Tại kỳ họp thứ tư (kỳ họp chuyên đề) ngày 15/6, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Đề án Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1.
Theo đó, vùng phát thải thấp được triển khai trong phạm vi Vành đai 1, gồm 9 phường: Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Hai Bà Trưng, Ô Chợ Dừa, Tây Hồ và Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Khu vực này có diện tích hơn 26km² với khoảng 625.000 dân sinh sống, là trung tâm lịch sử, chính trị, hành chính, văn hóa và du lịch của Thủ đô.
Lộ trình thực hiện được chia thành 3 giai đoạn. Trong giai đoạn 1, từ ngày 1/7 đến 31/12/2026, thành phố thí điểm tại khu vực phố cổ và khu vực xung quanh hồ Hoàn Kiếm thuộc phường Hoàn Kiếm. Phạm vi thí điểm gồm 119 tuyến phố và 5 ngõ, được chia thành hai khu vực.
Trong đó, khu vực 1 là phạm vi bên trong tuyến phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, được bao quanh bởi các tuyến phố: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ. Khu vực 2 là toàn bộ khu phố cổ, được giới hạn bởi các tuyến: Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải và Trần Nhật Duật.
Trong thời gian thí điểm, thành phố tập trung tuyên truyền, phổ biến chính sách; hướng dẫn người dân đăng ký kế hoạch chuyển đổi phương tiện cá nhân; đồng thời khuyến khích hạn chế hoạt động của xe mô tô, xe gắn máy chạy xăng hoạt động trên nền tảng ứng dụng công nghệ trong khu vực.
Đối với xe mô tô, xe gắn máy không hoạt động kinh doanh, thành phố khuyến khích hạn chế lưu thông xe mô tô sản xuất trước năm 2008 và xe gắn máy sản xuất trước năm 2016; khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng phương tiện xanh, xe điện hoặc giao thông công cộng.
Giai đoạn 2, từ ngày 1/1 đến 31/12/2027, phạm vi thí điểm được mở rộng ra toàn bộ địa bàn phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Thành phố sẽ bắt đầu triển khai đo kiểm khí thải xe mô tô, xe gắn máy theo lộ trình của Chính phủ; tăng cường kiểm soát các phương tiện phát thải cao; từng bước hạn chế hoạt động của những phương tiện không đáp ứng quy chuẩn khí thải trong khu vực phát thải thấp.
Song song với đó là hoàn thiện hệ thống camera giám sát, nhận diện phương tiện, chia sẻ dữ liệu và các chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện.
Đến giai đoạn 3, từ ngày 1/1/2028 đến hết năm 2029, vùng phát thải thấp được mở rộng ra toàn bộ Vành đai 1. Ngoài các biện pháp đã áp dụng ở các giai đoạn trước, thành phố sẽ không cho phép xe mô tô, xe gắn máy sử dụng xăng không đạt quy chuẩn khí thải mức 3 trở lên lưu thông trong khu vực.
Từ năm 2030, mô hình vùng phát thải thấp sẽ được duy trì ổn định, từng bước nâng cao yêu cầu kiểm soát phát thải và mở rộng phạm vi quản lý phù hợp với điều kiện thực tế của Thủ đô.
Theo UBND thành phố Hà Nội, giao thông hiện là nguồn phát thải lớn nhất trong nội đô, đóng góp khoảng 59% lượng phát thải nội tại của thành phố. Việc triển khai vùng phát thải thấp không chỉ nhằm cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển giao thông công cộng, giao thông xanh và xây dựng đô thị bền vững trong những năm tới.
So với các phương án và nghị quyết trước đây, Hà Nội đã điều chỉnh lùi thời điểm áp dụng hạn chế xe máy xăng không đạt chuẩn vào khu vực Vành đai 1 từ ngày 1/7/2026 sang ngày 1/1/2028.
Cũng tại kỳ họp, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông xanh. Theo đó, cá nhân thuộc hộ nghèo khi chuyển đổi từ xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện thân thiện với môi trường sẽ được hỗ trợ một lần bằng tiền, tương ứng với một xe mô tô hoặc xe gắn máy, mức hỗ trợ tối đa 20 triệu đồng/người.
Đáng chú ý, Hà Nội sẽ miễn vé xe buýt (trừ xe buýt phục vụ kinh doanh du lịch) từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 30/6/2027 đối với các chuyến đi xuất phát từ khu vực Vành đai 1 đến các khu vực khác trên địa bàn thành phố.
Theo UBND thành phố Hà Nội, chính sách này nhằm hỗ trợ các nhóm đối tượng chịu tác động trực tiếp từ lộ trình hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đồng thời tạo điều kiện để người dân từng bước thay đổi thói quen đi lại, chuyển sang sử dụng vận tải hành khách công cộng.
Ngoài ra, thành phố cũng dự kiến miễn vé xe buýt và metro trên toàn địa bàn vào các dịp lễ, Tết và sự kiện trọng đại đến hết ngày 31/12/2030.
