Trong bối cảnh thị trường khí đốt toàn cầu đang chật vật ứng phó với việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa suốt gần ba tháng, giới giao dịch hiện đang đặc biệt tập trung vào hai biến số khó lường khác, đó là Trung Quốc và thời tiết.
Các dự báo mùa hè cho thấy nhiệt độ tại nhiều khu vực ở châu Á sẽ cao hơn bình thường, trong khi hiện tượng thời tiết El Nino có thể khiến tình trạng nắng nóng trở nên nghiêm trọng hơn nữa. Điều này sẽ làm gia tăng nhu cầu sử dụng điều hòa nhiệt độ và gây áp lực lên lưới điện trong bối cảnh giá năng lượng vốn đã ở mức cao. Rủi ro lớn nhất là đợt nắng nóng này có thể kích hoạt nhu cầu tiêu thụ mạnh hơn tại Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới.
HIỆN TƯỢNG EL NINO
Các nhà khí tượng học dự báo hiện tượng El Nino, vốn làm tăng nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực xích đạo Thái Bình Dương, sẽ xuất hiện trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8 và mạnh dần trong những tháng tiếp theo. Điều này có thể khiến thời tiết nóng hơn, dù cường độ cụ thể vẫn còn nhiều bất định.
Thông thường, El Nino gắn liền với xu hướng làm tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu, nhưng mức độ và thời điểm ảnh hưởng còn phụ thuộc vào từng giai đoạn của hiện tượng này cũng như các hình thái khí quyển khác diễn ra đồng thời.
Trong mùa hè, El Nino thường làm giảm lượng mưa tại Ấn Độ và phần lớn khu vực Đông Nam Á hải đảo, trong khi lại mang tới điều kiện ẩm ướt hơn cho miền trung và miền nam Trung Quốc vào mùa thu và mùa đông. Ngược lại, hiện tượng này cũng có thể làm gia tăng nguy cơ hạn hán nghiêm trọng và nắng nóng tại miền bắc Trung Quốc.
Từ tháng 6 đến tháng 8, miền nam và tây nam Trung Quốc, nơi tập trung các nhà nhập khẩu LNG lớn nhất nước này, có nguy cơ cao ghi nhận nhiệt độ thuộc nhóm 20% mức cao nhất trong lịch sử, theo dự báo của Trung tâm Dự báo Thời tiết Trung hạn châu Âu.
Xung đột tại Trung Đông đã khiến khoảng 1/5 nguồn cung LNG toàn cầu bị gián đoạn, nhưng thị trường vẫn chưa chứng kiến các đợt tăng giá cực đoan như trong những cuộc khủng hoảng năng lượng trước đây. Nguyên nhân chủ yếu là do lượng nhập khẩu của Trung Quốc suy yếu trong tháng 3 và tháng 4. Tuy nhiên, các dấu hiệu phục hồi trong hoạt động mua LNG của nước này đang làm dấy lên nguy cơ cạnh tranh toàn cầu gay gắt hơn, đúng vào thời điểm châu Âu cần bổ sung dự trữ cho mùa đông sắp tới.
Ông Saul Kavonic, chuyên gia phân tích năng lượng tại MST Marquee, nhận định: “Tác động đầy đủ từ việc đóng cửa eo biển Hormuz vẫn chưa thực sự xuất hiện vì chúng ta đang ở giai đoạn nhu cầu thấp giữa các mùa. Giá LNG có thể tăng thêm 50% từ nay tới tháng 8 nếu eo biển tiếp tục bị phong tỏa phần lớn thời gian”.
NHU CẦU LNG TĂNG CAO TRÊN TOÀN CẦU
Các dòng chảy LNG hiện đã bắt đầu dịch chuyển về châu Á, nơi người mua sẵn sàng trả giá cao hơn. Xu hướng này đảo ngược giai đoạn trước đó khi châu Âu hấp thụ lượng lớn nguồn cung toàn cầu để bù đắp phần khí đốt đường ống bị mất từ Nga.
