4 bị can trong vụ án gồm Hoàng Thị Hiền Phương (sinh năm 1984, trú tại xã Hiền Giang, huyện Thường Tín, Hà Nội); Nguyễn Thị Chính (sinh năm 1988), Nguyễn Thị Hà (sinh năm 1988) và Nguyễn Văn Sự (sinh năm 1980), cùng trú tại thị trấn Hợp Hòa, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc.
Trong đó, 3 bị can: Chính, Phương, Hà bị Viện Kiểm sát truy tố về tội “Buôn bán hàng cấm” theo quy định tại Điều 190, khoản 3, điểm d – Bộ luật Hình sự. Bị can Nguyễn Văn Sự bị truy tố về tội “Vận chuyển hàng cấm” theo quy định tại Điều 191, khoản 3, điểm d – Bộ luật Hình sự.
Theo cáo trạng, cuối năm 2020, thông qua mối quan hệ xã hội, Hoàng Thị Hiền Phương quen biết người phụ nữ tên Hà ở Móng Cái (Quảng Ninh) và thường xuyên trao đổi về buôn bán hàng thủ công mỹ nghệ.
Giữa tháng 3/2021, Hà (Quảng Ninh) liên lạc với Phương đặt vấn đề nhờ mua vảy tê tê với khối lượng lớn để bán sang Trung Quốc. Phương nhận lời tìm nguồn hàng vảy tê tê cho Hà (Quảng Ninh). Do cùng buôn bán hàng thủ công mỹ nghệ, nên Phương quen biết và đặt vấn đề mua bán vảy tê tê với Nguyễn Thị Chính. Chính đồng ý và yêu cầu Phương đưa khách lên Vĩnh Phúc để giao dịch mua bán vảy tê tê.
Mặc dù biết rõ vảy tê tê là hàng hóa bị Nhà nước cấm buôn bán lưu thông trên thị trường Việt Nam, nhưng Nguyễn Thị Chính, Hoàng Thị Hiền Phương, Nguyễn Thị Hà và Nguyễn Văn Sự đã thực hiện hành vi buôn bán, môi giới, vận chuyển trái phép vảy tê tê nhằm mục đích kiếm lời.
Ngày 24/3/2021, Nguyễn Thị Chính đã tìm mối để mua 984 kg vảy tê tê bán cho nhóm khách của Phương môi giới. Chính nhờ bị can Nguyễn Thị Hà cất giấu số vảy tê tê này. Khi Phương dẫn khách lên mua, bị can Hà là người đưa khách đi xem hàng và trực tiếp cân các bao vảy tê tê. Đến ngày 28/3/3021, Chính thuê Nguyễn Văn Sự vận chuyển số vảy tê tê này đến khu đô thị Hà Phong, xã Tiền Phong (Mê Linh, Hà Nội) để giao hàng thì bị cơ quan Công an phát hiện, bắt giữ.
Kết quả giám định kết luận 984 kg vảy thu giữ nói trên là vảy của loài tê tê cây bụng trắng có tên khoa học Manistricuspis (thuộc Phụ lục I, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp CITES, ban hành kèm theo Thông báo số 296/TB-CTVN-HTQT ngày 27/11/2019 của Cơ quan quản lý CITES Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn). Cơ quan chức năng xác định, 984kg vảy của loài tê tê cây bụng trắng có tên khoa học Manistricuspis nói trên trị giá hơn 1,3 tỷ đồng.
