Khủng hoảng chip đẩy doanh nghiệp điện tử vào cuộc chiến sinh tồn

Tình trạng khan hiếm bộ nhớ do nhu cầu AI bùng nổ đang buộc hàng loạt hãng điện tử như Apple, Microsoft hay cả các doanh nghiệp nhỏ phải tăng giá sản phẩm, cắt giảm cấu hình và thậm chí đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trên diện rộng…

0:00 / 0:00
0:00
d4e8e440e78515dd25dd1115bfea743d.jpg
Apple đã tăng giá bán các dòng iPad và máy tính Mac do chi phí sản xuất lên cao

Đầu năm nay, Mono Technologies đã lắp ráp và xuất xưởng gần 1.000 bộ sản phẩm chủ lực của mình, đó là bộ kit phát triển bộ định tuyến (router) có giá 600 USD. Công ty do ông Tomaž Zaman sáng lập vào năm 2024 đã nhanh chóng thu hút được nhóm khách hàng đầu tiên, đều là những người người đam mê công nghệ mạng và muốn sử dụng sản phẩm để tăng tốc kết nối Internet. Tuy nhiên, ngay sau đó, cuộc khủng hoảng liên quan đến tình trạng thiếu hụt bộ nhớ ập đến, đẩy chi phí sản xuất của gần như mọi thiết bị điện tử trên thế giới tăng vọt.

Giờ đây, đội ngũ của Tomaž Zaman vẫn chưa biết nên làm gì, đặc biệt khi có tới 1.300 khách hàng tiềm năng đã đặt cọc trước 100 USD cho đợt sản xuất tiếp theo của công ty.

“CƠN ĐAU ĐẦU” CỦA NGÀNH ĐIỆN TỬ

Tại doanh nghiệp chỉ có ba nhân viên này, nhà sáng lập Tomaž Zaman cho biết ông vẫn chưa quyết định liệu có tiếp tục sản xuất lô hàng thứ hai và tăng giá bán thêm ít nhất một phần ba, hay sẽ tung ra một phiên bản mới với dung lượng bộ nhớ giảm tới 75%.

"Ngay cả một bộ định tuyến thuộc phân khúc như của chúng tôi cũng không còn đáng tiền nếu phải bán với giá 900 - 1.000 USD. Nhưng Mono phải làm vậy, hoặc phải cắt giảm cấu hình xuống mức tối thiểu”, ông Zaman chia sẻ với CNBC và chia sẻ thêm rằng chi phí mua loại bộ nhớ DRAM dung lượng 8 GB từ Micron mà Mono Technologies sử dụng đã tăng từ mức 35 USD trong giai đoạn phát triển sản phẩm lên tới 300 USD vào thời điểm hiện nay.

Câu chuyện của Mono là một thực tế phổ biến trên toàn thị trường điện tử tiêu dùng, từ những sản phẩm biểu tượng như iPad hay máy chơi game Xbox cho tới các thiết bị ngách vẫn còn trong giai đoạn thử nghiệm.

Chi phí sản xuất đang leo thang do cuộc khủng hoảng nguồn cung, xuất phát từ làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI). Nhu cầu AI khiến các nhà sản xuất chip như Nvidia tiêu thụ nhiều bộ nhớ hơn để phục vụ các bộ xử lý và hệ thống AI tiên tiến. Trong khi những tập đoàn công nghệ khổng lồ như Apple và Microsoft - hai công ty đều vừa công bố tăng giá sản phẩm trong tuần này - vẫn có lượng tiền mặt dồi dào, lợi thế lớn trong chuỗi cung ứng và hàng triệu đến hàng tỷ khách hàng, thì phần lớn doanh nghiệp còn lại đang đứng trước nguy cơ sống còn.

