Kinh tế Ấn Độ có thể chịu thiệt hại tới hàng tỷ USD sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tăng thuế nhập khẩu lên 50% đối với hàng hóa từ quốc gia Nam Á này. Đây là một trong những mức thuế cao nhất mà Mỹ áp dụng đối với bất kỳ đối tác thương mại nào, nhằm phản đối việc Ấn Độ tiếp tục nhập khẩu dầu từ Nga.
Nhà Trắng mới đây đã đưa ra thông báo áp dụng mức thuế bổ sung 25% đối với hàng hóa từ Ấn Độ, nâng tổng thuế suất lên 50% - mức cao bất thường đối với một đối tác thương mại lớn của Mỹ.
“Tôi nhận thấy chính phủ Ấn Độ đang trực tiếp hoặc gián tiếp nhập khẩu dầu từ Liên bang Nga. Sắc lệnh này, phù hợp với luật hiện hành, quy định rằng hàng hóa từ Ấn Độ nhập khẩu vào lãnh thổ hải quan của Mỹ sẽ chịu thêm mức thuế suất “ad valorem” 25%”, Tổng thống Donald Trump nêu rõ trong sắc lệnh hành pháp.
Theo quy định, mức thuế mới sẽ có hiệu lực sau 21 ngày, trong khi mức thuế 25% được công bố trước đó sẽ bắt đầu áp dụng từ 7/8.
Với lần điều chỉnh này, thuế quan của Mỹ đối với hàng hóa Ấn Độ hiện nằm trong nhóm cao nhất đối với các đối tác thương mại của Washington. Đây là động thái mới nhất cho thấy ông Trump đang thực hiện lời đe dọa trừng phạt các quốc gia tiếp tục mua dầu của Nga, trong bối cảnh ông liên tục gia tăng áp lực nhằm phản đối chiến sự Nga - Ukraine.
Đáp lại động thái từ Mỹ, phía Ấn Độ gọi việc tăng thuế là rất đáng tiếc và cho rằng Washington đang trừng phạt một hành động mà nhiều nước khác cũng đang thực hiện vì lợi ích quốc gia của họ.
“Chúng tôi đã khẳng định rõ lập trường rằng việc nhập khẩu dầu của Ấn Độ dựa trên các yếu tố thị trường và nhằm bảo đảm an ninh năng lượng cho 1,4 tỷ người dân”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng những biện pháp thuế quan mới là không công bằng, vô lý và không thể chấp nhận được.
Về phía Nga, Điện Kremlin đã lên tiếng ủng hộ Ấn Độ, đồng thời chỉ trích các mức thuế của Mỹ là hành động ép buộc các quốc gia chấm dứt quan hệ thương mại với Nga. “Chúng tôi cho rằng mọi quốc gia có chủ quyền đều có và phải có quyền lựa chọn đối tác thương mại và hợp tác kinh tế của mình”, phát ngôn viên Dmitry Peskov nhấn mạnh.
Quyết định áp thuế bổ sung đối với Ấn Độ được đưa ra đúng vào thời điểm đặc phái viên của ông Trump, ông Steve Witkoff, đang có cuộc gặp tại Moscow với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết cuộc gặp diễn ra tốt đẹp và phía Nga tỏ rõ mong muốn tiếp tục đối thoại với Mỹ. Vị quan chức cũng xác nhận rằng các biện pháp trừng phạt thứ cấp mà ông Trump từng đe dọa áp dụng đối với những quốc gia tiếp tục nhập dầu Nga vẫn sẽ được triển khai vào 8/8.
Dù chỉ khoảng 20% kim ngạch xuất khẩu của Ấn Độ, tương đương 2% GDP, hướng tới Mỹ, nhưng một số ngành lại phụ thuộc đặc biệt vào thị trường này. Theo ước tính của UBS, khoảng 8 tỷ USD hàng hoá xuất khẩu sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp, bao gồm các ngành đá quý và trang sức, dệt may, hóa chất và thời trang.
Một số chuyên gia nhận định, có thể tác động thực tế của mức thuế bổ sung 25% lần này mang tính biểu tượng nhiều hơn là thực chất, bởi còn 21 ngày nữa mới có hiệu lực.
“Tác động tiêu cực lên tăng trưởng kinh tế Ấn Độ sẽ ở mức khiêm tốn do nước này có mạng lưới thương mại toàn cầu khá đa dạng”, đánh giá của các nhà kinh tế chỉ ra.
Tuy nhiên, những ngành dễ tổn thương nhất vẫn có thể nhận được hỗ trợ có mục tiêu từ chính phủ Ấn Độ. “Chúng tôi cho rằng các ngành đá quý, trang sức, dệt may, hóa chất có thể sẽ được ưu tiên hỗ trợ”, chuyên gia Tanvee Gupta Jain của UBS viết trong một bản ghi chú.
Với thị trường chứng khoán, tác động từ các mức thuế mới có phần nhẹ hơn. Theo các chiến lược gia từ Societe Generale do ông Rajat Agarwal dẫn dắt, chỉ số chuẩn Nifty 50 của Ấn Độ chỉ có khoảng 9% tiếp xúc trực tiếp với thị trường Mỹ, chủ yếu tập trung vào lĩnh vực dịch vụ công nghệ thông tin - vốn không nằm trong diện áp thuế lần này.
“Ảnh hưởng lên thị trường cổ phiếu chủ yếu thể hiện qua việc đồng rupee suy yếu và gia tăng biến động tỷ giá, dẫn đến dòng vốn ngoại rút ra trong ngắn hạn”, ông Agarwal nhận định trong bản báo cáo ngày 6/8, ngay trước thông báo mới nhất từ Nhà Trắng.
Tương tự, ngành dược phẩm, một lĩnh vực xuất khẩu lớn của Ấn Độ sang Mỹ, được cho là cũng sẽ không bị ảnh hưởng bởi các mức thuế mới.
Ngoài ra, các mặt hàng như thép và nhôm tuy có xuất khẩu sang Mỹ nhưng đã bị điều chỉnh theo một sắc lệnh khác. Các sản phẩm bán dẫn và điện tử liên quan cũng được miễn trừ khỏi thuế đối ứng. Riêng Apple, hãng có nhà máy sản xuất quy mô lớn tại Ấn Độ, được dự báo sẽ hầu như không bị ảnh hưởng.
