Thông báo từ một số nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới trong những ngày gần đây cho thấy những tín hiệu khác biệt trong chiến lược kinh doanh của họ tại Trung Quốc. Một số thương hiệu nước ngoài như Volkswagen hay General Motors đang đặt cược vào các loại xe điện mới, trong khi Toyota và nhiều hãng khác đã chuyển sang chế độ cắt giảm chi phí.
Và lần đầu tiên trong lịch sử, các thương hiệu Trung Quốc lại nắm trong tay vị trí dẫn đầu tại thị trường địa phương, chiếm 53% thị phần trong nửa đầu năm 2023, dữ liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM) cho thấy.
Trong khi đó, các nhà sản xuất ô tô toàn cầu - những người đã thống trị trong nhiều năm cùng với các đối tác do nhà nước Trung Quốc điều hành - lại chậm chạp hơn trong việc chuyển hướng sang lĩnh vực xe điện đang phát triển nhanh chóng với nhiều dịch vụ cạnh tranh.
Theo dữ liệu của CAAM, Tesla, công ty có nhà máy lớn nhất tại Trung Quốc, là thương hiệu nước ngoài duy nhất nắm giữ thị phần lớn trong nửa đầu năm, thậm chí vượt qua BMW về mức độ phổ biến.
Với áp lực ngày càng gia tăng, phần lớn là từ cuộc chiến giá cả khốc liệt, một số nhà sản xuất ô tô châu Á như Toyota và Mitsubishi đang dần thu hẹp quy mô bằng cách cắt giảm sản xuất và sa thải nhân viên.
Cụ thể, Mitsubishi Motors đã đóng cửa một nhà máy do một đối tác liên doanh sản xuất SUV Outlander vận hành vào thời điểm hai công ty cố gắng đàm phán tái cấu trúc sau khi doanh số bán hàng giảm mạnh.
Toyota, đã tụt xuống vị trí thứ 3 tại Trung Quốc trong nửa đầu năm, hiện có ý định làm chậm quá trình sản xuất tại nhà máy liên doanh sản xuất bZ4X EV và sa thải 1.000 công nhân hợp đồng.
Ngược lại, một số thương hiệu của phương Tây, bao gồm Volkswagen và GM, lại gấp rút tìm cách thay đổi chiến lược hoạt động của mình tại thị trường tỷ dân. Volkswagen, từng bị BYD “vượt mặt” về doanh số từ cuối năm 2022, mới đây đã công bố hai thỏa thuận nhằm củng cố vị thế của mình tại Trung Quốc. Theo đó, nhà sản xuất ô tô Đức hợp tác với Xpeng Inc để xây dựng hai mẫu xe mới bắt đầu từ năm 2026 và cùng đối tác Trung Quốc SAIC phát triển các mẫu xe Audi bên cạnh một nền tảng hoàn toàn mới.
“Dự án hợp tác giữa Volkswagen và Xpeng là một cột mốc quan trọng cho chiến lược điện khí hóa “ở Trung Quốc và vì Trung Quốc” của tập đoàn”, ông Ralf Brandstatter, thành viên hội đồng quản trị của VW cho biết trên tài khoản mạng xã hội của mình.
Còn GM, công ty đã chứng kiến doanh số Buick, Chevrolet và Cadillac tại Trung Quốc giảm 9% trong nửa đầu 2023, lại trông cậy vào những chiếc xe điện được phát triển trên nền tảng Ultium để xoay chuyển tình thế. Trong một cuộc hội nghị với các nhà đầu tư, Giám đốc điều hành GM Mary Barra đã đề cập đến chiến lược ở Trung Quốc của công ty như sau: “GM phải có xe điện phù hợp với mức giá phù hợp với công nghệ phù hợp”. Vào tháng trước, GM đã giảm giá 14% cho mẫu xe hạng sang Lyriq tại thị trường tỷ dân.
BMW gần đây cũng công bố tăng cường đầu tư vào phát triển sản phẩm ở Trung Quốc với một trung tâm nghiên cứu và phát triển mới ở Thượng Hải để phát triển xe điện cho trường toàn cầu.
Nhà sản xuất đến từ Nhật Bản, Nissan, với lời hứa sẽ mang bốn mẫu xe mới đến Trung Quốc, cho biết trong tuần này rằng họ sẽ xem xét xuất khẩu ô tô từ Trung Quốc sang các khu vực khác để tận dụng lợi thế về chi phí của quốc gia này. Đây là một chiến lược mà Tesla, BMW, Ford và Renault cũng đã theo đuổi.
Tu Le, nhà phân tích tại công ty nghiên cứu Sino Auto Insights có trụ sở tại Trung Quốc, cho biết: “Volkswagen và GM, những công ty có lịch sử dẫn đầu thị trường, đều tin rằng họ có thể cứu vãn vị trí của mình và bảo vệ thị phần hiện có. Điều đó cho thấy tầm quan trọng của Trung Quốc đối với tham vọng toàn cầu của các nhà sản xuất. Ở một mức độ khác, đó còn là sự tự tin rằng họ có thể thiết kế, chế tạo và sản xuất các sản phẩm có thể cạnh tranh với Tesla và China EV”.
