Giữ nhà cửa sạch sẽ không chỉ giúp không gian sống gọn gàng, dễ chịu mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe của cả gia đình. Tuy nhiên, có những vật dụng được sử dụng mỗi ngày lại dễ trở thành nơi tích tụ vi khuẩn, bụi bẩn hoặc các tác nhân gây hại nếu không được vệ sinh và thay mới đúng thời điểm.
Đáng nói, nhiều món đồ trông vẫn còn sử dụng được nhưng thực tế đã đến lúc cần thay. Dưới đây là những vật dụng trong nhà cần được chú ý để đảm bảo môi trường sống luôn sạch sẽ, an toàn.
Miếng bọt biển
Miếng bọt biển dùng để rửa bát đĩa có thể chứa nhiều vi khuẩn hơn chúng ta vẫn tưởng. Một nghiên cứu quy mô nhỏ được thực hiện vào năm 2017 cho thấy miếng bọt biển nhà bếp là nơi trú ngụ của một lượng lớn vi khuẩn. Đáng chú ý, việc khử trùng miếng bọt biển thậm chí có thể khiến vi khuẩn tiếp tục phát triển theo thời gian.
Do vậy, thay vì cố gắng làm sạch để tái sử dụng lâu dài, các nhà nghiên cứu khuyến nghị nên thay miếng bọt biển nhà bếp thường xuyên, chẳng hạn 1 lần/tuần.
Bàn chải đánh răng bị xơ hoặc mòn
Bàn chải đánh răng giúp làm sạch răng miệng mỗi ngày, nhưng sẽ mất dần hiệu quả khi lông bàn chải bị xơ, cong, bết lại hoặc bám bẩn.
Nếu được để trong phòng tắm quá lâu, bàn chải còn có thể trở thành nơi tích tụ vi khuẩn, trong đó có vi khuẩn coliform có nguồn gốc từ phân. Những vi khuẩn này có thể phát tán và bám vào bàn chải khi xả nước bồn cầu.
Vì vậy, Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ khuyến nghị thay bàn chải đánh răng sau mỗi 3 - 4 tháng. Với những trường hợp bị suy giảm miễn dịch, dễ nhiễm trùng, đang hóa trị hoặc mắc bệnh mạn tính, bàn chải có thể cần được thay thường xuyên hơn, thậm chí 2 tuần một lần.
Ngoài thời gian sử dụng, tình trạng của lông bàn chải cũng là dấu hiệu cần lưu ý. Khi lông bàn chải bắt đầu bết lại hoặc xơ mòn, nên thay bàn chải mới. Bàn chải đã bị mòn không chỉ làm sạch răng kém hiệu quả mà còn giảm khả năng hỗ trợ phòng ngừa bệnh nướu răng.
Một số chuyên gia cũng khuyến nghị thay bàn chải sau khi mắc các bệnh như cảm lạnh hoặc cúm. Trong trường hợp muốn khử trùng thay vì thay mới, có thể ngâm bàn chải trong nước súc miệng, giúp giảm khoảng 85% lượng vi khuẩn trên bàn chải.
Bộ lọc không khí
Thay bộ lọc không khí trong hệ thống sưởi hoặc máy điều hòa là việc cần thiết để bảo vệ sức khỏe đường hô hấp, ngay cả khi không mắc các bệnh lý như dị ứng, hen suyễn hay các vấn đề về hô hấp.
Khi các thiết bị sưởi và làm mát không được vệ sinh, bảo dưỡng đúng cách, bụi bẩn, nấm mốc và các chất gây dị ứng có thể tích tụ rồi phát tán trở lại không khí trong nhà.
Bộ lọc cũ cũng có thể trở thành nơi tích tụ nhiều loại vi khuẩn, làm tăng nguy cơ gây bệnh đường hô hấp cho các thành viên trong gia đình. Vì vậy, các chuyên gia thường khuyến nghị thay bộ lọc không khí khoảng 3 tháng một lần để hệ thống hoạt động hiệu quả và duy trì chất lượng không khí trong nhà.