Bà Nabila Popal, chuyên gia phân tích của IDC, mô tả tình hình hiện nay là một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng đối với các doanh nghiệp nhỏ, ví dụ như những nhà sản xuất điện thoại Android hoặc các công ty địa phương chuyên sản xuất thiết bị giá dưới 100 USD. "Họ sẽ không thể mua được bộ nhớ vì các nhà cung cấp hiện chỉ ưu tiên đáp ứng nhu cầu của những khách hàng lớn”, bà Popal nhận định.

compress-qwen-generated-1782564906620jpgpng.jpg

Nhà sản xuất camera hành trình GoPro trong tháng này thậm chí cảnh báo có nguy cơ phải đóng cửa do chi phí bộ nhớ tăng từ 80% đến 115% vào cuối quý 1/2026. Trong khi đó, cổ phiếu của hãng sản xuất loa Sonos cũng sụt giảm tới 23% từ đầu năm vì giá bộ nhớ tăng làm thu hẹp biên lợi nhuận.

Bà Elaine Ferguson, nhà đồng sáng lập W5 Technologies, cũng đang vật lộn với chi phí RAM tăng mạnh và thời gian giao hàng kéo dài đối với các thiết bị thông tin liên lạc mà công ty sản xuất cho các nhà thầu quốc phòng.

Đầu năm nay, W5 đặt mua máy chủ từ một nhà sản xuất lớn để tích hợp vào hệ thống mô phỏng liên lạc vệ tinh dự kiến bàn giao vào tháng 5. Bà Ferguson cho biết mức giá khi đặt hàng là 8.839 USD, tăng đáng kể so với 5.373 USD vào năm 2020.

Nhưng kể từ thời điểm đó, giá thiết bị này đã gần như tăng gấp đôi. "Chúng tôi vừa phải đặt thêm một chiếc cho một đơn hàng khác. Hiện giá đã lên gần 15.000 USD, còn thời gian giao hàng thì chỉ có thể nói rằng khi nào nhận được hàng cũng đã là may mắn lắm rồi”, bà Ferguson than thở.

W5 đã phải đề nghị khách hàng sử dụng tạm một máy chủ cũ đang được thử nghiệm, đồng thời chấp nhận tự chi trả chi phí đưa đội ngũ kỹ thuật tới lắp đặt.

Về phía Mono Technologies, nhà sáng lập Zaman tiết lộ công ty vẫn đang tiếp tục phát triển và thử nghiệm mẫu sản phẩm tiếp theo, dù chưa thể xác định khi nào sẽ chính thức ra mắt. Đồng thời, doanh nghiệp cũng đang tích cực gọi vốn với hy vọng tìm được nhà đầu tư để tài trợ cho một đợt sản xuất mới có quy mô lớn hơn.

CƠ HỘI VÀNG CHO MICRON VÀ SAMSUNG

Phần lớn các công ty điện tử tiêu dùng vốn có biên lợi nhuận khá mỏng và gần như không còn dư địa để hấp thụ chi phí tăng thêm. Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu vẫn chịu áp lực lạm phát, họ cũng không thể tự tin tăng giá bán.

Tuy nhiên, mức độ lo ngại còn lớn hơn nhiều đối với những doanh nghiệp không có mối quan hệ chặt chẽ với các nhà cung cấp linh kiện, khi họ đồng thời phải đối mặt với biến động về giá và khả năng tiếp cận nguồn hàng. Theo một lá thư do các nhóm doanh nghiệp gửi tới Bộ Thương mại Mỹ hồi đầu tháng, nhiều ngành nghề từ viễn thông, thiết bị y tế cho tới bán lẻ đều đang quan ngại trước đà tăng giá linh kiện.

Ở chiều ngược lại, cuộc khủng hoảng lại mang đến lợi nhuận khổng lồ cho các nhà sản xuất bộ nhớ. Trong báo cáo kết quả kinh doanh công bố tuần trước, Micron cho biết doanh thu quý vừa qua đã tăng hơn 4 lần, trong khi biên lợi nhuận gộp tăng từ 39% cùng kỳ năm trước lên gần 85%.

Cổ phiếu Micron vọt 16% ngay sau báo cáo này và hiện đã tăng khoảng 800% trong vòng một năm qua, song song với đà tăng của các đối thủ SK Hynix và Samsung.

108279186-1773870972855-108279186-1773779752082-gettyimages-2256072008-micron-ny.jpg
CEO Micron Sanjay Mehrotra

Micron lưu ý, giá bán trung bình của bộ nhớ DRAM trong quý 3/2025 đã tăng hơn 260% so với cùng kỳ năm trước.

