Thông tin trên được chính quyền Mỹ công bố trong hồ sơ gửi lên Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ vào ngày 4/8. Khoản hoàn trả này tương đương khoảng 60% trong tổng số khoảng 166 tỷ USD tiền thuế mà Chính phủ Mỹ cho biết đã thu được từ gói thuế quan diện rộng do Tổng thống Donald Trump ban hành trong năm 2025 theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (International Emergency Economic Powers Act – IEEPA).
Các mức thuế này đã bị bãi bỏ vào cuối tháng 2 sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng IEEPA không trao thẩm quyền cho Tổng thống áp dụng các loại thuế quan nói trên. Khoảng hai tuần sau, Thẩm phán liên bang Richard Eaton ra lệnh toàn bộ số thuế được thu theo IEEPA phải được hoàn trả cho các doanh nghiệp nhập khẩu.
Ông Trump, người luôn đặt chính sách thuế quan ở vị trí trung tâm trong chương trình nghị sự về kinh tế và đối ngoại, đã nhiều lần bày tỏ sự tức giận trước các phán quyết của tòa án. Trong thời gian gần đây, chính quyền của ông cũng liên tiếp triển khai nhiều biện pháp nhằm tái lập trên thực tế cơ chế áp thuế theo IEEPA thông qua các cơ sở pháp lý khác.
"Thuế quan đã mang lại hiệu quả đáng kinh ngạc. Chúng tôi đã thu về hàng trăm tỷ USD. Tòa án Tối cao khiến chúng tôi gặp đôi chút trở ngại, nhưng chúng tôi vẫn có thể thực hiện điều đó theo một cách khác”, ông Trump phát biểu trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm thứ Ba.
Tuy nhiên, những cơ chế áp thuế mới này cũng đang phải đối mặt với các vụ kiện tại tòa án.
Trong khi chờ các tranh chấp pháp lý được giải quyết, chính quyền Trump vẫn tiếp tục triển khai việc hoàn trả tiền thuế theo chương trình IEEPA đã bị hủy bỏ.
Tổng cộng đã có hơn 330.000 doanh nghiệp nhập khẩu nộp thuế theo IEEPA cho hơn 53 triệu tờ khai nhập khẩu.
Để phục vụ quá trình hoàn thuế, từ cuối tháng 4/2026, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) triển khai một hệ thống mang tên Hệ thống Quản lý và Xử lý Tập trung Tờ khai Nhập khẩu (CAPE) nhằm theo dõi và xử lý việc hoàn trả thuế quan.
Theo ông Brandon Lord, quan chức của CBP, tính đến ngày 31/7, hệ thống CAPE đã tiếp nhận 252.496 hồ sơ yêu cầu hoàn thuế, liên quan đến hơn 25 triệu tờ khai nhập khẩu.
Thông tin này cũng được công bố trong hồ sơ gửi lên tòa án hôm thứ Ba theo yêu cầu của tòa, nhằm cập nhật tiến độ hoàn trả tiền thuế của chính quyền.
Ông Lord cho biết tổng giá trị các khoản hoàn thuế đã được hệ thống CAPE tiếp nhận để xử lý, bao gồm cả các khoản đang chờ xác nhận và đã được xác nhận, đạt gần 129 tỷ USD. Trong số đó, khoảng 100 tỷ USD đã hoàn tất quá trình xử lý, được xác nhận và đã được chuyển sang Bộ Tài chính Mỹ để tiến hành giải ngân cho các doanh nghiệp đủ điều kiện nhận hoàn thuế.
Nhiều doanh nghiệp lớn đã bắt đầu nhận được các khoản hoàn thuế trị giá hàng trăm triệu đến hàng tỷ USD từ Chính phủ Mỹ.
Amazon tiết lộ vào tuần trước rằng công ty đã nhận được 600 triệu USD tiền hoàn thuế. Doanh nghiệp này cho biết phần lớn chi phí phát sinh từ các mức thuế quan trước đây đã được Amazon tự hấp thụ. Nhưng trong một số trường hợp hạn chế khi khách hàng phải trả mức giá cao hơn do tác động của thuế quan, Amazon cho biết sẽ chủ động liên hệ với người mua và tự động hoàn trả phần chi phí tăng thêm.
Trong khi đó, Apple thông báo đã nhận được 2,2 tỷ USD tiền hoàn thuế. Tổng giám đốc điều hành Tim Cook khẳng định Apple sẽ tái đầu tư toàn bộ khoản tiền này vào hoạt động đổi mới sáng tạo và sản xuất tại Mỹ, đúng như cam kết mà ông từng đưa ra trước đó.
Lãnh đạo Pepsi cũng nói rằng các khoản hoàn thuế là nguồn hỗ trợ rất hữu ích trong bối cảnh doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí dầu và khí đốt tăng cao.
Còn Walmart từng cho biết vào tháng 5 rằng hãng dự kiến sẽ sử dụng khoảng 2,4 tỷ USD tiền hoàn thuế để giảm giá bán cho người tiêu dùng. Costco cũng đưa ra cam kết tương tự.
Ông Michael Lasser, chuyên gia phân tích lĩnh vực bán lẻ của UBS, cho biết trong cuộc trao đổi với ABC News rằng: "Chúng tôi đã ghi nhận một số nhà bán lẻ sử dụng các khoản hoàn thuế này để đầu tư trở lại vào chính sách giá, qua đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường”.
Đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ, các khoản hoàn thuế vẫn chưa đủ để bù đắp những tổn thất mà chính sách thuế quan đã gây ra. Bà Beth Benike, nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc điều hành của Busy Baby chia sẻ với ABC News rằng doanh nghiệp của bà cuối cùng cũng đã nhận được 50.000 USD tiền hoàn thuế sau nhiều tháng phải đối mặt với các lỗi kỹ thuật và sự chậm trễ trong quá trình xử lý hồ sơ. Nhưng trong thời gian chờ đợi, bà buộc phải cắt giảm nhân sự và sử dụng cả khoản tiền tiết kiệm hưu trí của mình để duy trì hoạt động của doanh nghiệp.
"Bây giờ khoản tiền này có ý nghĩa rất lớn đối với dòng tiền của chúng tôi, nhưng nó vẫn không thể bù đắp những chi phí mà thuế quan thực sự đã gây ra. Bởi một khoản hoàn thuế không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã được bồi hoàn toàn bộ những thiệt hại mà mình phải gánh chịu”, bà Benike nhấn mạnh.
