Tính đến cuối tháng 4/2026, nhiều doanh nghiệp niêm yết đã hoàn tất tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên (ĐHĐCĐ). Tuy nhiên, thay vì một bức tranh đồng đều, mùa đại hội năm nay ghi nhận sự phân hóa rõ rệt về mức độ quan tâm của cổ đông – từ cảnh quá tải đến những cuộc họp bất thành.
NƠI ĐÔNG NGHỊT, CHỖ “VẮNG LẶNG”
Ở nhóm doanh nghiệp có quy mô vốn lớn và sức hút cổ phiếu cao, không khí đại hội diễn ra đặc biệt sôi động. Điển hình, tại kỳ họp của Tập đoàn Hòa Phát (mã chứng khoán: HPG) ngày 21/4, hội trường rơi vào tình trạng quá tải, nhiều cổ đông phải đứng theo dõi suốt phiên họp. Tương tự, tại ĐHĐCĐ năm nay, ngân hàng SHB cũng thiết lập kỷ lục mới với gần 3.000 cổ đông tham dự trực tiếp.
Tại ngân hàng MB, hơn 2.000 cổ đông đã đến tham dự ĐHĐCĐ năm nay, dù con số này giảm mạnh so với hơn 4.700 cổ đông của năm 2025. Đáng chú ý, trước đó ngân hàng đã thông báo không hỗ trợ chi phí đi lại, ăn trưa như các năm trước – yếu tố từng góp phần thu hút lượng lớn cổ đông, với mức hỗ trợ 500.000 đồng/người.
Chiều 16/4, Tập đoàn FPT tổ chức ĐHĐCĐ với 2.730 cổ đông tham gia và 444 cổ đông ủy quyền, đại diện hơn 1 tỷ cổ phần, chiếm 60,56% quyền biểu quyết. Đây là mức cao kỷ lục, vượt xa con số 2.020 cổ đông của năm 2025. Tương tự, ACB cũng ghi nhận hơn 1.070 cổ đông tham dự tại thời điểm bỏ phiếu.
Trái ngược với không khí sôi động đó, không ít doanh nghiệp lại rơi vào tình trạng “ế” cổ đông, khiến đại hội lần 1 không thể tiến hành.
Công ty Cổ phần Đầu tư LDG (mã chứng khoán: LDG) là ví dụ điển hình. Ngày 23/4, doanh nghiệp chỉ ghi nhận 200 cổ đông tham gia, tương ứng hơn 33,55 triệu cổ phiếu, đạt hơn 13% tổng quyền biểu quyết – không đủ điều kiện tổ chức đại hội. Công ty buộc phải lên kế hoạch họp lần 2 vào ngày 21/5 theo hình thức trực tuyến.
Không chỉ khó khăn về tỷ lệ tham dự, LDG còn đối mặt với áp lực tài chính đáng kể. Cuối năm 2025, tổng dư nợ liên quan ngân hàng và trái phiếu của doanh nghiệp vượt 777 tỷ đồng. Các khoản phải trả người bán ngắn hạn ở mức hơn 142 tỷ đồng, trong đó gần 73 tỷ đồng đã quá hạn. Bên cạnh đó là các khoản phải trả khách hàng đã thanh lý thỏa thuận đặt cọc hoặc hợp đồng nguyên tắc tại nhiều dự án khác nhau.
Tại các dự án, áp lực thanh toán cũng hiện hữu: dự án High Intela và West Intela có gần 121 tỷ đồng quá hạn; LDG Sky lên tới 225 tỷ đồng; khu dân cư Tân Thịnh hơn 44 tỷ đồng và các dự án khác hơn 3 tỷ đồng. Đơn vị kiểm toán Moore AISC lưu ý những yếu tố này có thể làm dấy lên nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp.
Tương tự, Công ty Cổ phần Chứng khoán SBS (mã chứng khoán: SBS) đã tổ chức ĐHĐCĐ vào ngày 24/4. Tổng số cổ đông vào thời điểm chốt danh sách để tiến hành đại hội là 14.488 cổ đông. Tuy nhiên, số đại biểu là cổ đông tham dự có mặt trực tiếp hoặc thông qua đại diện được ủy quyền có mặt tại đại hội lần này là 26 cổ đông, đại diện 8,97% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết. Đại hội theo đó tổ chức bất thành lần 1 và SBS phải tiến hành tổ chức lần 2.
Trong khi đó, Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Công nghiệp Becamex (Becamex IDC - mã chứng khoán: BCM) thực hiện gia hạn thời gian tổ chức đại hội cổ đông thường niên năm 2026, dự kiến tổ chức chậm nhất đến ngày 30/6. Lý do gia hạn thời gian tổ chức đại hội để hoàn tất đại hội cổ đông thường niên tại các công ty thành viên và cập nhật phương án kinh doanh, kế hoạch tài chính cho phù hợp với các tác động, diễn biến mới của thị trường năm nay.
