“Nếu bỏ ra vài trăm nghìn đồng mỗi tháng, em sẽ ưu tiên mua gói tập gym hoặc ứng dụng học ngoại ngữ trước. Còn bảo hiểm nhân thọ thì chắc phải đợi sau này ổn định hơn”.
Chia sẻ của một nhân viên marketing 24 tuổi tại Hà Nội phản ánh khá rõ tâm lý của nhiều người trẻ hiện nay. Họ sẵn sàng chi tiền cho những giá trị có thể nhìn thấy ngay lập tức như học tập, sức khỏe hay trải nghiệm cá nhân. Trong khi đó, việc cam kết đóng phí cho một hợp đồng kéo dài hàng chục năm lại là quyết định không hề dễ dàng.
BẢO HIỂM ĐANG THẤT THẾ TRƯỚC GEN Z?
Đây không phải câu chuyện cá biệt. Theo thống kê của Vietnam Report, chỉ có 13,5% khách hàng thuộc thế hệ Gen Z (những người sinh ra trong giai đoạn 1997 – 2012) sở hữu hợp đồng bảo hiểm dù họ đã chiếm khoảng một phần tư dân số.
Con số trên cho thấy một nghịch lý đáng chú ý. Gen Z được xem là thế hệ khách hàng giàu tiềm năng của ngành bảo hiểm, nhưng lại đang đứng khá xa thị trường. Khoảng cách này không hoàn toàn đến từ thu nhập hay khả năng tài chính.
Trên thực tế, Gen Z đang là thế hệ có nhận thức tài chính sớm hơn nhiều so với các thế hệ trước. Không ít người bắt đầu đầu tư chứng khoán, mua chứng chỉ quỹ, gửi tiết kiệm trực tuyến hoặc tích lũy vốn cho các kế hoạch dài hạn ngay từ những năm đầu đi làm.
Trong mắt nhiều người trẻ, quản lý tài chính cá nhân không còn là câu chuyện của tuổi trung niên. Đó đã trở thành một kỹ năng thiết yếu cần được xây dựng càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, bảo hiểm nhân thọ vẫn chưa thực sự trở thành một phần quan trọng trong bức tranh tài chính ấy.
Nguyên nhân nằm ở sự khác biệt trong cách nhìn nhận giá trị. Thế hệ cha mẹ của Gen Z thường tiếp cận bảo hiểm từ góc độ phòng ngừa rủi ro. Khi đã có gia đình, con cái và tài sản tích lũy, họ sẵn sàng dành một phần thu nhập để bảo vệ những gì mình đang sở hữu.
Với Gen Z, câu chuyện lại khác. Họ trưởng thành trong bối cảnh công nghệ thay đổi liên tục, thị trường lao động biến động nhanh và các lựa chọn nghề nghiệp ngày càng đa dạng. Một người trẻ hôm nay có thể là nhân viên văn phòng, nhưng vài năm sau hoàn toàn có thể chuyển sang làm freelancer hoặc khởi nghiệp.
Chính sự dịch chuyển liên tục đó khiến những cam kết tài chính kéo dài 15-20 năm trở nên khó hình dung hơn. Thay vì tập trung vào những mục tiêu quá xa, nhiều người trẻ ưu tiên đầu tư cho bản thân, nâng cao năng lực nghề nghiệp và tích lũy trải nghiệm sống.
Theo chuyên gia bảo hiểm Trần Hồng Hạnh, phần lớn Gen Z hiện mới ở giai đoạn đầu của hành trình tài chính. Thu nhập chưa thực sự cao, trong khi nhu cầu chi tiêu cho học tập, phát triển bản thân và trải nghiệm cuộc sống vẫn chiếm ưu tiên lớn.
“Điều đó khiến họ cân nhắc rất kỹ trước khi cam kết với một khoản chi dài hạn”, bà Hạnh nhận định.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa người trẻ thờ ơ với bảo hiểm. Ngược lại, nhu cầu bảo vệ sức khỏe và dự phòng tài chính đang ngày càng xuất hiện rõ nét hơn trong nhóm khách hàng này.
Khác biệt nằm ở chỗ họ muốn nhìn thấy giá trị cụ thể ngay trong hiện tại thay vì chỉ được hứa hẹn về những quyền lợi ở tương lai xa. Và đây cũng chính là thách thức lớn nhất mà ngành bảo hiểm đang phải đối mặt.
