Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản số 1432/VPCP-CN ngày 8/3/2023 truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà về phản ánh thiếu cát xây dựng ở miền Trung và Tây Nam Bộ.
Theo Bộ Giao thông vận tải, 10 dự án thành phần từ Hà Tĩnh đến Khánh Hòa có nhu cầu khoảng 17,1 triệu m3 đá, 8,95 triệu m3 cát và khoảng 45,3 triệu m3 đất đắp nền.
Tuy nhiên, khả năng khai thác, cung ứng vật liệu theo giấy phép vẫn còn thiếu khoảng 7,5 triệu m3 đá, 3 triệu m3 cát và khoảng 1,9 triệu m3 đất đắp nền.
Tương tự, với cao tốc đoạn Cần Thơ - Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau, tổng nhu cầu khoảng 1,37 triệu m3 đá các loại và khoảng 1,7 triệu m3 đất đắp. Qua khảo sát, nguồn đá, đất đắp nền đường đã đủ cho hai dự án này. Riêng lượng cát đắp nền khoảng 18,5 triệu m3 (phải thi công trong 18 tháng để chờ lún) vẫn thiếu.
Bộ Giao thông vận tải cho biết, qua khảo sát của tư vấn và làm việc trực tiếp của Bộ Giao thông vận tải, Bộ Tài nguyên và Môi trường với các địa phương, cho thấy trữ lượng vật liệu để làm đường cao tốc không thiếu. Tuy nhiên, cần sớm nâng công suất các mỏ đang khai thác và đẩy nhanh thủ tục để khai thác mỏ mới.
Thực tế hiện nay, Chính phủ đã có nghị quyết tăng 50% công suất các mỏ cát đang khai thác, giao mỏ vật liệu xây dựng thông thường cho nhà thầu làm đường cao tốc khai thác để cung cấp nhanh nguồn vật liệu thi công. Tuy nhiên, do vướng quy định của Luật đất đai và các luật khác thuộc thẩm quyền của Quốc hội nên vẫn phải "chờ" tháo gỡ.
Một thực tế nữa, đó là nguồn cung cát đắp cho dự án đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông qua miền Tây đang rất khó khăn. Số lượng mỏ cát tại các địa phương đã giảm rất nhiều, phần lớn các mỏ cát hết thời gian khai thác và không được cấp phép lại vì lo ngại sạt lở, phần vì các địa phương muốn giữ lại cát cho các công trình của địa phương.
Mới đây Bộ Giao thông Vận tải đã đề nghị UBND các tỉnh Vĩnh Long, Đồng Tháp và An Giang ưu tiên bố trí 18,5 triệu m3 cát để thi công hai dự án thành phần thuộc cao tốc Bắc - Nam phía Đông là dự án Cần Thơ - Hậu Giang, Hậu Giang - Cà Mau. Tuy nhiên hầu hết các địa phương này đều tỏ ra dè dặt với đề nghị này.
