Mới đây, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã ra công văn cảnh báo liên quan đến các sản phẩm chứa phenylbutazone không rõ nguồn gốc.
Trong thời gian qua, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận, xử lý một số ca bệnh dị ứng nặng do tự ý sử dụng sản phẩm có chứa Phenylbutazone theo lời quảng cáo trên mạng xã hội và gặp những biến chứng nghiêm trọng như sốt cao, phát ban, xuất huyết, suy gan cấp, có trường hợp đã tử vong. Các sản phẩm này được mua trên mạng, không rõ nguồn gốc, không phải thuốc được cấp phép lưu hành
Đáng chú ý, hầu hết các trường hợp đều khởi phát muộn, ít nhất 1 tuần kể từ khi bắt đầu dùng sản phẩm chứa Phenylbutazone, thậm chí có thể sau 1 - 3 tháng mới xuất hiện triệu chứng, gây khó khăn trong việc khai thác tiền sử để tìm nguyên nhân gây dị ứng.
Bên cạnh đó, tên sản phẩm thường là tiếng nước ngoài, người bệnh không thể nhớ hoặc đọc lại đúng tên sản phẩm hoặc hoạt chất đã dùng. Những triệu chứng ban đầu có thể gây nhầm lẫn với những triệu chứng do bệnh lý nhiễm trùng khiến người bệnh đến khám tại các chuyên khoa khác. Vì vậy, thời gian chẩn đoán bị kéo dài dẫn đến không được can thiệp điều trị sớm.
Tuy nhiên, khi tra cứu cơ sở dữ liệu cấp phép tại Cục Quản lý Dược, Việt Nam hiện không có thuốc chứa hoạt chất Phenylbutazone có giấy đăng ký lưu hành còn hiệu lực. Đơn vị này cũng không cấp phép nhập khẩu nguyên liệu Phenylbutazone và thành phẩm thuốc có chứa Phenylbutazone.
Để đảm bảo an toàn cho người sử dụng, Cục Quản lý Dược yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố thông báo đến toàn bộ các cơ sở kinh doanh, sử dụng thuốc và người dân tuyệt đối không mua, bán hoặc sử dụng các thuốc chứa Phenylbutazone hay bất kỳ thuốc không rõ nguồn gốc, thuốc không được cấp phép lưu hành.
Khi phát hiện sản phẩm có chứa Phenylbutazone lưu hành trên thị trường, đề nghị tổ chức/cá nhân thông báo ngay đến Sở Y tế và các cơ quan liên quan để kịp thời kiểm tra, xử lý theo quy định.
Đồng thời, tiếp tục tăng cường tuyên truyền, vận động người dân không tự ý mua thuốc chữa bệnh qua truyền miệng hoặc qua các website, mạng xã hội. Hướng dẫn người dân đến các cơ sở khám, chữa bệnh để được tư vấn và điều trị, mua thuốc tại các cơ sở bán lẻ thuốc hợp pháp.
Ngoài ra, tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng như Ban Chỉ đạo 389, công an, quản lý thị trường... tăng cường công tác kiểm tra, điều tra, xác minh xử lý nghiêm các trường hợp mua bán thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ, đặc biệt là các trường hợp quảng cáo, kinh doanh thuốc trực tuyến không đúng quy định.
Đối với các cơ sở kinh doanh dược, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trang thông tin điện tử phải rà soát lại toàn bộ thông tin đã đăng tải trên trang thông tin điện tử và gỡ bỏ các thông tin quảng cáo không đúng quy định về các sản phẩm chứa Phenylbutazone để tránh hiểu lầm đây là thuốc được cấp phép sử dụng tại Việt Nam. Thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về mua, bán thuốc, đặc biệt là về nguồn gốc xuất xứ của thuốc.
Phenylbutazone là thuốc chống viêm không steroid (NSAID) đã bị Bộ Y tế cấm lưu hành từ năm 2013 theo Công văn số 2760/QLD-CL ngày 25/4/2013.
Thuốc bị cấm với lý do là nguy cơ gây ra các phản ứng dị ứng cực kỳ nghiêm trọng, đe dọa tính mạng như hội chứng dress (sốt cao, phát ban toàn thân, tổn thương nội tạng gan, thận, tim, phổi), hội chứng Lyell (da bong tróc như bỏng nặng, nhiễm trùng, suy đa tạng, tử vong cao, suy tủy xương, xuất huyết tiêu hóa, suy thận cấp.
