Sứ mệnh dẫn dắt cộng đồng doanh nghiệp trong kỷ nguyên phát triển mới

Cần xây dựng một đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam có khát vọng dân tộc, có bản lĩnh chính trị, có trí tuệ và năng lực cạnh tranh toàn cầu, TS Hồ Sỹ Hùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam VCCI trao đổi với Thương gia về trách nhiệm, sứ mệnh của VCCI và vai trò của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

DOANH NGHIỆP BƯỚC VÀO “TUYẾN ĐẦU”

Thưa ông, Đại hội XIV của Đảng thành công đã mở ra kỷ nguyên phát triển mới của đất nước. Ông nhìn nhận vận hội và yêu cầu mới đặt ra đối với cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam thế nào?

Đại hội XIV của Đảng mở ra một không gian phát triển mới, với tầm nhìn đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao trong những thập niên tới. Trong bức tranh đó, cộng đồng doanh nghiệp và đội ngũ doanh nhân không chỉ là lực lượng sản xuất - kinh doanh đơn thuần, mà đã được xác lập là lực lượng trung tâm của tiến trình phát triển, là chủ thể hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước.

Sau gần 40 năm Đổi mới, từ chỗ cả nước chỉ có khoảng 5.000 doanh nghiệp tư nhân vào đầu thập niên 1990, đến nay Việt Nam đã có gần 900.000 doanh nghiệp đang hoạt động, hơn 2 triệu doanh nhân và nhà quản lý doanh nghiệp, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 42–45% GDP, tạo ra phần lớn việc làm cho xã hội. Điều đó cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đã trưởng thành mạnh mẽ và đang bước vào giai đoạn phát triển về chất lượng, chiều sâu và năng lực dẫn dắt.

Trong kỷ nguyên mới, doanh nghiệp không chỉ làm giàu cho mình, mà còn phải góp phần làm giàu cho quốc gia, tham gia giải quyết các bài toán lớn về tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Vậy trong bối cảnh đặc biệt này, sứ mệnh và trách nhiệm của VCCI - Tổ chức quốc gia đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp ra sao, thưa ông?

Chắc chắn VCCI sẽ tiếp tục gánh trên vai một sứ mệnh rất lớn. Đó là xây dựng một đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam có khát vọng dân tộc, có bản lĩnh chính trị, có trí tuệ và năng lực cạnh tranh toàn cầu, đủ sức đồng hành cùng đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.

Chúng tôi xác định, VCCI không chỉ dừng lại ở vai trò bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, mà phải dẫn dắt tiến trình đổi mới, đóng vai trò cầu nối chiến lược giữa Đảng, Nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp trong nước với thị trường khu vực và thế giới. VCCI còn là tổ chức tập hợp sức mạnh cộng đồng doanh nghiệp thông qua cả các hiệp hội chuyên ngành và địa phương.

Môi trường kinh doanh toàn cầu biến động nhanh, phức tạp và khó lường, VCCI phải chủ động đặt mình vào trung tâm của dòng chảy đổi mới, cùng doanh nghiệp gỡ điểm nghẽn thể chế, khai mở thị trường mới, hỗ trợ doanh nghiệp lớn lên, vươn xa, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu

Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được xem là một dấu mốc cực kỳ quan trọng trong việc xây dựng, phát triển thành công một nước Việt Nam hùng cường. Với cương vị Chủ tịch VCCI, ông nhìn nhận Nghị quyết 68 có ý nghĩa ra sao?

Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị có thể xem là một dấu mốc đặc biệt quan trọng trong tiến trình hoàn thiện tư duy và đường lối phát triển kinh tế của Đảng. Nghị quyết đã khẳng định một cách rõ ràng, nhất quán và mạnh mẽ rằng: Kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Điều này không chỉ mang ý nghĩa khẳng định về mặt chính trị, mà còn tạo ra một bước phát triển mới về tư duy chiến lược đối với vai trò, vị thế và sứ mệnh của khu vực kinh tế tư nhân trong giai đoạn phát triển hiện nay.

