Ban lãnh đạo Boeing một lần nữa phải đối mặt với khủng hoảng nghiêm trọng sau khi một chiếc máy bay Boeing 787-8 Dreamliner của hãng hàng không Air India gặp nạn khiến gần như toàn bộ 242 người trên khoang thiệt mạng. Đây là thảm họa hàng không kinh khủng nhất thế giới trong vòng một thập kỷ qua.
Vụ tai nạn xảy ra tại thành phố Ahmedabad của Ấn Độ, khi chiếc máy bay đang trên hành trình tới London (Anh Quốc). Theo dữ liệu sơ bộ từ trang theo dõi chuyến bay Flightradar24, tín hiệu từ chiếc máy bay bị mất lúc 13h38 theo giờ địa phương, chưa đầy một phút sau khi cất cánh. Hiện chưa rõ vì sao máy bay nhanh chóng mất độ cao và lao xuống khu dân cư, gây ra một “quả cầu lửa” khổng lồ khiến một số người dân dưới mặt đất bị thương nặng và thiệt mạng.
ĐIỀU TRA KHẨN CẤP
Máy bay gặp nạn là một trong 34 chiếc Dreamliner mà Air India đang vận hành tính đến thời điểm này. Máy bay này thực hiện chuyến bay đầu tiên vào cuối năm 2013 và được giao cho Air India vào tháng 1/2014. Tổng cộng, nó đã bay hơn 41.000 giờ và thực hiện gần 8.000 lượt cất và hạ cánh - một con số được cho là bình thường với dòng máy bay này.
Hiện có hơn 1.100 chiếc Boeing Dreamliner đang hoạt động trên toàn cầu. Dòng máy bay này được thiết kế thân rộng, có hai lối đi, và được sử dụng cho các tuyến bay dài.
Dù nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định, các chuyên gia cảnh báo rằng tai nạn hàng không thường là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp, từ trục trặc kỹ thuật, lỗi phi công, va chạm với chim trời cho tới điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Đội điều tra sẽ thu thập hộp đen - bao gồm bộ ghi dữ liệu chuyến bay và bộ ghi âm buồng lái - để phân tích diễn biến trên chuyến bay.
Cuộc điều tra sẽ do phía Ấn Độ chủ trì theo quy định quốc tế, với sự tham gia của nhà sản xuất máy bay Boeing, hãng chế tạo động cơ GE Aerospace và các nhà điều tra tai nạn liên bang Mỹ. Các yếu tố sẽ được phân tích gồm có hồ sơ bảo dưỡng máy bay, thao tác của phi công, vị trí và tình trạng các cánh tà, tình trạng nghỉ ngơi và huấn luyện gần đây của phi hành đoàn, thời tiết ngày hôm đó cũng như video trích xuất từ thời điểm cất cánh.
Dù chiếc máy bay gặp nạn được sản xuất tại Seattle và bàn giao từ năm 2014 trước khi những lo ngại về chất lượng ở nhà máy South Carolina xuất hiện, nhưng sự kiện này vẫn có thể dẫn đến sự tăng cường giám sát đối với quy trình sản xuất của Boeing.
Đây là vụ rơi máy bay đầu tiên liên quan đến dòng Boeing Dreamliner, một lần nữa làm dấy lên những lo ngại về quy trình sản xuất của Boeing vốn đã bị đặt dấu hỏi trong nhiều năm qua. Ông Jeff Guzzetti, cựu điều tra viên an toàn hàng không thuộc Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) và Cục Hàng không Liên bang (FAA) nhận định: “Tôi không nghĩ đây là vấn đề sản xuất. Nhưng còn quá sớm để kết luận, vì tai nạn thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố phức tạp”. Ông nói thêm rằng máy bay khi cất cánh không có sự cố, nhưng sau đó chưa rõ vì lý do gì mà không thể lấy độ cao.
Boeing từng đối mặt với nhiều vấn đề về chất lượng liên quan đến dòng Dreamliner. Trong năm 2022, việc giao máy bay có thời điểm bị đình chỉ trong một năm do lỗi liên kết trên thân máy bay. Gần đây hơn, hãng cũng chịu điều tra sau khi một kỹ sư tố giác Boeing đã cắt giảm quy trình để tiết kiệm thời gian, gây ra áp lực quá mức lên các khớp nối thân máy bay. Boeing phủ nhận cáo buộc và khẳng định chưa tìm thấy bằng chứng gì cụ thể sau khi tiến hành nhiều cuộc kiểm tra chuyên sâu.
Trong khi đó, Air India - hãng hàng không quốc gia Ấn Độ được tập đoàn Tata tiếp quản vào năm 2022 - đang trong quá trình hiện đại hóa đội bay bằng các máy bay mới từ cả Boeing và Airbus. Trước vụ tai nạn hôm 12/6, hãng có kế hoạch mua thêm ít nhất 20 chiếc Boeing Dreamliner mới.
KHỦNG HOẢNG NỐI TIẾP KHỦNG HOẢNG
Giám đốc điều hành mới của Boeing, ông Kelly Ortberg đã hủy kế hoạch tham dự Triển lãm Hàng không Paris - sự kiện lớn nhất trong ngành hàng không toàn cầu. Trong tuyên bố gửi đến công chúng, CEO Ortberg nói: “Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc tới gia đình các hành khách và thành viên phi hành đoàn trên chuyến bay Air India 171, cũng như tất cả những ai bị ảnh hưởng tại Ahmedabad”. Ông đã liên hệ với ông N. Chandrasekaran, Chủ tịch Tập đoàn Tata, để đề nghị hỗ trợ điều tra.
Trước đó, Boeing đã vướng phải hai sự cố thảm khốc liên quan đến vụ rơi máy bay 737 Max vào năm 2018 và 2019 khiến 346 người thiệt mạng.
Tháng trước, công ty đạt thỏa thuận với Bộ Tư pháp Mỹ để tránh truy cứu trách nhiệm hình sự, bao gồm việc thừa nhận cản trở giám sát liên bang, nộp phạt, hỗ trợ gia đình nạn nhân và đầu tư thêm vào an toàn bay. Tuy nhiên, thỏa thuận này đã bị nhiều gia đình nạn nhân phản đối.
Sự cố Dreamliner lần này có thể trở thành bước ngoặt lớn trong nỗ lực cải tổ Boeing, buộc hãng phải đối mặt với áp lực cải thiện toàn diện từ quy trình sản xuất đến văn hóa doanh nghiệp.
Năm 2024, Boeing tiếp tục gặp rắc rối khi một chiếc 737 Max 9 của Alaska Airlines bị bung cửa giữa không trung, khiến hành khách tiếp xúc trực tiếp với luồng gió cực mạnh. Vụ việc buộc công ty cải tổ sâu rộng, bao gồm thay đổi lãnh đạo, siết chặt quy trình chất lượng và mua lại một nhà cung cấp thân máy bay quan trọng. Dù vậy, Giám đốc điều hành Kelly Ortberg vẫn gọi năm 2025 là năm tái thiết của Boeing. Trong quý 1, công ty báo cáo kết quả kinh doanh khả quan và ổn định sản lượng Dreamliner ở mức 5 chiếc mỗi tháng, dự kiến tăng lên 7 chiếc vào cuối năm.
Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu Boeing giảm khoảng 5% vào chiều 12/6 sau khi tin tức tai nạn lan rộng. Sự cố mới nhất này đe dọa sẽ làm đảo lộn những nỗ lực lấy lại niềm tin công chúng mà CEO Ortberg đang xây dựng sau nhiều năm bê bối và tai tiếng của Boeing.
