Theo một nghiên cứu mới được ngân hàng Triodos công bố, đợt nắng nóng kéo dài đang bao trùm châu Âu trong mùa hè này có nguy cơ xóa sạch một năm tăng trưởng kinh tế của khu vực.
Trong khi EU được dự báo tăng trưởng khoảng 1,1% trong năm nay, thì thiệt hại do nắng nóng cực đoan và cháy rừng có khả năng lên tới 180 tỷ euro, tương đương khoảng 1% GDP, đồng nghĩa với việc nền kinh tế của cả khối có thể gần như đình trệ.
Ngân hàng Triodos xác định tác động của nắng nóng thông qua 4 kênh, trong đó 3 yếu tố được định lượng theo mức trung bình của EU.
Sản lượng cây trồng và sản lượng sữa giảm, cùng với tình trạng giá thực phẩm tăng sau đó, sẽ khiến nền kinh tế thiệt hại khoảng 0,15%. Việc sản lượng điện hạt nhân, thủy điện và nhiệt điện bị hạn chế, hiệu suất điện mặt trời suy giảm cùng với giá điện bán buôn tăng cao sẽ làm giảm thêm khoảng 0,12 - 0,15%. Bên cạnh đó, năng lực vận tải đường sắt, đường bộ và đường thủy bị gián đoạn gây thiệt hại thêm 0,15%.
Tác động lớn nhất và cũng khó xác định chính xác nhất chính là năng suất lao động. Sản lượng tạo ra trên mỗi lao động bắt đầu giảm khi nhiệt độ vượt khoảng 25 - 30°C, trong đó những công việc ngoài trời và đòi hỏi nhiều thể lực sẽ bị tác động lớn nhất. Công việc văn phòng cũng không nằm ngoài nguy cơ, một phần do nắng nóng làm suy giảm chất lượng giấc ngủ và khả năng nhận thức. Một phân tích trên nhiều quốc gia của Allianz, được nghiên cứu của Triodos dẫn lại, ước tính sản lượng giảm khoảng 3% trên mỗi giờ làm việc cho mỗi độ C vượt quá 30°C nếu tình trạng này kéo dài trong nhiều ngày.
Kết quả nghiên cứu của Ngân hàng Triodos không phải là bảng xếp hạng những quốc gia nóng nhất. Triodos đánh giá từng nền kinh tế dựa trên tỷ trọng sản lượng đến từ các ngành dễ bị ảnh hưởng, thời gian đi lại, mức độ phổ biến của điều hòa không khí và khả năng thích nghi với khí hậu, sau đó kết hợp với số ngày nắng nóng vượt mức thông thường được ghi nhận trong năm nay.
Pháp được dự báo chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với tăng trưởng có nguy cơ giảm khoảng 1,4 điểm phần trăm, đủ để khiến nền kinh tế nước này chuyển sang suy giảm khoảng 0,6%, trong bối cảnh xuất phát điểm vốn đã yếu.
Hà Lan mất khoảng 0,8 điểm phần trăm tăng trưởng, khiến nền kinh tế gần như đi ngang.
Tây Ban Nha và Italy có lực lượng lao động dễ bị ảnh hưởng bởi nắng nóng nhất và cũng trải qua nhiều ngày nhiệt độ cao nhất. Tuy nhiên, nhiều thập kỷ thích nghi với thời tiết nóng đã giúp hai nước này bớt được tác động của từng đợt nắng nóng riêng lẻ.
Ba Lan, với tỷ lệ sử dụng điều hòa không khí thấp và khả năng thích nghi với khí hậu nóng còn hạn chế, sẽ đặc biệt dễ bị tổn thương. Tuy nhiên, mùa hè năm nay tại nước này mát mẻ hơn và nền kinh tế vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 2,9%.
Những tổn thất về con người phần lớn chưa được tính đầy đủ vào các con số trên. Ước tính, đã có khoảng 20.400 người tử vong do liên quan đến nắng nóng tại Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Italy chỉ trong đợt nắng nóng hồi tháng 6.
Tình trạng cháy rừng cũng có nhiều diễn biến nghiêm trọng. Tính đến tuần trước, các vụ cháy rừng đã thiêu rụi hơn 490.000 ha trên toàn EU, cao hơn nhiều so với mức trung bình 197.000 ha trong 20 năm qua, theo Hệ thống Thông tin Cháy rừng châu Âu. Pháp cũng ghi nhận mức cao kỷ lục.
Các dịch vụ hệ sinh thái bị mất đi do diện tích rừng bị thiêu rụi có thể khiến thiệt hại tăng thêm từ 100 triệu euro đến 4,6 tỷ euro.
Nghiên cứu của Ngân hàng Triodos cho rằng các biện pháp thích ứng có thể giúp cắt giảm khoảng 40% thiệt hại về năng suất, nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn tác động của nắng nóng.
Các nhà phân tích tại Triodos lưu ý, việc chỉ thích ứng với nắng nóng là chưa đủ và châu Âu cần hành động mạnh mẽ hơn để cắt giảm khí thải. Ngân hàng dẫn việc Ủy ban châu Âu ngày 17/7 điều chỉnh theo hướng nới lỏng lộ trình của cơ chế định giá carbon chủ chốt như một động thái đi ngược với yêu cầu này.
