Việt Nam đã chính thức gia nhập nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao sau khi thu nhập quốc dân bình quân đầu người (GNI/người) năm 2025 đạt 4.970 USD theo phân loại mới của Ngân hàng Thế giới. Cùng với đó GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 5.026 USD/người, trong khi Indonesia đạt khoảng 5.083 USD/người. Khoảng cách giữa hai nền kinh tế đã được thu hẹp xuống mức rất nhỏ.
Theo World Bank, việc Việt Nam được nâng hạng chủ yếu nhờ duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế tích cực và sự bứt phá của hoạt động xuất khẩu. Trong giai đoạn 2024-2025, kim ngạch xuất khẩu tăng hơn 15%, trong khi GNI bình quân đầu người giai đoạn 2021-2025 tăng trung bình khoảng 10% mỗi năm. Tổ chức này đánh giá Việt Nam là một trong những quốc gia có mức tăng trưởng bền vững mạnh nhất khu vực Đông Nam Á.
World Bank cũng dự báo kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng khoảng 6,8% trong năm 2026, lạm phát duy trì quanh mức 4,2%. Tuy nhiên, tổ chức này lưu ý nền kinh tế vẫn đối mặt với nhiều rủi ro từ biến động địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông có thể ảnh hưởng đến giá năng lượng, thương mại quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu.
LẦN ĐẦU VƯỢT INDONESIA
Bên cạnh việc gia nhập nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao, một dấu mốc khác cũng nhận được nhiều sự quan tâm là Việt Nam lần đầu vượt Indonesia về GDP bình quân đầu người.
Theo các số liệu ước tính, GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 5.026 USD/người, trong khi Indonesia đạt khoảng 5.083 USD/người. Khoảng cách giữa hai nền kinh tế đã được thu hẹp xuống mức rất nhỏ.
Đến năm 2026, GDP bình quân Việt Nam được dự báo đạt khoảng 5.115 USD, xếp thứ 120 trên thế giới. Với con số này, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo, Việt Nam có thể vượt Indonesia về GDP bình quân đầu người vào năm 2026, với mức 6.140 USD/người. Điều này sẽ đưa Việt Nam lên vị trí thứ 4 trong nhóm ASEAN-6, sau Singapore, Malaysia và Thái Lan.
Đây được xem là kết quả của quá trình tăng trưởng liên tục trong nhiều năm, khi Việt Nam từng bước nâng cao năng suất lao động, mở rộng sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Thông tin này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của giới kinh tế cũng như truyền thông và dư luận nhiều nước trong khu vực. Trên các diễn đàn kinh tế Đông Nam Á, đặc biệt tại Indonesia, chủ đề về tốc độ phát triển của Việt Nam trở thành tâm điểm thảo luận. Nhiều ý kiến bày tỏ sự bất ngờ khi quốc gia từng được đánh giá có mức sống thấp hơn Indonesia nay đã vượt lên ở một chỉ số phản ánh giá trị kinh tế bình quân trên mỗi người dân.
Nhiều bài phân tích và bình luận cho rằng Việt Nam đã tận dụng hiệu quả làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời xây dựng môi trường đầu tư hấp dẫn đối với các doanh nghiệp quốc tế. Không ít ý kiến nhìn nhận đây là kết quả của nhiều năm kiên trì cải cách, thay vì thành công mang tính nhất thời.
Một số cư dân mạng Indonesia bày tỏ sự bất ngờ khi Việt Nam có thể thu hẹp khoảng cách và vượt lên chỉ sau vài thập kỷ phát triển. Theo họ, kết quả này là lời nhắc nhở để Indonesia tiếp tục cải thiện năng suất lao động, đẩy nhanh cải cách kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng cần nhìn nhận kết quả một cách toàn diện. Indonesia hiện vẫn là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á với dân số hơn 280 triệu người và quy mô GDP vượt xa Việt Nam. Vì vậy, việc Việt Nam vượt lên về GDP bình quân đầu người phản ánh hiệu quả tạo ra giá trị kinh tế trên mỗi người dân, chứ không đồng nghĩa với việc quy mô nền kinh tế đã lớn hơn Indonesia.
Không chỉ tại Indonesia, việc Việt Nam lần đầu vượt quốc gia đông dân nhất Đông Nam Á về GDP bình quân đầu người cũng trở thành chủ đề được nhiều chuyên gia, truyền thông và cộng đồng mạng trong khu vực quan tâm.
Tại Thái Lan, nhiều ý kiến đánh giá sự phát triển của Việt Nam sẽ mang lại lợi ích cho cả khu vực ASEAN. Theo quan điểm này, khi thu nhập người dân Việt Nam tăng lên, nhu cầu tiêu dùng, du lịch và đầu tư cũng sẽ mở rộng, tạo thêm cơ hội cho các doanh nghiệp Thái Lan vốn đang đầu tư mạnh vào thị trường Việt Nam.
Một số ý kiến cho rằng nhiều tập đoàn bán lẻ, bất động sản và sản xuất của Thái Lan đã hiện diện tại Việt Nam từ nhiều năm trước. Khi sức mua của người dân Việt Nam tiếp tục cải thiện, doanh nghiệp Thái Lan cũng sẽ được hưởng lợi từ thị trường gần 100 triệu dân này. Cùng với đó, lượng khách du lịch Việt Nam đến Thái Lan được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng, góp phần thúc đẩy ngành dịch vụ của nước này.
Tuy nhiên, bên cạnh những đánh giá tích cực, không ít ý kiến cho rằng khoảng cách giữa hai nền kinh tế vẫn còn đáng kể. GDP bình quân đầu người của Thái Lan hiện vẫn cao hơn Việt Nam khoảng 3.000 USD. Ngoài ra, Thái Lan vẫn được đánh giá có nhiều lợi thế về chất lượng hạ tầng, dịch vụ y tế, hàng không, logistics và chất lượng cuộc sống.
