Mới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ rút lại các đe dọa áp thuế, vốn được đưa ra nhằm gây sức ép để giành quyền kiểm soát Greenland, đồng thời loại trừ khả năng sử dụng vũ lực và cho biết một thỏa thuận có thể sắp đạt được.
Trong chuyến công du tới Davos (Thụy Sĩ), ông Trump tạm thời hạ giọng sau nhiều tuần đưa ra các tuyên bố cứng rắn làm rung chuyển liên minh NATO và làm dấy lên nguy cơ nổ ra một cuộc chiến thương mại toàn cầu mới.
Cuối tuần trước đó, ông Trump từng dọa sẽ áp các mức thuế 10% - 25% đối với hàng xuất khẩu sang Mỹ của tám quốc gia châu Âu. Tuy nhiên, sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, ông Trump cho biết các đồng minh phương Tây ở Bắc Cực có thể xây dựng một thỏa thuận mới liên quan đến vùng lãnh thổ chiến lược với khoảng 57.000 dân này. Theo ông, thỏa thuận đó sẽ đáp ứng mong muốn của Mỹ về hệ thống phòng thủ tên lửa “Golden Dome” và quyền tiếp cận các khoáng sản quan trọng, đồng thời ngăn chặn tham vọng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực.
“Đó là một thỏa thuận mà tất cả mọi người đều rất hài lòng. Đây là một thỏa thuận dài hạn. Nó đặt tất cả vào một vị thế rất tốt, đặc biệt là về an ninh và khoáng sản. Đó là một thỏa thuận vĩnh viễn”, ông Trump nói với báo giới.
Trên nền tảng Truth Social, ông Trump cho biết Mỹ và NATO đã hình thành khung cho một thỏa thuận tương lai liên quan đến Greenland và trên thực tế là toàn bộ khu vực Bắc Cực. Ông nói thêm rằng Mỹ sẽ không áp dụng các mức thuế quan mới đối với các đối tác châu Âu.
Các nhà ngoại giao châu Âu cho rằng sự thay đổi giọng điệu đột ngột của Tổng thống Mỹ không giải quyết được tận gốc tranh chấp, nhưng giúp hạ nhiệt nguy cơ rạn nứt công khai giữa các đồng minh trong lúc họ tìm cách giải quyết bất đồng một cách kín đáo.
Hiện vẫn chưa rõ một thỏa thuận như thế nào có thể đáp ứng yêu cầu của ông Trump về việc “sở hữu” hoàn toàn Greenland - điều mà người dân và chính quyền địa phương tại đây khẳng định là không phải để mua bán.
Chưa có thời gian hay địa điểm cụ thể cho các cuộc đàm phán này. Ông Trump lưu ý ông đã giao cho Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và đặc phái viên Steve Witkoff tham gia các cuộc thảo luận tiếp theo.
“Mỹ, Đan Mạch và Greenland sẽ tiếp tục đàm phán nhằm đảm bảo rằng Nga và Trung Quốc sẽ không bao giờ có chỗ đứng, về kinh tế hay quân sự, tại Greenland”, một người phát ngôn NATO chia sẻ với Reuters.
“Những gì xảy ra ở Greenland hoàn toàn không liên quan gì đến chúng tôi”, Tổng thống Nga Vladimir Putin nói, theo trích dẫn của các hãng thông tấn Nga khi ông phát biểu trước Hội đồng An ninh Quốc gia Nga.
Phía Đan Mạch cho rằng vấn đề này cần được xử lý thông qua ngoại giao kín thay vì công khai trên mạng xã hội.
“Điều quan trọng đối với chúng tôi là kết thúc vấn đề này với sự tôn trọng đối với toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Vương quốc Đan Mạch, cũng như quyền tự quyết của người dân Greenland”, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen chia sẻ trên đài truyền hình công cộng DR.
Ông Rasmussen cho biết đã trao đổi với Tổng thư ký NATO, nhưng từ chối tiết lộ chi tiết những gì đã được thống nhất. Chính quyền Greenland không phản hồi yêu cầu bình luận.
Trước đó trong ngày, Tổng thống Mỹ cũng đã thừa nhận sự bất an của các thị trường tài chính trước những lời đe dọa của ông và loại trừ khả năng sử dụng vũ lực, trong bài phát biểu trước giới tinh hoa toàn cầu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới thường niên.
“Mọi người nghĩ rằng tôi sẽ dùng vũ lực, nhưng tôi không cần phải làm vậy. Tôi không muốn sử dụng vũ lực. Tôi sẽ không sử dụng vũ lực”, ông nói.