Thiết bị báo khói
Thiết bị báo khói là một trong những thiết bị an toàn quan trọng nhất, có thể giúp cảnh báo sớm và cứu sống trong trường hợp xảy ra hỏa hoạn. Tuy nhiên, nhiều gia đình lại chưa chú ý đến việc thay pin hoặc kiểm tra xem thiết bị có còn hoạt động bình thường hay không.
Việc trang bị và duy trì các thiết bị báo khói hoạt động tốt có thể giúp giảm 60% nguy cơ tử vong khi xảy ra cháy nhà. Theo các chuyên gia, nên kiểm tra thiết bị báo khói 1 lần/tháng bằng cách nhấn nút kiểm tra và chờ tiếng bíp phát ra.
Âm thanh này cho biết thiết bị vẫn đang hoạt động bình thường. Nếu không nghe thấy tiếng bíp, cần thay pin mới. Đối với những thiết bị báo khói đã sử dụng hơn 10 năm, nên thay mới toàn bộ thiết bị để đảm bảo khả năng cảnh báo khi có hỏa hoạn.
Thuốc đã hết hạn
Nhiều gia đình có thói quen dự trữ thuốc không kê đơn để sử dụng khi bước vào mùa dị ứng, cảm lạnh hoặc cúm. Một số loại thuốc kê đơn cũng có thể được giữ lại trong tủ thuốc dù không cần dùng thường xuyên.
Tuy nhiên, khi thuốc đã hết hạn, chất lượng và hiệu quả của thuốc có thể bị ảnh hưởng, thậm chí việc sử dụng có thể không còn an toàn. Vì vậy, các chuyên gia y tế khuyến nghị kiểm tra và dọn dẹp tủ thuốc khoảng 6 tháng một lần, đồng thời loại bỏ những loại thuốc đã hết hạn hoặc không còn cần thiết.
Bộ lọc nước
Sử dụng bộ lọc nước mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt tại những khu vực có nguồn nước uống chứa hàm lượng chất gây ô nhiễm cao hơn mức khuyến nghị. Ngoài khả năng cải thiện mùi vị của nước, một số loại bộ lọc còn có thể loại bỏ một phần vi khuẩn và các loại vi sinh vật, tùy thuộc vào công nghệ lọc được sử dụng.
Tuy nhiên, bộ lọc nước đã quá cũ hoặc không được thay đúng thời hạn có thể không còn hoạt động hiệu quả. Vi khuẩn và các vi sinh vật khác cũng có thể tích tụ, phát triển bên trong bộ lọc lâu ngày, từ đó làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của các thành viên trong gia đình. Vì vậy, cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất và thay bộ lọc định kỳ theo đúng thời gian khuyến nghị để đảm bảo hiệu quả lọc nước.
Rèm phòng tắm và lớp lót rèm
Rèm phòng tắm và lớp lót rèm là những vật dụng dễ tích tụ vi khuẩn do thường xuyên tiếp xúc với nước và độ ẩm. Vì vậy, cần vệ sinh và khử trùng rèm cùng lớp lót định kỳ hoặc thay mới hoàn toàn khi cần thiết.
Thậm chí, việc thay mới có thể nên được thực hiện trước khi xuất hiện những dấu hiệu rõ ràng như nấm mốc hay mốc meo. Trung bình, nên vệ sinh kỹ hoặc thay mới các vật dụng này khoảng 3 tháng một lần.
Bên cạnh đó, toàn bộ khu vực phòng tắm cũng nên được vệ sinh ít nhất 1 lần/tuần để hạn chế sự tích tụ của vi khuẩn và nấm mốc. Nếu trong nhà có người đang bị bệnh, tần suất vệ sinh nên tăng lên mỗi ngày để giữ không gian sinh hoạt sạch sẽ và giảm nguy cơ lây nhiễm.