Đậu nành – “con tin” trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung

Người nông dân Mỹ kỳ vọng những thảo luận thương mại mới có thể khơi thông xuất khẩu đậu nành sang Trung Quốc - thị trường lớn nhất của họ…

Đậu nành – “con tin” trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung

Nông dân trồng đậu nành Mỹ vẫn đang “gồng mình” gánh chịu hậu quả nặng nề khi bị kẹt giữa cuộc chiến thương mại của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Có ý kiến được tờ Fortune dẫn lại rằng, Trung Quốc đang tận dụng sức mua nông sản của mình như một đòn bẩy chính trị.

Khi nền kinh tế dần phục hồi, Trung Quốc đẩy mạnh tìm kiếm các nguồn cung đậu nành giàu đạm, chất lượng cao nhằm đáp ứng nhu cầu chăn nuôi lợn và gia cầm đang tăng mạnh.

Là nước nhập khẩu đậu nành lớn nhất thế giới, chỉ riêng năm 2024 Trung Quốc đã mua 12,6 tỷ USD đậu nành từ Mỹ, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu loại nông sản chủ lực này của xứ cờ hoa.

Tuy nhiên, cuộc chiến thương mại do chính quyền Tổng thống Donald Trump khởi xướng đã khiến “bài toán đậu nành” thay đổi hoàn toàn.

Thông thường, Trung Quốc sẽ ký hợp đồng mua đậu nành với Mỹ ngay từ tháng 9 - thời điểm bắt đầu vụ thu hoạch mùa thu. Nhưng do căng thẳng thương mại và các mức thuế cao hơn, từ tháng 5 đến cuối tháng 10 vừa qua, Bắc Kinh không hề cam kết mua bất kỳ lô hàng nào từ Mỹ, mà chuyển sang nhập khẩu từ Nam Mỹ, đặc biệt là Brazil.

Theo dữ liệu của Đại học Arkansas, Trung Quốc những năm gần đây cũng đẩy mạnh tự sản xuất trong nước, mở rộng thêm khoảng 9 triệu mẫu đất trồng đậu nành và tăng sản lượng thêm 8,6 triệu tấn kể từ năm 2015.

Hệ quả là nông dân Mỹ rơi vào cảnh khó khăn chồng chất khó khăn. Ông Caleb Ragland, Chủ tịch Hiệp hội Đậu nành Mỹ, cho biết tại phiên điều trần quốc hội hồi tháng 10 rằng chi phí sản xuất nông nghiệp, bao gồm giá đất, giống và phân bón đều đã tăng vọt trong khi lợi nhuận ngày càng sụt giảm.

“Đối với nông dân trồng đậu nành, việc mất đi thị trường xuất khẩu lớn nhất là Trung Quốc càng khiến tình hình thêm tồi tệ. Chi phí sản xuất cao cộng với việc mất thị trường khiến người nông dân Mỹ có thể lỗ tới 109 USD mỗi mẫu trong vụ mùa năm nay”, ông Ragland nhấn mạnh.

Sau cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Hàn Quốc vào hồi cuối tháng 10, nông dân Mỹ bắt đầu hy vọng ngành đậu nành sẽ sớm hồi phục.

Tại Hội chợ Nhập khẩu Quốc tế Trung Quốc tổ chức ở Thượng Hải tuần trước, ông Gaffner cho biết mình đến đây với mục tiêu đảm bảo đậu nành Mỹ tiếp tục được xuất khẩu sang Trung Quốc vì đây là thị trường vô cùng quan trọng.

Theo thỏa thuận thương mại sơ bộ, Trung Quốc dỡ bỏ thuế trả đũa đối với một số nông sản, song vẫn giữ mức thuế 13% đối với đậu nành Mỹ. Nhà Trắng cho biết Bắc Kinh sẽ mua 12 triệu tấn đậu nành trước cuối năm nay và 25 triệu tấn mỗi năm trong ba năm tới. Con số này vẫn thấp hơn so với gần 27 triệu tấn mà Trung Quốc từng nhập năm 2024. Tuy nhiên, phía Trung Quốc đến nay chưa đưa ra xác nhận, theo CNBC.

