Vào ngày 9/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư cho các đối tác thương mại trên thế giới, đó là trong vòng 90 ngày hoặc là đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ, không thì sẽ đối mặt với mức thuế "đối ứng" cao hơn.
Đến nay chỉ còn cách hạn chót khoảng 4 ngày, Nhà Trắng dự tính sẽ bắt đầu gửi thư đến các quốc gia để thông báo rằng thời gian đã hết, và đây là mức thuế mới của quý vị.
Trả lời báo giới vào sáng 4/7 tại căn cứ quân sự Joint Base Andrews, Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ gửi thư tới 10 - 12 quốc gia mỗi ngày trong thời gian tới để nêu rõ mức thuế mới mà Mỹ sẽ áp dụng. Theo ông, phần lớn các mức thuế sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/8.
“Các mức thuế mới sẽ dao động từ khoảng 60% - 70%, hoặc chỉ 10% - 20%, còn tuỳ vào mỗi quốc gia. Chúng tôi đã hoàn tất nội dung thư, và về cơ bản sẽ giải thích rõ các quốc gia nào phải chi trả bao nhiêu khi đưa hàng hóa vào Mỹ”, ông Trump nhấn mạnh.
Việc nâng thuế lên 60% - 70% sẽ là cao hơn hẳn so với ngưỡng 50% mà chính quyền Trump đưa ra vào hồi tháng 4. Tuyên bố mới này của Tổng thống Mỹ khiến thị trường chứng khoán rơi vào vùng giá xuống, trong khi trái phiếu và đồng USD bị bán tháo mạnh. Dù Phố Wall đóng cửa phiên 4/7 nhân kỳ nghỉ lễ Quốc khánh Mỹ, nhưng các sàn giao dịch toàn cầu và hợp đồng tương lai đều đồng loạt giảm điểm.
Hiện vẫn chưa rõ những quốc gia nào sẽ nhận được thư từ Nhà Trắng, song Tổng thống Trump đã từng công khai chỉ trích một số đối tác như Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản vì có xu hướng “mặc cả quá mức".
Tổng thống Trump khẳng định thư thông báo thuế sẽ được gửi đi đúng hạn chót ngày 9/7. Tuy nhiên, chính quyền cũng từng tuyên bố sẵn sàng linh hoạt với những quốc gia thể hiện thiện chí. Do vậy, một số nhà phân tích cho rằng nhiều khả năng đây chỉ là một chiến thuật đàm phán.
Một nhà ngoại giao EU, yêu cầu giấu tên do không được phép phát ngôn công khai, nói với CNN rằng đàm phán đang diễn ra khó khăn nhưng mang đầy tính xây dựng. Phát ngôn viên thương mại Ủy ban châu Âu Olof Gill, trong buổi họp báo 4/7 cũng từ chối tiết lộ chi tiết, lưu ý rằng đàm phán đang ở giai đoạn rất nhạy cảm.
Đối với những nước như Ấn Độ - vẫn đang trong quá trình đàm phán nhưng chưa đạt được thỏa thuận - Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết thời hạn không mang tính quyết định. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng khẳng định với Fox Business rằng các cuộc đàm phán có thể kéo dài đến Ngày Lao động (đầu tháng 9), thay vì cứng nhắc với mốc 9/7 như ban đầu.
Tuy nhiên, phát biểu của Tổng thống Trump lại mang giọng điệu cứng rắn hơn. Khi được hỏi liệu các nước có được linh hoạt về thời hạn hay không, ông trả lời: “Không thực sự như vậy”.
“Các khoản thuế sẽ bắt đầu được thu từ ngày 1/8. Tiền sẽ bắt đầu chảy vào nước Mỹ từ ngày 1/8, hầu hết trong mọi trường hợp”, ông Trump nêu rõ.
Dẫu vậy, Bộ trưởng Bessent vẫn lạc quan chia sẻ với Bloomberg TV rằng sẽ có một làn sóng các thỏa thuận đạt được trước ngày 9/7. Còn với những nước không thể đạt thỏa thuận, khoảng 100 quốc gia có thể tiếp tục đối mặt với mức thuế tối thiểu 10% được công bố từ “Ngày Giải phóng thương mại 2/4” của ông Trump.
Cho đến nay, chính quyền Trump mới chỉ ký kết các khung thỏa thuận thương mại sơ bộ với hai đối tác là Vương quốc Anh và Trung Quốc. Ông Trump trong tuần này cũng tuyên bố đã đạt được thỏa thuận với Việt Nam, song chưa rõ tình trạng cụ thể và chưa thấy khung thỏa thuận chính thức được công bố.
Trong nhiều tháng qua, chính quyền Trump liên tục khẳng định rằng các thỏa thuận đang đến, khi họ đàm phán với 18 đối tác chủ chốt nhằm hạ rào cản thương mại, còn hàng trăm quốc gia khác vẫn đang chờ được giảm thuế.
Trước đó, Tổng thống Mỹ từng tuyên bố có thể hoàn tất tới 200 thỏa thuận thương mại. Tuy nhiên, chỉ sau 2 tuần, ông thừa nhận rằng không thể hoàn tất hàng trăm, hay đơn giản hơn là hàng chục thỏa thuận trong thời gian quá ngắn như vậy.
