Tháng 5 vừa qua, gã khổng lồ thời trang H&M thông báo sẽ chuyển trụ sở khu vực Đông Nam Á từ Singapore sang Kuala Lumpur. Trước đó vào tháng 3, Heineken cũng cho biết chuyển hoạt động sản xuất quy mô lớn của Asia Pacific Breweries Singapore sang các nhà máy trong khu vực tại Malaysia và Việt Nam.
Không chỉ các tập đoàn đa quốc gia, mà nhiều doanh nghiệp khác cũng đang thực hiện bước đi tương tự. Nhà sản xuất bánh mì Gardenia đã cắt giảm 141 việc làm tại Singapore khi thông báo chuyển hoạt động sản xuất sang Malaysia, theo thông cáo ngày 20/5. “Động thái này là một phần trong nỗ lực của Gardenia nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và duy trì năng lực cạnh tranh trong bối cảnh môi trường toàn cầu ngày càng nhiều thách thức”, phía công ty cho biết.
Trong khi đó, Yeo's, doanh nghiệp đồ uống nổi tiếng của Singapore, từng thông báo vào tháng 3 rằng sẽ cắt giảm 25 nhân sự tại Singapore vì có kế hoạch hợp nhất hoạt động sản xuất sang Malaysia. Công ty khẳng định Singapore vẫn sẽ tiếp tục là trụ sở chính của tập đoàn.
“Kể từ đầu năm 2026, chúng tôi đã chứng kiến làn sóng doanh nghiệp chuyển hoạt động sang Malaysia một cách rõ ràng. Xu hướng này nổi bật hơn nhiều so với năm 2025 do sự kết hợp giữa các tín hiệu chính sách thuận lợi tại Malaysia và áp lực chi phí ngày càng cao ở Singapore”, ông Alwyn Lim, Phó Giáo sư Xã hội học tại trường đại học Singapore Management University, nhận định.
Theo ông, các doanh nghiệp đang tập trung vào sự chênh lệch đáng kể về chi phí thuê mặt bằng, tiền lương và vận hành giữa hai quốc gia.
Ông Lim cho rằng việc các công ty chuyển một phần hoạt động từ Singapore sang Malaysia cũng là một phần trong xu hướng toàn cầu rộng lớn hơn, khi các tập đoàn tái cấu trúc mạng lưới sản xuất và chuỗi cung ứng.
Đây chủ yếu là phản ứng trước các cú sốc như đại dịch Covid-19 cũng như căng thẳng thương mại và địa chính trị. Các tập đoàn chủ động phân tán hoạt động nhằm giảm chi phí, đảm bảo độ an toàn và thời gian vận hành”, ông Lim chia sẻ với CNBC.
Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp chỉ chuyển một số hoạt động sang Malaysia thay vì rời bỏ Singapore hoàn toàn. Ông David Blasco, Giám đốc quốc gia của Randstad Singapore, nhiều công ty vẫn duy trì trụ sở khu vực, trung tâm đổi mới sáng tạo và các chức năng có giá trị gia tăng cao tại Singapore. Theo ông, quốc đảo này vẫn là điểm đến hấp dẫn cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), hoạch định chiến lược và thu hút nhân sự cấp cao.
“Trong khi đó, Malaysia mang lại chi phí vận hành thấp hơn đáng kể, các ưu đãi thuế hấp dẫn và quỹ đất công nghiệp mà doanh nghiệp cần để mở rộng quy mô”, ông Blasco lưu ý.
Bà Linda Teo, Giám đốc quốc gia của ManpowerGroup Singapore, mô tả xu hướng hiện nay là đa dạng hóa khu vực thay vì di dời hàng loạt. “Hầu hết doanh nghiệp không lựa chọn giữa Singapore và Malaysia. Thay vào đó, họ tận dụng cả hai thị trường theo cách bổ trợ lẫn nhau nhằm xây dựng mô hình hoạt động bền vững và có khả năng chống chịu tốt hơn”, bà Teo chia sẻ với CNBC qua email.
Cả H&M và Heineken đều nhấn mạnh rằng Singapore vẫn đóng vai trò quan trọng trong chiến lược dài hạn của họ.
Trong khi đó, Khu kinh tế đặc biệt Johor - Singapore sắp đi vào hoạt động được kỳ vọng sẽ tác động mạnh đến cách các doanh nghiệp phân bổ nguồn lực giữa hai quốc gia. Theo Enterprise Singapore, khu vực này có diện tích hơn 3.500 km vuông và được kỳ vọng thúc đẩy đầu tư trong 11 lĩnh vực, bao gồm dịch vụ kinh doanh, kinh tế số và giáo dục.
“Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về thương mại, đầu tư và nhân tài ngày càng gay gắt, JS-SEZ đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hợp tác kinh tế song phương”, tổ chức này tuyên bố trên website.
Vào tháng 1/2025, Cơ quan Phát triển Đầu tư Malaysia, trực thuộc Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia (MITI) đã công bố hàng loạt ưu đãi dành cho JS-SEZ, trong đó có mức thuế chỉ từ 5% đối với các lĩnh vực đủ điều kiện.
Giáo sư Alwyn Lim của Singapore Management University chỉ ra, JS-SEZ có thể giúp các doanh nghiệp tại Singapore hưởng lợi từ đà tăng trưởng của Malaysia. Tuy nhiên, khu vực này cũng có thể khiến nhiều doanh nghiệp chuyển hoạt động sang Malaysia hơn nhằm tiếp cận thị trường nội địa lớn hơn đáng kể của quốc gia láng giềng.
“Điều đáng quan sát là liệu sẽ xuất hiện nhiều trường hợp doanh nghiệp chuyển toàn bộ hoạt động sang Malaysia, hay mô hình song hành trong đó doanh nghiệp vẫn giữ các chức năng cấp cao tại Singapore nhưng chuyển hoạt động sản xuất và các công việc cơ bản hơn sang Malaysia”, ông Lim nói thêm.
