Theo một nghiên cứu quy mô lớn mới công bố trên tạp chí JAMA Oncology, các bé trai và nam thanh niên được tiêm vắc xin virus u nhú ở người (HPV) có nguy cơ mắc các loại ung thư liên quan thấp hơn khoảng một nửa so với những người chưa tiêm.
Đó là lý do vì sao phụ huynh và nam thanh niên nên hiểu rõ hơn về HPV và các loại ung thư liên quan đến virus này. Vì sao vắc xin HPV quan trọng đối với bé trai và nam thanh niên và khi nào nên tiêm? Phụ huynh cần cân nhắc những gì khi quyết định tiêm loại vắc xin này cho con?
Để giải đáp các câu hỏi này, CNN đã có cuộc trao đổi với bác sĩ Leana Wen, chuyên gia y tế của CNN, hiện là bác sĩ cấp cứu và phó giáo sư kiêm nhiệm tại Đại học George Washington, đồng thời từng giữ chức ủy viên y tế thành phố Baltimore.
Cụ thể, HPV là một trong những loại virus rất phổ biến, lây truyền qua tiếp xúc da kề da trong các hoạt động thân mật. Phần lớn những người có quan hệ tình dục sẽ nhiễm HPV vào một thời điểm nào đó trong đời. Điều này áp dụng cho cả nam và nữ.
Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, gần như tất cả người trưởng thành có hoạt động tình dục đều sẽ nhiễm virus này chỉ trong vài tháng đến vài năm sau khi bắt đầu quan hệ. Trong số đó, khoảng một nửa là các chủng HPV nguy cơ cao, có thể làm tăng khả năng phát triển ung thư.
Hầu hết các ca nhiễm sẽ tự khỏi nhờ hệ miễn dịch, nhưng một số trường hợp kéo dài và có thể gây biến đổi tế bào, dẫn đến ung thư theo thời gian.
HPV liên quan đến nhiều loại ung thư ở cả nam và nữ. Ở phụ nữ, ung thư cổ tử cung là dạng phổ biến nhất nhưng virus này cũng có thể gây ung thư âm đạo và âm hộ. Ở nam giới, HPV có liên quan đến ung thư dương vật, hậu môn, vùng đầu và cổ.
Hơn 90% ca ung thư hậu môn có nguyên nhân từ HPV. Ung thư hầu họng (thường được gọi là ung thư cổ họng) có khoảng 70% trường hợp liên quan đến virus này. Đồng thời, hơn 60% ung thư dương vật cũng xuất phát từ HPV.
Nghiên cứu mới đã sử dụng dữ liệu toàn cầu của hơn 615.000 nam giới từ 9 - 26 tuổi đã tiêm vắc xin HPV 9 chủng và hơn 2 triệu người chưa tiêm. Sau khi điều chỉnh để đảm bảo tính so sánh, khoảng nửa triệu người ở mỗi nhóm được đưa vào phân tích.
Kết quả, họ phát hiện rằng những người đã tiêm có nguy cơ mắc ung thư liên quan đến HPV thấp hơn đáng kể. Nhìn chung, việc tiêm vắc xin giúp giảm khoảng 46% nguy cơ, tức là gần như giảm một nửa so với người chưa tiêm.
Hiệu quả bảo vệ xuất hiện ở nhiều nhóm tuổi khác nhau. Những người tiêm từ 9 – 14 tuổi giảm nguy cơ khoảng 42%, trong khi nhóm 15 – 26 tuổi giảm khoảng 50%.
Ban đầu, trọng tâm của vắc xin HPV là do mối liên hệ trực tiếp và rõ ràng giữa HPV và ung thư cổ tử cung, một vấn đề y tế toàn cầu lớn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, riêng năm 2022 đã ghi nhận hơn 660.000 ca mắc mới và khoảng 350.000 ca tử vong vì căn bệnh này.
Các thử nghiệm lâm sàng ban đầu và chiến dịch y tế công cộng tập trung vào việc phòng ngừa loại ung thư này, nên chương trình tiêm chủng được triển khai trước cho bé gái.
Theo thời gian, khi có thêm bằng chứng về gánh nặng bệnh tật do HPV ở nam giới, khuyến nghị tiêm vắc xin đã được mở rộng cho cả bé trai. Tuy nhiên, nhận thức của công chúng vẫn chưa theo kịp khoa học, nhiều người vẫn nghĩ đây là vắc xin chủ yếu dành cho nữ.
Do đó, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến nghị tiêm định kỳ cho trẻ tiền dậy thì ở 11 hoặc 12 tuổi và có thể bắt đầu từ 9 tuổi. Vắc xin HPV có thể tiêm cùng lúc với các vắc xin khác.
Trong khi đó, Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ (AAP) khuyến nghị tiêm cho tất cả trẻ vị thành niên từ 9 - 12 tuổi. Họ nhấn mạnh việc tiêm sớm nhằm mục tiêu bảo vệ trước khi có bất kỳ phơi nhiễm nào với HPV.
Theo AAP, không có nhược điểm nào được ghi nhận khi tiêm sớm. Đáp ứng miễn dịch ở trẻ nhỏ rất tốt và chưa có bằng chứng cho thấy hiệu quả bảo vệ giảm đáng kể theo thời gian.
Dù tiêm sớm là lý tưởng, nghiên cứu này và nhiều nghiên cứu khác cho thấy vẫn có lợi ích đáng kể nếu tiêm muộn hơn. Điều này là vì vắc xin bảo vệ chống lại nhiều chủng HPV và có thể người đó chưa từng tiếp xúc với tất cả các chủng trước đó. Tiêm bù vẫn mang lại sự bảo vệ quan trọng.
Những trường hợp bỏ lỡ lịch tiêm vẫn được khuyến nghị tiêm bù đến 26 tuổi. Đối với người từ 27 - 45 tuổi chưa tiêm hoặc tiêm chưa đầy đủ, CDC khuyến nghị nên trao đổi và quyết định cùng bác sĩ. Vắc xin đã được cấp phép cho nhóm tuổi này và người bệnh có thể lựa chọn tiêm sau khi tham khảo ý kiến chuyên môn.
Vắc xin HPV về bản chất là một biện pháp phòng ngừa ung thư. Nó bảo vệ con người khỏi các nhiễm trùng có thể dẫn đến bệnh nghiêm trọng nhiều năm sau.
Hiện có bằng chứng mạnh mẽ rằng vắc xin này mang lại lợi ích cho tất cả mọi người. Hồ sơ an toàn đã được xác lập rõ ràng, hiệu quả trong việc phòng bệnh liên quan đến HPV là rất cao. Việc tiêm chủng là cơ hội để giảm nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng trong tương lai.
