Những sợi dây đồng vốn đóng vai trò then chốt trong việc vận hành lưới điện của Mỹ suốt hơn một thế kỷ qua. Tuy nhiên, làn sóng trộm cắp táo tợn đang đe dọa nghiêm trọng đến hệ thống này, khi kẻ gian leo lên nóc xe để cắt dây điện thoại hoặc cạy nắp hố ga giữa ban ngày nhằm lấy trộm dây đồng.
Hệ quả đã lan rộng trên khắp nước Mỹ. Đường sá và cầu cống chìm trong bóng tối, các cuộc gọi khẩn cấp 911 không thể kết nối, và hóa đơn tiện ích tăng cao khi chi phí sửa chữa được chuyển sang người tiêu dùng.
Nguyên nhân chính cho những vụ trộm thế này được cho là đến từ thực trạng giá đồng tăng cao, theo một điều tra viên thuộc Sở Cảnh sát Hạt Los Angeles (LASD) chia sẻ với CNN.
Giá đồng đã đạt mức cao kỷ lục trong năm, phần lớn bởi làn sóng xây dựng các trung tâm dữ liệu mới và những đồn đoán về thuế quan dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump. Tại Mỹ, giá đồng đã tăng hơn 30% kể từ đầu năm đến nay, trích dẫn dữ liệu từ JPMorgan.
Đáng chú ý, Los Angeles đã trở thành một trong những “điểm nóng” về vấn nạn trộm cắp dây đồng. Trong bối cảnh thành phố đang dần phục hồi sau các vụ cháy rừng nghiêm trọng, đồng thời chuẩn bị đăng cai World Cup mùa hè này và Thế vận hội năm 2028, thì nhiều khu vực vẫn chật vật chỉ để duy trì ánh sáng. Mỗi năm, chính quyền thành phố và các công ty tiện ích phải chi hàng triệu USD để khắc phục thiệt hại.
Theo Hiệp hội Công nghiệp Truyền hình và Internet Mỹ (NCTA), trong giai đoạn từ tháng 6/2024 đến tháng 6/2025, đã có hơn 15.000 vụ phá hoại mạng lưới thông tin liên lạc, trong đó trộm cắp dây đồng là nguyên nhân chủ yếu. Hơn 9,5 triệu khách hàng bị ảnh hưởng, riêng California và Texas chiếm hơn một nửa số vụ việc.
“Chuyện này không phải xảy ra mỗi tuần hay mỗi tháng một lần. Nó diễn ra hàng ngày”, vị điều tra viên LASD tiết lộ.
RỦI RO AN NINH CÔNG CỘNG
Khi cây cầu Sixth Street mới được xây dựng của Los Angeles khánh thành năm 2022, công trình này được ca ngợi như một biểu tượng mới của thành phố. Vào ban đêm, cây cầu dài 1.000 mét, với lối đi bộ rộng rãi, rực sáng trong những gam màu LED thay đổi liên tục.
Ba năm sau, cây cầu nay lại chìm trong bóng tối.
Theo nghị sĩ Mark González, các kẻ trộm đã lấy đi hơn 11.500 mét dây đồng từ cây cầu, gây thiệt hại lên tới 2,5 triệu USD.
Thậm chí, các công trường xây dựng quanh Los Angeles - nơi các ngôi nhà đang được tái thiết sau các vụ cháy Palisades và Eaton hồi tháng 1 khiến hơn 16.000 ngôi nhà và công trình bị phá hủy - cũng là mục tiêu thường xuyên của bọn trộm.
Theo vị điều tra viên của LASD, việc truy dấu dây đồng bị đánh cắp là vô cùng khó khăn. Dù một số công ty viễn thông sử dụng lớp giấy bọc màu để nhận diện dây của mình, hệ thống dây của thành phố lại khó phân biệt hơn. Bất kỳ giải pháp nào cũng sẽ khiến thành phố tốn kém đáng kể.
Bên cạnh đó, ngay từ khi giá đồng bắt đầu tăng cao, tình trạng đèn đường mất điện đã trở thành vấn đề dai dẳng trên khắp Los Angeles. Theo Cục Chiếu sáng Đường phố của thành phố, số vụ mất điện do trộm cắp và phá hoại đã tăng gấp 10 lần trong giai đoạn từ năm 2017 đến 2022.
Trong tuyên bố gửi CNN, người phát ngôn của Thị trưởng Los Angeles Karen Bass gọi nạn trộm dây đồng không chỉ là sự phiền toái, mà còn là mối đe dọa đối với an toàn công cộng.
“Khi người dân Los Angeles phải đối mặt với những con đường tối om, dây viễn thông bị đứt hoặc đèn tín hiệu giao thông trục trặc do hoạt động phạm tội nguy hiểm này, họ dễ có nguy cơ gặp phải nguy hiểm và cộng đồng cũng đối mặt với rủi ro gia tăng các loại tội phạm khác”, người phát ngôn nói, đồng thời cho biết thành phố đang thúc đẩy lắp đặt thêm đèn đường chạy bằng năng lượng mặt trời, thay vì sử dụng dây đồng.