Trong khi đó, tại Philippines, nhiều ý kiến bày tỏ sự ấn tượng trước tốc độ phát triển của Việt Nam trong hơn ba thập kỷ qua. Theo nhiều bình luận, Việt Nam đã chứng minh rằng quá trình cải cách kinh tế, mở cửa thị trường và thu hút đầu tư nước ngoài có thể tạo ra những thay đổi mạnh mẽ đối với một nền kinh tế từng có xuất phát điểm thấp.
Bên cạnh những lời chúc mừng dành cho Việt Nam, nhiều bình luận cũng cho rằng Philippines cần đẩy mạnh cải cách, nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện môi trường đầu tư để không bị tụt lại trong cuộc đua thu hút dòng vốn quốc tế.
Tại Campuchia, nhiều ý kiến trên các diễn đàn khu vực cho rằng hành trình phát triển của Việt Nam là kinh nghiệm đáng tham khảo đối với các nền kinh tế đang phát triển trong ASEAN.
Một số bình luận nhận định thành công của Việt Nam không đến từ yếu tố may mắn mà là kết quả của nhiều năm kiên trì cải cách, đầu tư vào sản xuất, phát triển hạ tầng và hội nhập quốc tế. Theo các ý kiến này, Campuchia cũng cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh công nghiệp hóa và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nếu muốn đạt tốc độ tăng trưởng tương tự trong tương lai.
Trong các cuộc thảo luận, Malaysia thường được nhắc đến như một cột mốc tiếp theo trên hành trình phát triển của Việt Nam.
Với GDP bình quân đầu người khoảng 13.000 USD, Malaysia vẫn nằm trong nhóm các nền kinh tế có thu nhập cao nhất ASEAN, dù chưa chính thức được Ngân hàng Thế giới xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập cao.
Nhiều chuyên gia cho rằng khoảng cách giữa Việt Nam và Malaysia vẫn còn khá lớn, song tốc độ tăng trưởng của Việt Nam trong nhiều năm gần đây cho thấy dư địa phát triển vẫn còn rất đáng kể. Nếu tiếp tục duy trì cải cách, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển các ngành công nghệ cao, Việt Nam hoàn toàn có cơ hội thu hẹp khoảng cách với nhóm quốc gia dẫn đầu khu vực.
THÀNH QUẢ CỦA 35 NĂM ĐỔI MỚI VÀ HỘI NHẬP
Nếu nhìn lại chặng đường phát triển của nền kinh tế, kết quả hiện nay cho thấy bước tiến rất dài của Việt Nam.
Năm 1990, GDP bình quân đầu người của Việt Nam chỉ khoảng 98 USD. Sau hơn 35 năm đổi mới và hội nhập, chỉ số này đã tăng hơn 50 lần. Từ một nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, Việt Nam đã từng bước chuyển dịch sang công nghiệp, dịch vụ và xuất khẩu, trở thành một trong những trung tâm sản xuất điện tử quan trọng của khu vực.
Nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đã lựa chọn Việt Nam làm cứ điểm sản xuất, góp phần thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp, tạo việc làm và nâng cao giá trị xuất khẩu. Cùng với đó, hàng loạt hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA hay RCEP cũng mở ra cơ hội lớn để hàng hóa Việt Nam tiếp cận nhiều thị trường quốc tế.
Theo các chuyên gia, thành quả đạt được đến từ nhiều yếu tố như quá trình công nghiệp hóa, thu hút hiệu quả dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), mở rộng xuất khẩu, cải thiện năng suất lao động, ổn định kinh tế vĩ mô và từng bước nâng cao chất lượng môi trường đầu tư.
Trong nhiều năm liên tiếp, Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất khu vực. Lạm phát được kiểm soát, cán cân thương mại duy trì thặng dư, dự trữ ngoại hối cải thiện và niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục được củng cố. Đây là nền tảng quan trọng giúp nền kinh tế giữ được sức chống chịu trước những biến động của kinh tế toàn cầu.
Dẫu vậy, việc bước vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao cũng đồng nghĩa với những yêu cầu mới. Khi mức thu nhập tăng lên, Việt Nam sẽ phải đối mặt với áp lực duy trì tốc độ tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động và tránh rơi vào "bẫy thu nhập trung bình" – tình trạng nhiều nền kinh tế tăng trưởng nhanh trong giai đoạn đầu nhưng chững lại khi không thể tạo ra động lực phát triển mới.
Để đạt mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao, Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, kinh tế số, kinh tế xanh và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Bên cạnh đó, cải cách thể chế, hoàn thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng cường liên kết với khu vực FDI sẽ tiếp tục là những nhiệm vụ quan trọng nhằm tạo ra động lực tăng trưởng mới.
Giới chuyên gia nhận định, việc được World Bank nâng hạng và lần đầu được dự báo vượt Indonesia về GDP bình quân đầu người là những cột mốc có ý nghĩa đối với nền kinh tế Việt Nam. Đây không chỉ là kết quả của gần bốn thập kỷ đổi mới và hội nhập quốc tế, mà còn phản ánh quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng có chất lượng cao hơn. Trong bối cảnh cạnh tranh kinh tế toàn cầu ngày càng gay gắt, những thành quả này sẽ tạo nền tảng để Việt Nam tiếp tục nâng cao đời sống người dân, cải thiện năng lực cạnh tranh và từng bước khẳng định vị thế trong khu vực cũng như trên trường quốc tế.
