Quý 1/2026, tăng trưởng kinh tế Việt Nam đạt 7,83% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức 8,46% của quý 4/2025. Dù vậy, kết quả này vẫn vượt dự báo 7,0% của Ngân hàng UOB và cao hơn mức dự báo đồng thuận 7,60% của Bloomberg.
Động lực tăng trưởng tiếp tục đến từ các ngành sản xuất, xây dựng và dịch vụ. Hoạt động xuất khẩu duy trì sức bật với mức tăng 19,1% so với cùng kỳ, trong khi vốn FDI thực hiện tăng 9,1%, đạt 5,41 tỷ USD. Xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu nhằm thích ứng với các thay đổi trong chính sách thương mại quốc tế tiếp tục hỗ trợ dòng vốn đầu tư vào Việt Nam.
Tuy nhiên, các chỉ báo kinh tế gần đây cho thấy bức tranh ngắn hạn đang đan xen giữa cơ hội và thách thức.
Trong tháng 5, hoạt động sản xuất cải thiện đáng kể khi chỉ số PMI tăng lên 52,8 điểm, từ mức 50,5 của tháng 4 và cao hơn mức 49,8 cùng kỳ năm trước. Chỉ số sản lượng cũng tăng mạnh lên 55,6 điểm.
Ở chiều ngược lại, áp lực giá cả vẫn đang gia tăng. Lạm phát tháng 5 đạt 5,6%, tăng từ mức 5,5% của tháng 4 và 4,7% của tháng 3, đồng thời là mức cao nhất trong vòng sáu năm.
Xuất khẩu cũng có dấu hiệu hạ nhiệt khi chỉ tăng 18% trong tháng 5, thấp hơn mức 21% của tháng 4. Trong khi đó, nhập khẩu tăng mạnh lên 33,8%, so với mức 32,5% trước đó. Diễn biến này khiến cán cân thương mại trong 5 tháng đầu năm chuyển sang thâm hụt 12,7 tỷ USD, trái ngược hoàn toàn với thặng dư 5 tỷ USD của năm 2025 và đánh dấu mức thâm hụt lớn nhất trong gần 30 năm.
Các mục tiêu trung hạn của Việt Nam vẫn được đánh giá là mang tính tham vọng cao. Ngày 24/4, Quốc hội đã thông qua chương trình nghị sự giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân tối thiểu 10% mỗi năm. Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao, xây dựng nền công nghiệp hiện đại, lọt vào nhóm 30 nền kinh tế lớn nhất thế giới và nâng GDP bình quân đầu người lên 8.500 USD.
Trong khi đó, Ngân hàng Thế giới dự báo kinh tế Việt Nam tăng trưởng 6,8% trong năm 2026 với lạm phát khoảng 4,2%, đồng thời lưu ý những tác động tiêu cực từ xung đột Trung Đông đối với thương mại, giá nhiên liệu và hoạt động kinh doanh. Theo đánh giá hiện tại, rủi ro từ giá năng lượng và khả năng thay đổi chính sách thuế của Mỹ vẫn ở mức đáng kể. Tuy nhiên, nhu cầu bên ngoài vẫn duy trì tương đối tốt, một phần nhờ làn sóng đầu tư toàn cầu vào trí tuệ nhân tạo. Do đó, dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 tiếp tục được giữ ở mức 7,0%, trong đó giai đoạn khó khăn nhất có thể rơi vào quý 2 và quý 3 với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 6,7%.
Hiện nay, ưu tiên hàng đầu của Ngân hàng Nhà nước là kiểm soát lạm phát. Trong 5 tháng đầu năm, lạm phát bình quân đạt 4,3%, tiệm cận ngưỡng mục tiêu 4,5%. Cơ quan quản lý dự báo lạm phát cả năm có thể lên tới 5,5%.
Trong bối cảnh đồng VND chịu áp lực giảm giá, khả năng cao Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục giữ nguyên lãi suất điều hành. Song song đó, Ngân hàng Nhà nước vẫn thúc đẩy các ngân hàng giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, đồng thời phối hợp với các chính sách tài khóa như gia hạn chính sách thuế suất 0% đối với xăng dầu và một số sản phẩm nhiên liệu đến hết tháng 6.
Tuy nhiên, trước cạnh tranh thanh khoản gia tăng khi nhu cầu tín dụng phục hồi, một số ngân hàng trong nước đã nâng lãi suất huy động. Tính đến ngày 28/4, dư nợ tín dụng vượt 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 18,26%, trong khi tổng thanh khoản chỉ tăng 7,7% tính từ đầu năm.
Sau giai đoạn biến động mạnh, tỷ giá VND đã ổn định hơn trong những tuần gần đây. Trong tháng 4 và tháng 5, tỷ giá dao động trong vùng 26.291 - 26.372 VND/USD, nằm trong biên độ ±5% so với tỷ giá tham chiếu của Ngân hàng Nhà nước.
Động thái can thiệp thông qua hợp đồng kỳ hạn hủy ngang 180 ngày với mức giá 26.850 VND/USD được triển khai trong tháng 4 đã giúp thiết lập ngưỡng trần hiệu quả, qua đó neo giữ kỳ vọng thị trường và hạn chế đầu cơ.
Bên cạnh đó, việc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran vào cuối tháng 5 cũng góp phần cải thiện môi trường bên ngoài. Ở góc độ rộng hơn, quan hệ thương mại Mỹ - Trung có tín hiệu ổn định hơn sau cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình vào giữa tháng 5 đã tạo tín hiệu tích cực cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Căng thẳng song phương giảm bớt giúp hạ thấp nguy cơ lan tỏa thuế quan, đồng thời củng cố vai trò của Việt Nam như một điểm đến hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Dù vậy, trong ngắn hạn, đặc biệt là quý 3/2026, đồng VND vẫn có thể chịu áp lực nhất định, tương tự với các đồng tiền trong khu vực, do bất ổn địa chính trị chưa hoàn toàn chấm dứt. Về trung hạn, triển vọng vẫn tương đối ổn định nhờ tăng trưởng kinh tế tích cực, dòng vốn FDI duy trì khả quan và lãi suất điều hành được dự báo giữ ở mức 4,5% đến hết năm 2026. Ngoài ra, khả năng Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9/2026 cũng có thể tạo động lực quan trọng đối với dòng vốn đầu tư gián tiếp. Theo dự báo của Ngân hàng UOB, tỷ giá USD/VND sẽ lần lượt ở mức 26.500 trong quý 3/2026, 26.400 trong quý 4/2026, 26.300 trong quý 1/2027 và 26.100 trong quý 2/2027.