Dù kẻ trộm đôi khi chỉ kiếm được vài trăm USD từ số đồng đánh cắp, chi phí sửa chữa thiệt hại mà chúng gây ra có thể lên tới hàng nghìn USD cho thành phố.
“Nếu không biết rằng ai đó làm việc này vì lợi ích tài chính, có lẽ chúng tôi sẽ cho rằng đó là một dạng khủng bố trong nước”, ông nói, ám chỉ mức độ tàn phá nghiêm trọng do các vụ trộm dây đồng gây ra.
Tháng 10 vừa qua, Thống đốc California Gavin Newsom đã ký ban hành một đạo luật mới nhằm đối phó với nạn trộm dây đồng, theo đó tăng mức xử phạt và siết chặt quản lý các cơ sở thu mua phế liệu và tái chế mua đồng bị đánh cắp. California trở thành một trong 12 bang đã thông qua luật trong năm 2025 để mạnh tay trấn áp loại tội phạm này.
THIỆT HẠI HÀNG CHỤC TRIỆU USD
Chỉ cách Công viên Exposition của Los Angeles - địa điểm dự kiến đóng vai trò trung tâm cho các sự kiện Thế vận hội mùa hè 2028 - một quãng lái xe ngắn, bọn trộm dây đồng hồi tháng 1 đã cạy nắp hố ga giữa lòng đường và đào hầm vào một cơ sở của AT&T, nơi phục vụ hàng nghìn cư dân trong khu vực.
Hàng trăm mét dây đồng đã bị cắt và kéo ra ngoài qua hố ga, khiến dịch vụ điện thoại của AT&T bị gián đoạn. Công ty cho biết họ đã che miệng hố bằng một tấm thép nặng 900kg, nhưng bằng cách nào đó, kẻ trộm vẫn quay lại đột nhập lần nữa. Đến tháng 7, AT&T buộc phải từ bỏ giải pháp tấm thép và đổ bê tông bịt kín hố ga.
AT&T đang gấp rút thay thế mạng lưới dây đồng cũ bằng hệ thống cáp quang nhanh và hiệu quả hơn, song quá trình chuyển đổi này chỉ có thể diễn ra nhanh hay chậm tùy thuộc vào quyết định đổi gói dịch vụ của khách hàng.
Mỗi sợi dây đồng của AT&T kết nối với một đường dây điện thoại cố định của một hộ gia đình, và hàng trăm sợi mảnh như sợi tóc này được bó lại thành một cáp lớn. Cho đến khi toàn bộ khách hàng chuyển sang cáp quang, AT&T vẫn phải duy trì các kết nối bằng đồng, khiến hàng trăm mét kim loại có giá trị nằm dưới lòng đất hoặc trên cột điện dễ dàng trở thành mục tiêu trộm cắp.
“Nhiều khi bọn trộm không biết đâu là đồng, đâu là cáp quang. Vì thé chúng cứ tự động cắt cáp”, ông Jeff Luong, Phó Chủ tịch phụ trách kỹ thuật của AT&T, trả lời CNN.
AT&T cho biết các vụ trộm dây đồng đang gia tăng chóng mắt, với 2.200 vụ được ghi nhận tại California trong năm 2024, so với chỉ 71 vụ vào năm 2021. Công ty cũng đã công bố mức thưởng lên tới 20.000 USD cho những thông tin giúp phá án và bắt giữ kẻ cắp.
Bà Andrea Moore, Giám đốc xây dựng và kỹ thuật của AT&T tại Los Angeles chia sẻ rằng bà thường xuyên đến các cơ sở tái chế địa phương để truy tìm dây bị đánh cắp. Một số cơ sở hợp tác, nhưng cũng có nơi “nhắm mắt làm ngơ” khi mua hàng trộm cắp.
Theo bà Moore, có thể dễ dàng nhận ra những cơ sở tái chế “có vấn đề” khi phát hiện lớp vỏ bọc từ cáp của AT&T bị vứt bỏ ngay bên ngoài các cơ sở này. Luật mới của California, dự kiến có hiệu lực từ năm tới, nhằm buộc các cơ sở tái chế phải chịu trách nhiệm nhiều hơn.
Các nhà lãnh đạo AT&T lưu ý thêm rằng họ liên tục phải chạy đua để đi trước một bước, nhưng quá nhiều lần vẫn bị tụt lại phía sau. Theo bà Susan Santana, Chủ tịch AT&T tại bang California, riêng trong năm ngoái, công ty đã chi hơn 60 triệu USD chỉ để đối phó với nạn trộm dây đồng.
“Hãy nhớ rằng, không chỉ là tác động 60 triệu USD lên lợi nhuận của chúng tôi. Hãy nghĩ đến những cuộc gọi 911 không thể thực hiện, hay những bệnh viện không thể vận hành thiết bị vì internet bị gián đoạn”, bà Santana nhấn mạnh.