Ông Sumit Sadana, Giám đốc Kinh doanh của Micron nói rằng công ty đã ký các hợp đồng cung ứng dài hạn với nhiều doanh nghiệp sản xuất điện thoại thông minh và máy tính cá nhân. "Chúng tôi dành rất nhiều thời gian để cân nhắc cách quản lý hoạt động kinh doanh, nguồn cung và việc phân bổ lượng hàng vốn rất khan hiếm tới các khách hàng, từng phân khúc, từng thị trường và từng khu vực địa lý, nhằm đảm bảo cách tiếp cận hợp lý, có trách nhiệm và công bằng”, ông Sadana giải thích.

Chỉ một ngày sau khi Micron công bố kết quả kinh doanh, Apple đã tăng giá hàng loạt mẫu iPad và máy tính Mac. Trên thông báo chính thức, hãng nhấn mạnh chưa bao giờ chứng kiến giá linh kiện nào tăng mạnh và nhanh đến như vậy.

Ở cuộc phỏng vấn với tờ Wall Street Journal, CEO Tim Cook nhận xét việc tăng giá là điều không thể tránh khỏi và ví cuộc khủng hoảng bộ nhớ hiện nay như trận đại hồng thủy chỉ xảy ra một lần trong cả thế kỷ.

Chỉ vài giờ sau thông báo của Apple, Microsoft cũng công bố tăng giá máy chơi game Xbox Series S thêm 100 USD lên 500 USD. Trong bài viết trên blog, Microsoft chú thích rằng các máy chơi game vốn thường được bán thấp hơn chi phí sản xuất. "Các linh kiện lưu trữ và bộ nhớ dành cho máy chơi game đã tăng giá hơn 2,5 lần và chúng tôi cho là sẽ còn tăng gấp đôi nữa vào mùa thu năm 2027. Toàn bộ ngành điện tử tiêu dùng đang vật lộn với cuộc khủng hoảng linh kiện hiện nay, nhưng máy chơi game là một trong những lĩnh vực chịu tác động nặng nề nhất”, Microsoft khẳng định.

Phố Wall cũng đang chú ý về tình hình này khi cổ phiếu của cả Apple và Microsoft đều lao dốc trong tuần qua và có diễn biến kém hơn các chỉ số chứng khoán chung từ đầu năm.

Xem thêm

Phố Wall giảm điểm vì làn sóng bán tháo cổ phiếu chip, giá dầu mất 1%

Phố Wall giảm điểm vì làn sóng bán tháo cổ phiếu chip, giá dầu mất 1%

Chứng khoán Mỹ khép phiên trong sắc đỏ khi làn sóng bán tháo cổ phiếu bán dẫn lan rộng, giữa lúc nhà đầu tư thận trọng hơn trước xu hướng các tập đoàn công nghệ tăng cường vay nợ để đầu tư vào AI và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục theo đuổi quan điểm cứng rắn hơn…

Micron viết lại công thức doanh nghiệp 1.000 tỷ USD

Micron viết lại công thức doanh nghiệp 1.000 tỷ USD

Từ một nhà sản xuất chip ít được chú ý, Micron đã vươn lên để bước vào câu lạc bộ doanh nghiệp nghìn tỷ USD nhờ làn sóng AI bùng nổ, qua đó phản ánh sự dịch chuyển quyền lực trong ngành công nghệ toàn cầu khi các công ty hạ tầng bán dẫn ngày càng đóng vai trò trung tâm…

Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành TSMC C.C. Wei phát biểu bên cạnh Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, khi đưa ra thông báo về một khoản đầu tư của TSMC vào Mỹ vào hồi tháng 3/2025

Đài Loan cam kết rót 250 tỷ USD cho ngành chip Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới giữa Mỹ và Đài Loan đã mở đường cho dòng vốn khổng lồ vào sản xuất bán dẫn trên đất Mỹ, đồng thời có sự điều chỉnh đáng kể chính sách thuế quan giữa hai bên…