Điểm rất đáng chú ý của Nghị quyết 68 là lần đầu tiên khu vực kinh tế tư nhân được đặt vào vị trí trung tâm trong tổng thể các mục tiêu lớn của nền kinh tế, từ tăng trưởng nhanh và bền vững, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia, đến thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa và tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng xanh, tuần hoàn và thân thiện với môi trường. Đây là sự chuyển dịch quan trọng từ tư duy “khuyến khích, hỗ trợ” sang tư duy “kiến tạo và đồng hành”, trong đó Nhà nước giữ vai trò tạo lập môi trường, còn doanh nghiệp tư nhân được trao niềm tin để phát huy đầy đủ vai trò là lực lượng xung kích của nền kinh tế.

Nghị quyết 68 cũng thể hiện tinh thần rất rõ ràng về việc bảo đảm quyền tự do kinh doanh, quyền bình đẳng trong tiếp cận các nguồn lực, cũng như yêu cầu tháo gỡ thực chất các rào cản thể chế đang kìm hãm sự phát triển của khu vực tư nhân. Việc nhấn mạnh cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao chất lượng thực thi chính sách cho thấy Nghị quyết không dừng ở định hướng, mà hướng tới những thay đổi cụ thể, có thể đo lường được trong đời sống kinh tế.

Quan trọng hơn, Nghị quyết 68 đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về tính ổn định, nhất quán và dài hạn của chính sách phát triển kinh tế tư nhân. Đây chính là yếu tố then chốt để củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Tôi tin tưởng rằng, nếu Nghị quyết 68 và cả “Bộ tứ trụ cột” được cả hệ thống chính trị triển khai một cách quyết liệt, thực chất, đồng bộ trong thực tế thì chúng ta sẽ chứng kiến nhiều nguồn lực cực kỳ to lớn trong cộng đồng doanh nghiệp sẽ được khai phóng mạnh mẽ. Các cải cách sâu rộng sẽ thúc đẩy, tạo điều kiện chín muồi cho Việt Nam xuất hiện những doanh nghiệp tư nhân, doanh nhân dân tộc có quy mô, tiềm lực tầm cỡ thế giới giống như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc từng làm được trước đây trong giai đoạn kinh tế phát triển bùng nổ của các quốc gia Đông Á này. Lực lượng doanh nghiệp tư nhân được tiếp sức, không ngừng lớn mạnh sẽ hỗ trợ nền kinh tế phát triển đột phá, tạo đà tăng trưởng GDP đạt mức hai con số đúng như mục tiêu Đảng và Chính phủ đã đặt ra.

Đối với VCCI, Nghị quyết 68 vừa là kim chỉ nam cho mọi hoạt động, vừa là cơ sở chính trị và pháp lý quan trọng để chúng tôi tiếp tục đẩy mạnh vai trò đại diện và phản biện chính sách. Trên tinh thần đó, VCCI sẽ chủ động hơn nữa trong việc tham gia cùng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương để cụ thể hóa Nghị quyết thành các chương trình hành động, các cơ chế, chính sách khả thi. Đồng thời đồng hành sát sao với doanh nghiệp trong quá trình triển khai, bảo đảm tinh thần của Nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, trở thành động lực thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp tư nhân phát triển lành mạnh, bền vững và có đóng góp ngày càng lớn cho đất nước.

Ông nhiều lần nhấn mạnh vai trò “tiên phong” của doanh nghiệp. Cụ thể, tinh thần tiên phong đó cần được thể hiện như thế nào trong giai đoạn hiện nay?

Tôi cho rằng, trong kỷ nguyên mới, doanh nghiệp Việt Nam phải thể hiện rõ tinh thần tiên phong của những “người lính thời bình”.

