Ngày đầu tiên của mỗi tháng thường là thời điểm gây nhiều lo lắng cho hàng triệu người thuê nhà trên khắp nước Mỹ.
Với Chauncy Williams, một cố vấn hướng nghiệp tại trường học, đó từng là khoảng thời gian chật vật xoay xở tiền thuê nhà sau khi vợ ông mất việc trong lĩnh vực bảo hiểm vài năm trước. Hai vợ chồng hiện sống trong một căn hộ hai phòng ngủ tại Muskegon, bang Michigan.
Để có thể thanh toán tiền thuê nhà đúng hạn, gia đình Williams đã tìm đến một dịch vụ chia nhỏ tiền thuê - một trong nhiều công ty cung cấp mô hình “thuê nhà trước, trả tiền sau” cho phép người Mỹ trả tiền thuê theo từng đợt.
“Dịch vụ này giúp ích khi những ngày khó khăn bất ngờ xảy ra, chẳng hạn như khi có một khoản chi khẩn cấp 2.000 USD. Rất nhiều người sống dựa vào từng kỳ lương, và nếu họ lỡ một khoản thanh toán, cuộc sống có thể nhanh chóng rơi vào vòng xoáy khó khăn”, ông Williams nói với CNN.
GIẢI PHÁP LINH HOẠT
Theo dữ liệu từ Cục Điều tra Dân số Mỹ, hơn một nửa trong số 45 triệu hộ gia đình thuê nhà tại Mỹ đang phải chịu gánh nặng chi phí nhà ở, tức phải dành ít nhất 30% thu nhập cho tiền thuê nhà. Tương tự mô hình “Mua trước, trả sau” (Buy Now, Pay Later), các chương trình “thuê nhà trước, trả tiền sau” sẽ thanh toán toàn bộ tiền thuê cho chủ nhà vào đầu tháng, sau đó cho phép người thuê hoàn trả lại cho công ty theo nhiều đợt.
Sự gia tăng nhu cầu đối với các dịch vụ này phản ánh rõ rệt vấn đề tài chính đang ngày càng trở nên nghiêm trọng tại Mỹ sau nhiều năm tiền lương trì trệ trong khi giá cả leo thang. Nhiều gia đình vốn phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt tiền mặt nay càng chật vật hơn khi giá hàng hóa, bao gồm xăng dầu, tăng vọt do xung đột tại Trung Đông và rào cản thuế quan.
“Tiền thuê nhà là khoản chi lớn nhất của hàng triệu hộ gia đình. Việc mọi người phải tìm đến các kế hoạch trả góp để chia nhỏ khoản này là điều đáng lo ngại. Điều đó cho thấy nhiều người có thể không có đủ tiền tiết kiệm hoặc dòng tiền ổn định”, ông Ted Rossman, chuyên gia phân tích chính tại Bankrate, nhận định.
Dù giá thuê nhà đã giảm so với đỉnh năm 2022, mức giá trung vị trong tháng 2/2026 trên toàn nước Mỹ vẫn chạm ngưỡng 1.357 USD, theo dữ liệu từ Apartment List. Con số này cao hơn gần 200 USD so với thời điểm trước đại dịch, một phần do nguồn cung nhà ở thấp.
Affirm, một trong những công ty hàng đầu trong lĩnh vực “Mua trước, trả sau”, gần đây đã triển khai chương trình thử nghiệm để bước vào thị trường cho thuê nhà. Công ty này gia nhập nhóm các nền tảng như Livble, Qira và Flex, trong đó Flex là một trong những tổ chức lớn nhất với khoảng 1,5 triệu khách hàng mỗi tháng.
Các nhà kinh tế cho rằng các nền tảng “thuê nhà trước, trả tiền sau” có một số điểm hấp dẫn nhất định, bao gồm việc chúng mang lại sự linh hoạt tài chính và có thể được sử dụng như một công cụ quản lý ngân sách. Tuy nhiên, các dịch vụ này cũng đi kèm với những chi phí riêng.
