Các tàu chở dầu đã bắt đầu lưu thông trở lại qua eo biển Hormuz và Mỹ tuyên bố dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với Iran khi thỏa thuận tạm thời nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Trung Đông chính thức có hiệu lực.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tiết lộ rằng 12,5 triệu thùng dầu đã đi qua tuyến hàng hải quan trọng trong đêm trước. “Đây là mức cao nhất kể từ khi xung đột bắt đầu. Giá dầu hiện quay về gần ngưỡng trước chiến tranh. Giá xăng tại Mỹ hôm nay giảm xuống dưới 4 USD/gallon và quan trọng hơn là sẽ còn tiếp tục giảm. Đêm thứ hai liên tiếp, Iran không tấn công bất kỳ tàu nào tại Eo biển Hormuz”, ông JD Vance nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Các nhà đầu tư kỳ vọng hoạt động xuất khẩu qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu - có thể nhanh chóng trở lại bình thường trong những tháng tới.
Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục chiến dịch quân sự chống Hezbollah tại Lebanon vẫn làm dấy lên những nghi ngờ về khả năng duy trì thỏa thuận hòa bình.
Tại Washington, một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa đồng minh của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt câu hỏi liệu ông có nhượng bộ quá nhiều để chấm dứt cuộc xung đột vốn không được cử tri Mỹ ủng hộ hay không.
Tờ Reuters đưa tin, lãnh tụ tối cao Iran Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei cho rằng ông Trump ký thỏa thuận này trong tình thế tuyệt vọng, đồng thời phát tín hiệu cho thấy các cuộc đàm phán sắp tới về chương trình hạt nhân của Iran - lý do mà ông Trump tuyên bố khi phát động chiến tranh - sẽ không hề dễ dàng.
“Nếu phía Mỹ đưa ra những yêu cầu quá mức, chúng tôi sẽ không chấp nhận”, ông Khamenei nhấn mạnh trong một thông điệp bằng văn bản.
Theo bản ghi nhớ sơ bộ, các nhà đàm phán có 60 ngày để đạt được đồng thuận về tương lai chương trình hạt nhân của Iran. Thỏa thuận cũng thiết lập quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD dành cho Iran cùng một số ưu đãi tài chính khác. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người sẽ dẫn đầu phái đoàn đàm phán của Washington, cho biết Mỹ cũng sẽ tìm cách hạn chế năng lực tên lửa tầm xa của Tehran.
Khi phát động cuộc chiến gần bốn tháng trước, ông Trump tuyên bố mục tiêu là phá hủy chương trình phát triển vũ khí hạt nhân của Iran, chấm dứt khả năng tấn công các nước láng giềng, ngăn chặn việc Iran hỗ trợ các nhóm vũ trang đồng minh trong khu vực và tạo điều kiện để người dân Iran lật đổ giới lãnh đạo cứng rắn.
Tuy nhiên, dù ban đầu yêu cầu Iran phải đầu hàng vô điều kiện, nhưng cuối cùng ông Trump lại ký thỏa thuận trong bối cảnh không mục tiêu nào trong số đó được hiện thực hóa.
Quan chức Mỹ cho rằng các cuộc đàm phán tiếp theo vẫn có thể mang lại một thỏa thuận có ý nghĩa liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Ngược lại, những người chỉ trích lại nhận định Iran hiện đang ở vị thế thuận lợi hơn sau khi chống chọi được cuộc tấn công từ một siêu cường, duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz và giành được những ngoại lệ quan trọng đối với các lệnh trừng phạt tài chính.
Iran cũng nhấn mạnh sẽ tiếp tục duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Phía Tehran cho biết họ sẽ cấp phép và điều phối hoạt động hàng hải trong suốt giai đoạn 60 ngày của thỏa thuận, dù không thu bất kỳ khoản phí nào trong thời gian này.
Trong khi đó, tại Lebanon, quân đội Israel tiếp tục tiến hành các cuộc không kích mới vào rạng sáng ngày 18/6. Diễn biến này làm gia tăng nghi ngờ về việc liệu ông Trump có gây đủ sức ép lên các đồng minh để buộc họ chấm dứt các chiến dịch quân sự mà ông cam kết kết thúc hay không.
Bản thân ông Donald Trump đã nói ông kỳ vọng đạt được một lệnh ngừng bắn hoàn toàn trên mọi mặt trận.
“Mỹ cam kết vì hòa bình và chúng tôi khuyến khích tất cả các bên tại Trung Đông tiếp tục duy trì cam kết để các cuộc đàm phán có thể diễn ra thuận lợi”, ông viết trên mạng xã hội.
Thỏa thuận hoà bình quy định việc chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến tại Lebanon, đồng thời bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của quốc gia này. Nhưng Israel - bên không tham gia quá trình đàm phán - tuyên bố không có ý định rút quân khỏi Lebanon. Nước này thậm chí còn công bố một bản đồ mới cho thấy khu vực kiểm soát quân sự đã được mở rộng.
Ông Trump gần đây cũng công khai chỉ trích các hoạt động quân sự của Israel tại Lebanon, tạo nên một trong những bất đồng nghiêm trọng nhất giữa hai đồng minh trong nhiều thập kỷ.
Phó Tổng thống JD Vance đã lên tiếng cảnh báo Israel cần tôn trọng tiến trình hòa bình. “Nếu tôi là thành viên trong nội các Israel, có lẽ tôi sẽ không lựa chọn tấn công đồng minh quyền lực duy nhất còn lại của mình trên thế giới”, ông Vance phát biểu tại Nhà Trắng.