Trước hết, cộng đồng doanh nghiệp cần giữ vai trò tiên phong trong việc đồng hành cùng Đảng, Nhà nước và Nhân dân triển khai hiệu quả các chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, đáp ứng ngày càng tốt hơn nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Doanh nghiệp phải đi đầu trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; dẫn dắt quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh của quốc gia; đồng thời từng bước đưa các giá trị thương hiệu Việt, sản phẩm Việt vươn ra thị trường khu vực và toàn cầu.

Tiếp đó, doanh nghiệp cần phát huy vai trò tiên phong trong tham gia xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách. Thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh chính là “thước đo” xác thực nhất đối với chất lượng chính sách. Trên cơ sở đó, các cơ quan hoạch định chính sách có thêm căn cứ thực tiễn để điều chỉnh, hoàn thiện khung khổ pháp lý, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, ổn định và bền vững. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà VCCI đóng vai trò nòng cốt và kết nối.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải là lực lượng tiên phong trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Việc mạnh dạn ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn vào sản xuất – kinh doanh không chỉ là yêu cầu của cạnh tranh, mà còn là con đường tất yếu để nâng cao năng suất và giá trị gia tăng.

Một trụ cột quan trọng khác của tinh thần tiên phong là sự liên kết và đoàn kết trong cộng đồng doanh nghiệp. Trong một nền kinh tế ngày càng mở và cạnh tranh gay gắt, không một doanh nghiệp nào có thể phát triển bền vững trong thế đơn lẻ. Đoàn kết, hợp tác, đối thoại và cùng nhau chia sẻ nguồn lực, kinh nghiệm chính là điều kiện cần thiết để hình thành những chuỗi liên kết mạnh, những hệ sinh thái doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh ở quy mô khu vực và quốc tế.

Cuối cùng, sự tiên phong của doanh nghiệp cần gắn liền với trách nhiệm xã hội và tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc. Phát triển kinh tế không thể tách rời mục tiêu tiến bộ, công bằng và an sinh xã hội. Doanh nghiệp cần tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng, đóng góp vào công tác an sinh xã hội, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau, không đánh đổi các giá trị xã hội để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần.

Tôi muốn nhấn mạnh rằng, đất nước ta đang đứng trước một vận hội phát triển rất lớn, mở ra những cơ hội chưa từng có để nâng tầm nền kinh tế và vị thế quốc gia. Tuy nhiên, vận hội đó chỉ có thể trở thành hiện thực khi có sự chung sức, đồng lòng và hành động quyết liệt của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân lực lượng trực tiếp tạo ra của cải, việc làm và động lực tăng trưởng cho đất nước.

Điều quan trọng nhất là mỗi doanh nhân cần giữ vững khát vọng cống hiến cho đất nước, không ngừng đổi mới tư duy, nâng cao năng lực quản trị, đầu tư cho khoa học - công nghệ, nhân lực và xây dựng văn hóa kinh doanh liêm chính, hiện đại. Khi doanh nghiệp lớn mạnh, nền kinh tế sẽ vững vàng hơn, và Việt Nam sẽ đủ năng lực, đủ tự tin để vươn lên mạnh mẽ, bước vào kỷ nguyên phát triển phồn vinh, hạnh phúc và bền vững.

TS Hồ Sỹ Hùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam VCCI

VCCI VÀ CHIẾN LƯỢC NÂNG TẦM DOANH NGHIỆP THỦ ĐÔ

Riêng với Thủ đô Hà Nội - Trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước, VCCI nhìn nhận ra sao về vai trò của cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô?

Hà Nội là địa phương tập trung số lượng lớn doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp, trong đó có nhiều doanh nghiệp đầu tàu, doanh nhân có uy tín và tầm ảnh hưởng. Cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô không chỉ đóng góp quan trọng cho tăng trưởng kinh tế của Hà Nội, mà còn có vai trò dẫn dắt, lan tỏa chuẩn mực phát triển cho cả nước. Cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô có lợi thế rất lớn về khoa học công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số...

