hàng hóa công nghiệp và một số sản phẩm nông nghiệp của Mỹ xuống mức thấp nhất là 0% để đổi lấy mức thuế quan rộng rãi 15% từ phía Mỹ.
Tuy nhiên, mức thuế mới 10% của EU được áp dụng thêm vào các loại thuế hiện hành, trong khi mức thuế 15% trước đây đã bao gồm nhiều loại thuế hiện hành.
Ông Trump cũng gây ra một cuộc khủng hoảng trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương hồi đầu năm nay khi đe dọa áp thuế đối với một số quốc gia châu Âu trừ khi họ ủng hộ tham vọng sáp nhập lãnh thổ Greenland của Đan Mạch.
Khi được hỏi liệu ông có cảm thấy các cuộc điều tra mới có thể làm leo thang thêm căng thẳng thương mại giữa Mỹ và EU hay không, Greer trả lời: “EU hầu như không làm được gì trong số những điều họ đáng lẽ phải làm theo thỏa thuận thương mại với chúng tôi.”
Ông nói thêm rằng Mỹ đã "nhanh chóng" tuân thủ thỏa thuận Turnberry mà hai bên đạt được, trong khi EU vẫn đang trì hoãn việc thay đổi thuế quan theo yêu cầu của mình "trong nhiều, nhiều, nhiều, nhiều tháng".
Ông Greer cho biết: “Trong thỏa thuận Turnberry, phía châu Âu đã đồng ý cho phép chúng ta áp một mức thuế nhất định đối với hàng hóa của họ. Vì vậy, chúng tôi đang nỗ lực duy trì sự ổn định. Chúng tôi đã điều chỉnh thuế quan cho phù hợp. Chúng tôi vẫn đang chờ châu Âu thực hiện nhiều điều mà họ đã hứa.”
Bên cạnh EU, các quốc gia bị nhắm mục tiêu trong cuộc điều tra mới bao gồm Trung Quốc, Singapore, Thụy Sĩ, Na Uy, Indonesia, Malaysia, Campuchia, Thái Lan, Hàn Quốc, Việt Nam, Đài Loan, Bangladesh, Mexico, Nhật Bản và Ấn Độ.
Ông Greer cho biết văn phòng của ông sẽ khởi động cuộc điều tra thứ hai về các hành vi lao động cưỡng bức vào tuần tới, nhắm vào hơn 60 quốc gia. Ông nói thêm rằng Washington cũng đang lên kế hoạch tiến hành các cuộc điều tra sâu hơn về các chủ đề bao gồm thương mại dịch vụ kỹ thuật số và giá thuốc, nhưng ông không cho biết khi nào chúng sẽ diễn ra.
Các cuộc điều tra — trong đó có cả Trung Quốc — diễn ra khi bà Greer và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent chuẩn bị tổ chức các cuộc đàm phán thương mại với các đối tác Trung Quốc vào cuối tuần này, trước cuộc gặp giữa ông Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình vào tháng Tư.