“Chúng tôi chỉ mong công việc có thể “thuận buồm xuôi gió” trở lại”, ông Jim Sutter - Giám đốc điều hành Hội đồng Xuất khẩu Đậu nành Mỹ nói.

Bên cạnh đó, để giảm thiếu áp lực tài chính, Tổng thống Donald Trump hứa chi 12 tỷ USD hỗ trợ cho các nông dân bị ảnh hưởng, cũng vốn là nhóm lực lượng ủng hộ ông trong chiến dịch tái tranh cử năm ngoái.

Tuy nhiên, nhiều người cho rằng khoản cứu trợ này không đủ. Ông Scott Gaffner, Ủy viên Hiệp hội Đậu nành bang Illinois cũng nhấn mạnh rằng gói hỗ trợ chưa thể giải quyết vấn đề tận gốc.

Dù Trung Quốc đã cam kết mua thêm 25 triệu tấn đậu nành Mỹ mỗi năm trong ba năm tới, hàng hoá Mỹ vẫn phải chịu mức thuế nhập khẩu 13%, khiến chúng kém hấp dẫn hơn so với nguồn cung từ Nam Mỹ.

Trên thực tế, có thể thấy rõ ràng rằng Trung Quốc đang dần chuyển hướng sang Brazil. Năm 2024, nước này nhập tới 71% lượng đậu nành từ Brazil, so với chỉ 2% vào cuối thập niên 1990, theo Bộ Nông nghiệp Mỹ. Uỷ viên Scott Gaffner cảnh báo rằng sự thay đổi thói quen mua hàng của Trung Quốc có thể để lại hậu quả lâu dài: “Khi Trung Quốc đã thiết lập các tuyến thương mại mới, việc họ quay lại mua hàng của Mỹ sẽ rất khó khăn. Một khi mất đi thị trường ấy, chúng ta có thể sẽ không bao giờ lấy lại được. Và đó là điều cực kỳ nghiêm trọng”, ông nói trên kênh CBS.

Ông Eric Zheng, Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ tại Thượng Hải, cũng nhận định với CNBC rằng quan hệ Mỹ - Trung hiện tạm thời được ổn định, song những khác biệt mang tính cấu trúc vẫn còn đó.

Sự bất ổn vốn là “đặc sản” trong mối quan hệ giữa hai siêu cường, nhưng các cuộc đàm phán về đậu nành lần này trở nên cấp bách hơn bao giờ hết khi Trung Quốc ngày càng chủ động đa dạng hóa nguồn cung. Ngay cả trước khi chiến tranh thương mại nổ ra, Trung Quốc đã tăng mua hàng từ Brazil và Argentina, và khi căng thẳng leo thang, Bắc Kinh gần như dừng hoàn toàn nhập khẩu đậu nành từ Mỹ để gây áp lực lên chính quyền Trump.

Xem thêm

Sau cuộc gặp trực tiếp, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đạt được thoả thuận về đất hiếm và thuế quan

Sau cuộc gặp trực tiếp, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đạt được thoả thuận về đất hiếm và thuế quan

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại một căn cứ không quân ở Hàn Quốc vào sáng 30/10 trong bối cảnh cả hai nhà lãnh đạo đều bày tỏ lạc quan về khả năng hạ nhiệt căng thẳng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới…

Có thể bạn quan tâm

Rào cản lớn nhất của ASEAN không còn là thuế quan

Rào cản lớn nhất của ASEAN không còn là thuế quan

Dù đã trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư và các chuỗi cung ứng toàn cầu, nhưng khu vực ASEAN vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của một thị trường thống nhất do những rào cản phi thuế quan, thủ tục hải quan phức tạp và quy định thiếu đồng bộ giữa các quốc gia thành viên…

Năm khó của các tập đoàn hàng xa xỉ

Năm khó của các tập đoàn hàng xa xỉ

Các tập đoàn hàng xa xỉ hàng đầu thế giới như Hermès, LVMH và Kering đều đang chịu sức ép lớn trong bối cảnh bất ổn tại Châu Âu, xung đột Trung Đông kéo dài và người tiêu dùng toàn cầu ngày càng thắt chặt chi tiêu…