Trong nhiều thập niên, các doanh nghiệp bảo hiểm quen với việc bán những hợp đồng dài hạn, tập trung vào quyền lợi tử vong, bệnh hiểm nghèo hoặc tích lũy tài sản. Nhưng với Gen Z, những thông điệp đó chưa còn đủ sức thuyết phục nếu không gắn với các nhu cầu thiết thực trong cuộc sống hàng ngày.
Nói cách khác, ngành bảo hiểm đang phải giải một bài toán không hề đơn giản: làm thế nào để bán một sản phẩm được thiết kế cho tương lai trong khi khách hàng trẻ lại muốn cảm nhận giá trị ngay từ hôm nay.
NGÀNH BẢO HIỂM LOAY HOAY TÌM TIẾNG NÓI CHUNG VỚI GEN Z
Áp lực từ thế hệ khách hàng mới đang buộc các doanh nghiệp bảo hiểm phải thay đổi. Nếu như một thập niên trước, rất ít người hình dung doanh nghiệp bảo hiểm sẽ nói về số bước chân mỗi ngày hay chất lượng giấc ngủ, thì hiện nay những khái niệm đó đang xuất hiện ngày càng nhiều trong chiến lược phát triển sản phẩm.
Gen Z lớn lên cùng điện thoại thông minh, đồng hồ theo dõi vận động và hàng loạt ứng dụng quản lý cuộc sống. Họ không quen với việc mua một sản phẩm rồi cất vào ngăn kéo. Họ muốn tương tác, muốn trải nghiệm và muốn nhìn thấy giá trị gần như ngay lập tức.
Điều đó đang thúc đẩy các doanh nghiệp bảo hiểm bước ra khỏi vai trò truyền thống là người chi trả khi rủi ro xảy ra. Thay vào đó, họ cố gắng trở thành một phần trong hành trình chăm sóc sức khỏe hàng ngày của khách hàng.
Trong vài năm gần đây, thị trường chứng kiến một cuộc đua âm thầm nhằm “wellness hóa” bảo hiểm. Nếu trước đây doanh nghiệp cạnh tranh bằng số tiền bảo vệ hoặc mức lãi suất minh họa, thì nay cuộc đua đã mở rộng sang ứng dụng sức khỏe, hệ sinh thái y tế số và trải nghiệm khách hàng.
AIA là một trong những doanh nghiệp đi sớm với chương trình AIA Vitality. Thay vì chỉ chi trả quyền lợi khi khách hàng mắc bệnh, chương trình này khuyến khích người tham gia duy trì lối sống lành mạnh thông qua các hoạt động như đi bộ, tập luyện thể thao hay khám sức khỏe định kỳ.
Về mặt tư duy sản phẩm, đây được xem là một trong những mô hình tiến bộ nhất trên thị trường hiện nay. Bởi lần đầu tiên, khách hàng được khuyến khích khỏe mạnh hơn thay vì chỉ nhận bồi thường khi sức khỏe suy giảm.
Trong khi đó, Prudential phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe số Pulse. Nền tảng này tích hợp nhiều tính năng như đánh giá nguy cơ bệnh tật, tư vấn sức khỏe trực tuyến và hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ y tế.
FWD lại lựa chọn hướng tiếp cận trẻ trung hơn. Doanh nghiệp tập trung vào trải nghiệm số, đơn giản hóa quy trình giao dịch và xây dựng hình ảnh thương hiệu gần gũi với nhóm khách hàng trẻ.
Ở một hướng đi khác, BIDV MetLife phát triển sản phẩm “Quà tặng sức khỏe” với trọng tâm là các bệnh lý đang có xu hướng trẻ hóa như tiểu đường type 2 hay ung thư giai đoạn sớm. Đây được xem là một bước điều chỉnh đáng chú ý khi doanh nghiệp bắt đầu nhìn nhận rõ hơn những rủi ro sức khỏe mà thế hệ trẻ đang phải đối mặt.
Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ hơn, phần lớn thay đổi hiện nay vẫn chủ yếu diễn ra ở lớp trải nghiệm bên ngoài. Các ứng dụng ngày càng hiện đại hơn, quy trình giao dịch được số hóa mạnh mẽ hơn và trải nghiệm khách hàng thuận tiện hơn.