Theo dữ liệu theo dõi tàu biển trung bình 30 ngày, lượng LNG giao tới châu Âu hiện giảm hơn 10% so với cùng kỳ năm trước. Trong hai tuần gần đây, một số chuyến hàng LNG từ Mỹ vốn hướng tới châu Âu cũng đã chuyển hướng sang châu Á.
Một yếu tố đáng chú ý là liệu Trung Quốc có duy trì đủ sản lượng thủy điện trong mùa hè này hay không, bởi điều đó sẽ giúp giảm nhu cầu sử dụng khí đốt. Ông James Caron cho biết miền nam và miền đông Trung Quốc được dự báo có lượng mưa ở mức bình thường hoặc cao hơn bình thường, qua đó hỗ trợ sản lượng thủy điện, trong khi khu vực phía bắc có thể đối mặt với các đợt khô hạn cục bộ.
Lượng LNG nhập khẩu của Trung Quốc, vốn giảm mạnh sau khi chiến sự bùng phát, hiện đang phục hồi khi các công ty điện lực bổ sung kho dự trữ và thay thế nguồn cung thiếu hụt từ Qatar. Theo dữ liệu trung bình 30 ngày, lượng LNG giao tới Trung Quốc hiện chỉ còn thấp hơn chưa tới 10% so với cùng kỳ năm ngoái, cải thiện đáng kể so với mức giảm 30% hồi cuối tháng 3.
Bà Maggie Xueting Lin, chiến lược gia nghiên cứu năng lượng tại Citigroup, bình luận: “Nhu cầu của Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tăng trong những tháng tới theo yếu tố mùa vụ”. Tuy nhiên, bà cũng cho biết nhu cầu công nghiệp vẫn khá yếu do thị trường bất động sản trì trệ và hiện tại chính phủ Trung Quốc vẫn duy trì thuế quan đối với LNG nhập khẩu từ Mỹ.
Nhật Bản, quốc gia nhập khẩu LNG lớn thứ hai thế giới, cũng đang chuẩn bị đối mặt với mùa hè nắng nóng gay gắt theo các dự báo trong nước, điều có thể buộc nước này phải mua thêm các chuyến hàng nhiên liệu phục vụ phát điện. Giá điện giao ngay tại Nhật Bản đã tăng mạnh trong vài tháng qua và hiện ở gần mức cao nhất kể từ năm 2022. Một số nhà giao dịch cho rằng nhu cầu mua LNG của Nhật Bản, vốn từng tăng mạnh trong các năm xuất hiện El Nino trước đây, thậm chí có thể tác động tới thị trường mạnh hơn cả Trung Quốc.
Tại Nam Mỹ, El Nino được dự báo sẽ thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu LNG, đặc biệt tại Colombia, do điều kiện khô hạn làm suy giảm sản lượng thủy điện của quốc gia này. Điều đó cũng diễn ra đồng thời với nhu cầu sưởi ấm gia tăng tại Argentina trong mùa đông ở Nam bán cầu.
Trong khi đó, châu Âu đang ở vị thế khá bất lợi về năng lượng khi nhiệt độ tăng cao. Mực nước tại các hồ thủy điện ở Thụy Sĩ thấp, còn mực nước sông đang suy giảm, điều có thể ảnh hưởng tới hoạt động của các nhà máy điện hạt nhân. Dù châu Á gần đây liên tục trả giá cao hơn châu Âu trên thị trường LNG, tình hình có thể đảo chiều rất nhanh và kéo theo các đợt tăng giá mạnh.
Bà Helle Ostergaard Kristiansen, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách khí đốt và điện tại Equinor, nhấn mạnh: “Thị trường khí đốt tại châu Âu hiện rất căng thẳng. Nguồn cung khí vật chất đơn giản là đang thiếu hụt và việc lấp đầy kho dự trữ lên mức an toàn cho mùa đông tới đang trở nên rất khó khăn. Và với mỗi ngày xung đột tiếp diễn, tình hình lại càng trở nên nghiêm trọng hơn”.