Có thể bạn quan tâm

Giới công nghệ kêu gọi ông Jensen Huang trở lại Nvidia

Giới công nghệ kêu gọi ông Jensen Huang trở lại Nvidia

Một bản kiến nghị trực tuyến kêu gọi đưa Jensen Huang trở lại vị trí CEO Nvidia đã thu hút hơn 160.000 chữ ký, trong bối cảnh nhiều lãnh đạo công nghệ nổi tiếng, nhân viên và cổ đông đồng loạt lên tiếng ủng hộ nhà đồng sáng lập hãng chip này sau khi ông từ chức vào tuần trước…

Tương lai Nvidia và ngành AI sẽ ra sao khi thiếu Jensen Huang?

Tương lai Nvidia và ngành AI sẽ ra sao khi thiếu Jensen Huang?

Những bê bối xoay quanh nhà sáng lập Jensen Huang đặt Nvidia trước bài toán đầy thách thức, đồng thời làm dấy lên lo ngại về sự ổn định của hệ sinh thái AI toàn cầu và trở thành yếu tố mới thúc đẩy Trung Quốc đẩy nhanh nỗ lực tự chủ công nghệ…

Ông Jensen Huang từ chức CEO Nvidia, CFO Colette Kress lên tạm quyền

Ông Jensen Huang từ chức CEO Nvidia, CFO Colette Kress lên tạm quyền

CEO Nvidia Jensen Huang đã dành hơn 3 thập kỷ xây dựng Nvidia, doanh nghiệp giúp ông trở thành một trong những nhân vật quyền lực nhất ngành công nghệ toàn cầu. Nhưng những cáo buộc gây chấn động vừa qua đang đe dọa toàn bộ di sản mà ông dày công gây dựng…

Bên trong một cửa hàng làm móng QQ Nail tại Mỹ

Nền kinh tế làm đẹp “đổ bộ” trung tâm đô thị Mỹ

Từ tiệm làm móng, spa làm đẹp cho đến phòng gym và trung tâm chăm sóc sức khỏe, các mô hình kinh doanh phục vụ nhu cầu cải thiện ngoại hình - thể chất đang phát triển nhanh chóng, chiếm lĩnh mặt bằng bán lẻ và làm thay đổi diện mạo các đô thị Mỹ….

Rào cản lớn nhất của ASEAN không còn là thuế quan

Rào cản lớn nhất của ASEAN không còn là thuế quan

Dù đã trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư và các chuỗi cung ứng toàn cầu, nhưng khu vực ASEAN vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của một thị trường thống nhất do những rào cản phi thuế quan, thủ tục hải quan phức tạp và quy định thiếu đồng bộ giữa các quốc gia thành viên…

Năm khó của các tập đoàn hàng xa xỉ

Năm khó của các tập đoàn hàng xa xỉ

Các tập đoàn hàng xa xỉ hàng đầu thế giới như Hermès, LVMH và Kering đều đang chịu sức ép lớn trong bối cảnh bất ổn tại Châu Âu, xung đột Trung Đông kéo dài và người tiêu dùng toàn cầu ngày càng thắt chặt chi tiêu…

Bà Christine Lagarde sẽ rời vị trí Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) vào ngày 7/2/2027

ECB khởi động cuộc đua tìm người kế nhiệm bà Christine Lagarde

Cuộc đua tìm tân Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chính thức khởi động, trong bối cảnh các nước Khu vực đồng Euro đang chạy đua đề cử ứng viên và thương lượng nhiều vị trí cấp cao tại cơ quan này trước những thay đổi nhân sự lớn trong năm 2027…

Các hãng trà sữa Trung Quốc muốn lấn sân sang làm thời trang

Các hãng trà sữa Trung Quốc muốn lấn sân sang làm thời trang

Các chuỗi trà sữa lớn của Trung Quốc đều đang nỗ lực đẩy mạnh chiến dịch hợp tác với người nổi tiếng, nhãn hàng thời trang hay biểu tượng văn hoá để tạo sức hút cho sản phẩm, mở rộng tệp khách hàng và củng cố hình ảnh thương hiệu…