VCCI luôn đánh giá cao vai trò của các hiệp hội doanh nghiệp tại Hà Nội, đặc biệt là Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Hà Nội (HBA) vốn có thế mạnh về liên kết vùng miền, hợp tác quốc tế, trong việc chủ động kết nối, phản biện chính sách, hỗ trợ doanh nghiệp trong các hoạt động đầu tư, xúc tiến thương mại, nâng cao năng lực quản trị, hội nhập và đổi mới sáng tạo.

Trong thời gian tới, VCCI sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với HBA và các hiệp hội doanh nghiệp Thủ đô, phấn đấu xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm hội tụ của doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp xanh, doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế.

Trong thời gian tới, VCCI sẽ có những hỗ trợ cụ thể như thế nào đối với cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Thủ đô Hà Nội để phát huy vai trò đầu tàu, dẫn dắt trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, thưa ông?

Phải khẳng định một lần nữa, doanh nghiệp Thủ đô Hà Nội có vị trí và vai trò hết sức đặc biệt trong nền kinh tế quốc gia, không chỉ bởi quy mô, trình độ và mức độ tập trung nguồn lực, mà còn bởi vai trò tiên phong về tư duy, chuẩn mực quản trị và khả năng lan tỏa sang các địa phương khác. Chính vì vậy, trong thời gian tới, VCCI xác định việc đồng hành và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô là một trong những trọng tâm quan trọng trong tổng thể các chương trình hành động của mình.

Trước hết, VCCI sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của thành phố Hà Nội, các hiệp hội như Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Hà Nội HBA để phản ánh kịp thời tiếng nói của doanh nghiệp, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, thủ tục hành chính, quy hoạch, đất đai, hạ tầng và tiếp cận nguồn lực, nhằm tạo môi trường đầu tư - kinh doanh thông thoáng, minh bạch và có tính dự báo cao, tương xứng với vai trò của Thủ đô.

Thứ hai, VCCI sẽ hợp tác với HBA cùng hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua các chương trình về quản trị hiện đại, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Với lợi thế về tri thức, khoa học - công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp Thủ đô cần được tạo điều kiện để đi đầu trong ứng dụng công nghệ mới, xây dựng mô hình kinh doanh bền vững, qua đó khẳng định vai trò dẫn dắt của khu vực kinh tế tư nhân.

Thứ ba, VCCI sẽ tăng cường vai trò kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp Thủ đô mở rộng thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước, khu vực và toàn cầu, đặc biệt là tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Chúng tôi khuyến khích và hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội không chỉ giữ vững vị thế tại thị trường trong nước, mà còn từng bước xây dựng thương hiệu, nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Cuối cùng, VCCI sẽ cùng với cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô chú trọng xây dựng văn hóa doanh nhân hiện đại, đề cao trách nhiệm xã hội, đạo đức kinh doanh và tinh thần thượng tôn pháp luật, để doanh nghiệp Hà Nội không chỉ là lực lượng kinh tế mạnh, mà còn là hình mẫu về phát triển bền vững, đóng góp tích cực cho sự phát triển chung của Thủ đô và cả nước.

Tôi cũng cho rằng, Hà Nội sẽ cần tiếp tục đi đầu trong việc xây dựng một chính quyền kiến tạo, đồng hành cùng doanh nghiệp, trong đó tiếng nói của doanh nhân phải được lắng nghe một cách thực chất trong quá trình xây dựng và giám sát chính sách. Tôi mong muốn VCCI sẽ đóng góp vào việc kết nối chặt chẽ hơn giữa doanh nghiệp Thủ đô với các cơ quan hoạch định chính sách của thành phố, để những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh được phản ánh kịp thời, được xem xét và tháo gỡ một cách trúng và hiệu quả hơn.

Xin cảm ơn ông!