CHI TIỀN KÉO NGƯỜI ĐI HỌP
Theo quy định, đại hội cổ đông chỉ hợp lệ khi có trên 50% tổng quyền biểu quyết tham dự. Khi không đạt, doanh nghiệp buộc phải tổ chức lại, kéo theo hệ lụy không nhỏ: trì hoãn các quyết định quan trọng như tăng vốn, chia cổ tức, hay điều chỉnh chiến lược kinh doanh. Điều này khiến ĐHĐCĐ không còn là thủ tục hành chính, mà trở thành một “điểm nghẽn vận hành” nếu niềm tin cổ đông suy giảm.
Để giải bài toán tỷ lệ tham dự, nhiều doanh nghiệp đã lựa chọn cách “mềm hóa” bằng các khoản hỗ trợ tài chính cho cổ đông.
Trước thềm đại hội ngày 28/4, Công ty Cổ phần Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (mã chứng khoán: CII) đưa ra chính sách chi tiền cho cổ đông chỉ cần đăng ký tham dự. Với cổ đông nắm không quá 5.000 cổ phiếu, mức nhận là 50.000 đồng. Từ ngưỡng này trở lên, khoản chi được tính theo công thức số cổ phần nhân 10.000 rồi lấy 0,1%.
Theo đó, một cổ đông sở hữu hơn 2,23 triệu cổ phiếu có thể nhận hơn 22,3 triệu đồng chỉ với việc đăng ký tham dự. Đây không phải lần đầu CII áp dụng chính sách này, khi trước đó doanh nghiệp từng kết hợp tặng tiền và quay thưởng.
Nhìn lại lịch sử, CII từng nhiều lần không đạt đủ tỷ lệ tham dự, với các mức 36,77% năm 2024, 48,47% tại đại hội bất thường và chỉ 23,85% vào năm 2022. Một phần nguyên nhân đến từ cơ cấu cổ đông phân tán – khi cổ đông lớn nhất là HFIC chỉ nắm 4,38%. Trong bối cảnh không có cổ đông chi phối, việc “kéo người đi họp” gần như trở thành bài toán bắt buộc.
Tương tự, Tổng CTCP Đầu tư Phát triển Xây dựng (DIC Corp - mã chứng khoán: DIG) cũng triển khai chương trình tương tự. Cổ đông nắm giữ từ 2 triệu cổ phiếu trở lên sẽ nhận 20 triệu đồng/người; dưới mức này, giá trị được tính theo công thức số cổ phiếu nhân 10 đồng. Ví dụ, sở hữu 1 triệu cổ phiếu sẽ nhận 10 triệu đồng.
Không chỉ nhóm bất động sản, một số ngân hàng như MB hay SHB cũng từng áp dụng hỗ trợ tài chính cho cổ đông. Thậm chí, Sacombank trong giai đoạn tái cấu trúc đã tặng vàng cho cổ đông tham dự và chất vấn lãnh đạo.
Tuy nhiên, câu chuyện “phát tiền” cũng đặt ra một vấn đề sâu hơn: mức độ gắn kết thực sự của cổ đông. Khi khoản hỗ trợ đủ hấp dẫn, một bộ phận nhà đầu tư có thể tham dự chỉ vì lợi ích ngắn hạn. Điều này giúp đại hội đông hơn, nhưng chưa chắc cải thiện chất lượng thảo luận.
Ngược lại, khi doanh nghiệp cắt giảm hỗ trợ, đây lại trở thành phép thử rõ ràng hơn về niềm tin. Những cổ đông vẫn tham dự thường là những người quan tâm thực sự đến hoạt động và giá trị dài hạn của doanh nghiệp.
Thực tế cho thấy, số lượng cổ đông đông không đồng nghĩa với sự gắn kết cao. Một doanh nghiệp có thể có hàng chục nghìn cổ đông, nhưng tỷ lệ tham dự đại hội vẫn thấp. Điều này phản ánh một đặc điểm phổ biến của thị trường khi phần lớn nhà đầu tư cá nhân tham gia với mục tiêu ngắn hạn, thay vì theo sát hoạt động doanh nghiệp.
Việc doanh nghiệp phát tiền hay tặng quà cho cổ đông tham dự đại hội hoàn toàn không phải là quy định bắt buộc mà phụ thuộc vào quyết định của từng doanh nghiệp. Pháp luật chỉ yêu cầu doanh nghiệp tổ chức đại hội và đảm bảo đủ tỷ lệ cổ đông tham dự để thông qua các nội dung theo quy định.
Đại hội cổ đông là nơi các quyết định quan trọng được thông qua. Đây là lúc cổ đông có thể trực tiếp tiếp cận ban lãnh đạo, hiểu rõ hơn về chiến lược và định hướng phát triển. Những yếu tố này mới là thứ tác động đến giá trị đầu tư trong dài hạn, chứ không phải khoản hỗ trợ vài trăm nghìn đồng.