Nếu người vay không thanh toán đúng hạn, một số nền tảng sẽ ngừng cung cấp dịch vụ cho đến khi khoản vay được thanh toán đầy đủ. Một số nền tảng không tính phí trễ hạn hoặc lãi suất, nhưng yêu cầu người dùng trả phí thành viên hàng tháng. Chẳng hạn, Flex thu 14,99 USD phí thành viên cùng với 1% giá trị khoản thanh toán mỗi tháng. Nếu người dùng trả mức tiền thuê 1.357 USD, họ sẽ phải trả thêm khoảng 29 USD phí mỗi tháng ngoài tiền thuê nhà.
BÀI TOÁN VỀ KHẢ NĂNG TÀI CHÍNH
Các nhà kinh tế đã bày tỏ lo ngại về các chi phí bổ sung từ những dịch vụ này, cho rằng đây là rủi ro tài chính đối với những người vốn đang gặp thách thức trong việc trang trải cuộc sống.
“Nếu bạn là người phải dành hơn một nửa thu nhập cho tiền thuê nhà, thì từng đồng chi tiêu đều rất eo hẹp. Việc phải trả thêm 20 - 30 USD mỗi tháng chỉ để có thể thanh toán tiền thuê nhà cũng không còn là đơn giản”, ông Adam Rust, giám đốc dịch vụ tài chính tại Consumer Federation of America, nhận xét.
Trong bối cảnh chi phí nhà ở vẫn ở mức cao, nhu cầu đối với các dịch vụ “thuê nhà trước, trả tiền sau” nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng.
Bà Katrina Greene, phó chủ tịch cấp cao tại công ty quản lý bất động sản Gray Residential ở bang Indiana, nơi đang quản lý hơn 2.000 căn hộ từ South Bend đến Evansville cho biết: “Sau khi tích hợp nền tảng Flex vào hệ thống của công ty từ hơn ba năm trước, số lượng người thuê sử dụng dịch vụ này đã tăng đáng kể”.
Theo bà, tỷ lệ hộ gia đình sử dụng Flex để chia nhỏ tiền thuê đã tăng gấp đôi, từ 4% vào tháng 1/2024 lên 8% trong năm nay. Kể từ năm 2022, công ty đã nhận khoảng 5 triệu USD tiền thuê được thanh toán thông qua Flex.
Tuy vậy, dù dịch vụ này giúp tăng tỷ lệ gia hạn hợp đồng thuê nhà của người thuê, bà Greene tiết lộ số lượng người thuê chậm thanh toán vẫn ở mức cao.
Điều này phản ánh một vấn đề lớn hơn và tốn kém hơn liên quan đến chi phí sinh hoạt.
Một cuộc khảo sát của Washington Post - ABC News - Ipsos công bố tháng trước cho thấy 56% người Mỹ cho rằng chăm sóc sức khỏe là danh mục họ không còn không còn khả năng chi trả, trong khi 45% nói điều tương tự đối với cả thực phẩm và hóa đơn tiện ích.
“Chúng ta đang có một bộ phận lớn người dân dễ bị tổn thương về tài chính. Việc các quỹ đầu tư tư nhân rót vốn vào các công ty fintech như Affirm hay Flex để cung cấp dịch vụ này cho hàng triệu người phản ánh rủi ro xảy ra một cuộc khủng hoảng về khả năng chi trả cơ bản”, ông ông Adam Rust của Consumer Federation of America bình luận.
Ngay cả những công ty cung cấp dịch vụ “thuê nhà trước, trả tiền sau” cũng thừa nhận rằng đây không phải là giải pháp lâu dài.
“Chúng tôi cần nói rõ rằng Flex không thể giải quyết cuộc khủng hoảng khả năng chi trả. Chúng tôi không phải là giải pháp để tăng nguồn cung nhà ở giá phải chăng hay để nâng mức lương”, Ryan Metcalf, phó chủ tịch phụ trách các vấn đề công tại Flex, nhấn mạnh trên CNN.
