Các triệu chứng dị ứng xuất hiện khi hệ miễn dịch phản ứng quá mức trước những tác nhân quen thuộc hàng ngày như phấn hoa.
Việc tăng cường sức đề kháng và kiểm soát tình trạng viêm có thể giúp làm dịu phản ứng này, từ đó giảm bớt những biểu hiện khó chịu như hắt hơi, nghẹt mũi hay ngứa mắt.
Bên cạnh các biện pháp chăm sóc sức khỏe tổng thể, một số thực phẩm quen thuộc cũng có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát phản ứng dị ứng từ bên trong.
1. Trái cây họ cam quýt
Trái cây họ cam quýt như cam, bưởi hay chanh là nguồn cung cấp vitamin C dồi dào, một chất chống oxy hóa mạnh mẽ.
Không chỉ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, vitamin C còn có khả năng hỗ trợ phân giải histamine, chất được hệ miễn dịch giải phóng khi phát hiện dị nguyên và cũng là nguyên nhân gây ra các triệu chứng như hắt hơi, nghẹt mũi hay ngứa mắt.
Dù vẫn cần thêm nghiên cứu để khẳng định rõ ràng, một số bằng chứng cho thấy mức vitamin C thấp có thể liên quan đến tình trạng dị ứng nghiêm trọng hơn.
Do cơ thể không tự tổng hợp được vitamin C, việc bổ sung hàng ngày qua thực phẩm là cần thiết. Khi lựa chọn các loại trái cây họ cam quýt, nên ưu tiên ăn nguyên quả thay vì uống nước ép bởi phần thịt quả chứa nhiều chất xơ, giúp ổn định đường huyết và hỗ trợ hệ tiêu hóa. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh cũng góp phần giúp hệ miễn dịch phản ứng hiệu quả hơn trước các tác nhân gây dị ứng.
2. Hành tây
Hành tây là nguồn cung cấp quercetin dồi dào, một hợp chất thực vật có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm mạnh, được cho là có khả năng hỗ trợ giảm các phản ứng dị ứng.
Khi cơ thể phát hiện dị nguyên, các tế bào mast trong hệ miễn dịch sẽ được kích hoạt và giải phóng histamine, gây ra những triệu chứng khó chịu. Một số nghiên cứu cho thấy quercetin có thể giúp ức chế quá trình kích hoạt này, từ đó làm giảm lượng histamine trong cơ thể.
Không chỉ dừng lại ở đó, quercetin còn tác động đến các yếu tố khác liên quan đến phản ứng dị ứng như leukotriene gây sưng đường thở và tăng tiết chất nhầy, cùng với cytokine (chất thúc đẩy phản ứng viêm). Nhờ vậy, hợp chất này góp phần làm dịu các biểu hiện dị ứng theo nhiều cơ chế khác nhau.
Quercetin cũng có mặt trong nhiều thực phẩm như táo, quả mọng, bông cải xanh hay trà xanh. Tuy nhiên, khả năng hấp thu quercetin từ hành tây được đánh giá là hiệu quả hơn so với phần lớn các nguồn thực phẩm khác.
3. Cá béo
Cá béo như cá hồi, cá mòi hay cá thu là nguồn cung cấp axit béo omega-3 dồi dào, một dưỡng chất quan trọng giúp điều hòa hoạt động của hệ miễn dịch, bao gồm cả cách cơ thể phản ứng với các tác nhân gây dị ứng.
Omega-3 phát huy tác dụng bằng cách làm giảm các chất gây viêm trong cơ thể, vốn là nguyên nhân dẫn đến những triệu chứng khó chịu của dị ứng.
Dù vẫn cần thêm các nghiên cứu thực tế trên người, nhiều bằng chứng từ nghiên cứu trên động vật và tế bào cho thấy omega-3 có tiềm năng hỗ trợ cải thiện tình trạng dị ứng.
Chẳng hạn, một nghiên cứu năm 2024 trên chuột ghi nhận việc bổ sung omega-3 giúp giảm các biểu hiện như hắt hơi, gãi mũi và viêm.
Để tăng cường lượng omega-3 trong chế độ ăn, nên duy trì khoảng hai khẩu phần cá béo mỗi tuần. Trong trường hợp không sử dụng cá, các nguồn thực vật như quả óc chó và hạt lanh cũng là lựa chọn thay thế phù hợp.
4. Gừng
Gừng nổi bật với đặc tính chống viêm và chống oxy hóa, từ lâu đã được sử dụng để hỗ trợ điều trị các vấn đề tiêu hóa, cảm cúm và nhiều tình trạng khác.
Không chỉ dừng lại ở đó, một số bằng chứng cho thấy loại gia vị quen thuộc này cũng có thể mang lại lợi ích trong việc cải thiện các triệu chứng dị ứng.
Một nghiên cứu vào năm 2020 đã so sánh chiết xuất gừng với loratadine, một loại thuốc kháng histamine phổ biến, ghi nhận cả hai đều giúp giảm triệu chứng dị ứng mũi ở mức tương đương. Kết quả này cho thấy tiềm năng của gừng như một giải pháp hỗ trợ tự nhiên.
Hiệu quả đó được cho là nhờ các hợp chất hoạt tính trong gừng, đặc biệt là gingerol và shogaol. Những chất này có khả năng điều hòa hệ miễn dịch, đồng thời hạn chế sự kích hoạt của các tế bào mast, nguồn giải phóng histamine gây ra các phản ứng dị ứng.
5. Sữa chua và kefir
Phần lớn hoạt động của hệ miễn dịch diễn ra tại đường ruột, nơi các tế bào miễn dịch và hệ vi sinh vật phối hợp để phản ứng với dị nguyên, virus và nhiều tác nhân khác. Khi hệ vi sinh đường ruột mất cân bằng, các triệu chứng dị ứng cũng có xu hướng trở nên nghiêm trọng hơn.
Sữa chua và kefir là những nguồn giàu probiotic, các vi khuẩn có lợi giúp duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh và hỗ trợ giảm tình trạng viêm liên quan đến dị ứng. Bên cạnh đó, chúng còn có đặc tính chống oxy hóa, góp phần trung hòa các phân tử có hại trong cơ thể, từ đó hỗ trợ cải thiện các biểu hiện dị ứng.
Một nghiên cứu năm 2024 cho thấy những người bị viêm mũi dị ứng khi bổ sung probiotic đã có sự cải thiện rõ rệt về triệu chứng cũng như chất lượng cuộc sống so với nhóm dùng giả dược.
Khi lựa chọn sữa chua hoặc kefir, nên ưu tiên các sản phẩm có ghi “men sống và hoạt động” để đảm bảo lượng probiotic vẫn còn hiệu quả.