Bà Christine Lagarde sẽ rời vị trí Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) vào ngày 7/2/2027

ECB khởi động cuộc đua tìm người kế nhiệm bà Christine Lagarde

Cuộc đua tìm tân Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chính thức khởi động, trong bối cảnh các nước Khu vực đồng Euro đang chạy đua đề cử ứng viên và thương lượng nhiều vị trí cấp cao tại cơ quan này trước những thay đổi nhân sự lớn trong năm 2027…

Các hãng trà sữa Trung Quốc muốn lấn sân sang làm thời trang

Các hãng trà sữa Trung Quốc muốn lấn sân sang làm thời trang

Các chuỗi trà sữa lớn của Trung Quốc đều đang nỗ lực đẩy mạnh chiến dịch hợp tác với người nổi tiếng, nhãn hàng thời trang hay biểu tượng văn hoá để tạo sức hút cho sản phẩm, mở rộng tệp khách hàng và củng cố hình ảnh thương hiệu…

Người tiêu dùng Hàn Quốc tìm lại hương vị thực phẩm truyền thống

Người tiêu dùng Hàn Quốc tìm lại hương vị thực phẩm truyền thống

Những sản phẩm từng bị ngừng kinh doanh, bao bì mang phong cách cổ điển và cả cách quảng cáo từ thập niên 1970, 1980 đang trở lại thị trường Hàn Quốc khi người tiêu dùng tìm kiếm cảm giác hoài niệm cùng hương vị quen thuộc của các món ăn vặt và đồ uống truyền thống…

Trí tuệ nhân tạo ngày càng khát nước

Trí tuệ nhân tạo ngày càng khát nước

Nhu cầu nước khổng lồ để vận hành và làm mát các trung tâm dữ liệu phục vụ AI đang khiến các tập đoàn công nghệ lớn vấp phải làn sóng phản đối trên toàn cầu, khi cộng đồng địa phương lo ngại nguồn nước sinh hoạt bị đe dọa trong khi lợi ích kinh tế và việc làm mang lại còn hạn chế…

(Hình ảnh minh hoạ)

Start-up Mỹ tuyên bố tạo ra vàng từ thủy ngân

Tuyên bố mới đây từ một start-up Mỹ về việc biến thuỷ ngân thành vàng đã làm dấy lên những tranh luận về khả năng vàng nhân tạo có thể thay đổi nguồn cung, gây sức ép lên giá và đặt ra bài toán thương mại hóa đầy thách thức…

Vì sao một ổ bánh mì ở Đan Mạch đắt gấp ba lần Bulgaria?

Vì sao một ổ bánh mì ở Đan Mạch đắt gấp ba lần Bulgaria?

Giá thực phẩm tại châu Âu ghi nhận mức chênh lệch đáng kể giữa các quốc gia, với Thụy Sĩ và các nước Bắc Âu thuộc nhóm đắt đỏ nhất, trong khi nhiều nước Đông Âu có mức giá thấp hơn, do khác biệt về tiền lương, chi phí năng lượng, vận tải, thuế và sức mua của người dân…

Sự trở lại của “ông mai, bà mối”

Sự trở lại của “ông mai, bà mối”

Sau hơn một thập kỷ “dating app” làm thay đổi cách con người tìm kiếm tình yêu, dịch vụ mai mối chuyên nghiệp đang có cơ hội hồi sinh tại nhiều quốc gia châu Á khi giới trẻ dù có nhiều lựa chọn trên môi trường số nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm một mối quan hệ nghiêm túc...

Mai mối trở thành ngành kinh doanh hái ra tiền

Mai mối trở thành ngành kinh doanh hái ra tiền

Từ ứng dụng hẹn hò miễn phí đến dịch vụ mai mối thu phí hàng nghìn USD, kết nối tình cảm đang hình thành những mô hình kinh doanh mới, trong đó niềm tin, khả năng cá nhân hóa và tỷ lệ chuyển đổi khách hàng thành doanh thu quyết định lợi thế cạnh tranh…