Ủy ban Các vấn đề Kinh tế và Tiền tệ thuộc Nghị viện châu Âu đã phê duyệt dự án đồng Euro kỹ thuật số, trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) đang tìm cách giảm sự phụ thuộc vào các hệ thống thanh toán do Mỹ kiểm soát.
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho biết: “Chúng tôi hoan nghênh việc Ủy ban Kinh tế và Tiền tệ của Nghị viện châu Âu đã thống nhất quan điểm về gói chính sách liên quan đến đồng tiền chung, qua đó vừa bảo vệ vị thế pháp lý của tiền mặt Euro, vừa định hình tương lai của đồng Euro kỹ thuật số.”
Theo dữ liệu từ ECB, hai “gã khổng lồ” thanh toán của Mỹ là Visa và Mastercard hiện chiếm 61% các giao dịch thanh toán bằng thẻ trong khu vực đồng Euro, đồng thời gần như kiểm soát toàn bộ các giao dịch thẻ xuyên biên giới. Cuộc tranh luận về chủ quyền tài chính của châu Âu đã nóng lên trong thời gian gần đây, khi căng thẳng địa chính trị và xuất hiện nhiều lo ngại về việc khối phụ thuộc quá nhiều vào hạ tầng thanh toán nước ngoài.
Đồng Euro kỹ thuật số là một trong những giải pháp được đề xuất nhằm tăng cường quyền tự chủ chiến lược của châu Âu. Đây sẽ là một dạng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương, do ECB phát hành và bảo chứng, được thiết kế để bổ sung cho tiền mặt và các dịch vụ ngân hàng hiện có thay vì thay thế chúng.
Theo đề xuất, người tiêu dùng sẽ có thể nắm giữ đồng Euro kỹ thuật số trong một ví điện tử chuyên dụng, với hạn mức sở hữu cụ thể vẫn chưa được xác định.
Hệ thống sẽ hỗ trợ cả thanh toán trực tuyến lẫn ngoại tuyến, đồng thời được thiết kế để đảm bảo mức độ riêng tư cao. ECB sẽ không thể trực tiếp nhận diện người dùng thông qua dữ liệu thanh toán của họ.
ECB sẽ cung cấp hạ tầng công nghệ cốt lõi, trong khi các ngân hàng thương mại và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán sẽ trực tiếp cung cấp dịch vụ đồng Euro kỹ thuật số cho khách hàng. Các tổ chức tài chính kỳ vọng sẽ nhận được khoản hỗ trợ cho việc tham gia hệ thống, còn các đơn vị bán hàng sẽ trả phí giao dịch ở mức được cho là thấp hơn so với phí của các giao dịch thẻ hiện nay.
Tuy nhiên, cách thức xây dựng cơ chế hỗ trợ cho các tổ chức tài chính vẫn là một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất trước khi EU bước vào vòng đàm phán với các quốc gia thành viên, theo ba nguồn tin am hiểu quá trình thảo luận.
Cụ thể, Nghị viện châu Âu dự kiến sẽ chính thức thông qua lập trường của ủy ban trong một phiên bỏ phiếu toàn thể tại Strasbourg vào đầu tháng 7. Sau đó, các cuộc đàm phán với 27 quốc gia thành viên EU sẽ được khởi động. Các nhà lập pháp đặt mục tiêu đạt được thỏa thuận cuối cùng trước khi năm 2026 kết thúc.
EU không phải là khu vực duy nhất phát triển đồng tiền kỹ thuật số công. Trung Quốc đã triển khai đồng nhân dân tệ kỹ thuật số, trong khi Nga thông báo đồng rúp kỹ thuật số sẽ chính thức đi vào hoạt động từ tháng 9/2026.
Mỹ lại lựa chọn một hướng đi khác. Tổng thống Donald Trump đã từ bỏ kế hoạch phát hành tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương thông qua Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), thay vào đó ủng hộ sự phát triển của stablecoin - các tài sản tiền mã hóa do khu vực tư nhân phát hành và được thiết kế để duy trì giá trị ổn định.
Do phần lớn stablecoin trên thế giới hiện được định giá bằng đồng USD, những người ủng hộ cho rằng công nghệ này có thể củng cố vai trò quốc tế của đồng bạc xanh và mở rộng phạm vi sử dụng của USD trong các giao dịch thanh toán xuyên biên giới.
Dù vậy, một số nhà hoạch định chính sách và cựu quan chức Mỹ cho rằng ý tưởng về đồng USD kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành có thể sẽ quay trở lại chương trình nghị sự trong tương lai.
Ông Timothy Massad, cựu Chủ tịch Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC), chia sẻ với CoinDesk vào tháng 5 rằng các cuộc thảo luận về vấn đề này vẫn đang tiếp diễn tại Washington và cho rằng việc ra mắt một đồng USD kỹ thuật số là hoàn toàn khả thi.