Trong khi đó, phần lõi của sản phẩm lại thay đổi chậm hơn nhiều. Không ít hợp đồng bảo hiểm vẫn mang triết lý cũ với thời hạn kéo dài hàng chục năm, cấu trúc phí phức tạp và hệ thống điều khoản khó tiếp cận đối với người mới tham gia.
Một chuyên gia trong ngành bảo hiểm nhận xét rằng nhiều doanh nghiệp hiện nay đang cố gắng làm cho bảo hiểm “trông trẻ hơn”, nhưng chưa thực sự biến nó thành một sản phẩm được xây dựng từ nhu cầu của người trẻ.
LÀM SAO ĐỂ CHINH PHỤC GEN Z?
Dù các doanh nghiệp bảo hiểm liên tục đầu tư vào công nghệ và trải nghiệm khách hàng, tỷ lệ người trẻ tham gia bảo hiểm nhân thọ vẫn ở mức khá khiêm tốn. Điều này cho thấy vấn đề không nằm ở việc thị trường thiếu sản phẩm, mà nằm ở mức độ phù hợp của sản phẩm với nhu cầu của thế hệ khách hàng mới.
Ông Manish Gurbuxani, Quyền Phó Tổng giám đốc Tiếp thị và Khách hàng Prudential Việt Nam đưa ra nhận xét: “Trong các nhóm khách hàng, Gen Z nổi bật bởi tính cách vừa khắt khe vừa dễ thương: đòi hỏi minh bạch, cá nhân hóa và tốc độ, nhưng đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp phải không ngừng đổi mới”.
Một trong những khoảng trống lớn nhất hiện nay là tính linh hoạt. Gen Z có xu hướng ưu tiên những giải pháp tài chính có thể thay đổi theo từng giai đoạn cuộc sống. Họ muốn được điều chỉnh mức phí khi thu nhập biến động, tạm dừng hợp đồng trong giai đoạn khó khăn hoặc thay đổi mục tiêu bảo vệ khi nhu cầu cá nhân thay đổi.
Khoảng cách thứ hai nằm ở khả năng cá nhân hóa. Một người chuẩn bị du học, một freelancer hay một người đang khởi nghiệp đều đối mặt với những rủi ro tài chính rất khác nhau.
Tuy nhiên, phần lớn sản phẩm bảo hiểm trên thị trường vẫn được thiết kế theo hướng tiêu chuẩn hóa, thay vì xoay quanh những mục tiêu sống cụ thể của từng nhóm khách hàng.
Nhiều nhu cầu mới của giới trẻ cũng chưa được phản ánh rõ trong các sản phẩm hiện hành. Sức khỏe tinh thần là một ví dụ. Khi tình trạng căng thẳng, kiệt sức hay lo âu ngày càng phổ biến trong đời sống người trẻ, phần lớn quyền lợi bảo hiểm vẫn tập trung vào các bệnh lý thể chất và những biến cố y tế nghiêm trọng.
Mặt khác, người trẻ ngày nay có rất nhiều lựa chọn để quản lý tài chính cá nhân, từ ngân hàng số, ứng dụng đầu tư đến các quỹ mở. Bảo hiểm vì thế không còn mặc nhiên giữ vị trí trung tâm trong kế hoạch tài chính như trước đây.
Đưa ra khuyến nghị, chuyên gia bảo hiểm Trần Hồng Hạnh cho hay, việc tham gia bảo hiểm từ sớm có thể giúp người trẻ bảo vệ khả năng tạo thu nhập, giảm áp lực tài chính cho gia đình và xây dựng nền tảng tài chính dài hạn. Tuy nhiên, để những giá trị đó được đón nhận rộng rãi hơn, ngành bảo hiểm cần thay đổi cách kể câu chuyện của mình.
Thay vì chỉ nói về những rủi ro trong tương lai, doanh nghiệp cần giúp khách hàng hiểu rằng bảo hiểm là một phần của quá trình xây dựng cuộc sống bền vững, tương tự như việc lập quỹ dự phòng, đầu tư cho giáo dục hay chăm sóc sức khỏe.
Suy cho cùng, thách thức lớn nhất của ngành bảo hiểm hiện nay không phải bán thêm một hợp đồng cho Gen Z. Điều quan trọng hơn là khiến thế hệ này nhìn thấy chính nhu cầu và những mối quan tâm của mình trong các sản phẩm đang được chào bán.